൨൨. ബാവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ

ഞാണദസ്സനവിസുദ്ധിനിദ്ദേസോ

൧൩൧൯. ഇതോ പരം തു ഭിക്ഖുസ്സ, ഹോതി ഗോത്രഭുമാനസം;

ആവജ്ജനിയഠാനത്താ, മഗ്ഗചിത്തസ്സ തം പന.

൧൩൨൦. ന ചപ്പടിപദാഞാണ-ദസ്സനം വാ തഥേവ ച;

ഞാണദസ്സനസുദ്ധിം വാ, ഭജതേ ന കുദാചനം.

൧൩൨൧. ഉഭിന്നമന്തരാ ഏതം, അബ്ബോഹാരികമേവ തം;

വിപസ്സനായ സോതസ്മിം, പതിതത്താ വിപസ്സനാ.

൧൩൨൨. പോഥുജ്ജനികഗോത്തം വാ, അഭിഭുയ്യ പവത്തിതോ;

ഗോത്തം വുച്ചതി നിബ്ബാനം, തതോ ഭവതി ഗോത്രഭു.

൧൩൨൩. ഞാണം ചതൂസു മഗ്ഗേസു, ഞാണദസ്സനസുദ്ധികം;

തത്ഥ തം പഠമം മഗ്ഗം, സമ്പാദേതും പനിച്ഛതാ.

൧൩൨൪. അഞ്ഞം കിഞ്ചിപി കാതബ്ബം, ഭിക്ഖുനാ തേന നത്ഥി തം;

യഞ്ഹി തേന ച കാതബ്ബം, സിയാ തം കതമേവ തു.

൧൩൨൫. അനുലോമാവസാനഞ്ഹി, സൂരം തിക്ഖം വിപസ്സനം;

ഉപ്പാദേന്തേന തം സബ്ബം, കതമേവ ച യോഗിനാ.

൧൩൨൬. തസ്സാനുലോമഞാണസ്സ, അന്തേ തു അനിമിത്തകം;

വിസങ്ഖാരം നിരോധഞ്ച, നിബ്ബാനം അമതം പദം.

൧൩൨൭. ഗോചരം കുരുമാനം തം, നിബ്ബാനാരമ്മണേ പന;

പഠമാവജ്ജനഞ്ചേവ, പഠമാഭോഗതാപി ച.

൧൩൨൮. മഗ്ഗസ്സാനന്തരാദീഹി, പച്ചയേഹി പനച്ഛഹി;

തസ്സ പച്ചയഭാവഞ്ച, സാധയന്തം തതോ പന.

൧൩൨൯. വിപസ്സനായ മുദ്ധഞ്ഹി, സിഖാപത്തായ തായ തം;

ഉപ്പജ്ജതി അനാവത്തം-രമ്മണം തസ്സ ഗോത്രഭു.

൧൩൩൦. ഏകേനാവജ്ജനേനേവ, ഏകിസ്സായേവ വീഥിയാ;

നാനാരമ്മണതാ ചാനു-ലോമഗോത്രഭുചേതസം.

൧൩൩൧. ഠത്വാ ആവജ്ജനട്ഠാനേ, തമനാവജ്ജനമ്പി ച;

മഗ്ഗസ്സ പന തം സഞ്ഞം, ദത്വാ വിയ നിരുജ്ഝതി.

൧൩൩൨. മഗ്ഗോപി തേന തം ദിന്നം, അമുഞ്ചിത്വാവ സഞ്ഹിതം;

തം ഞാണമനുബന്ധന്തോ, ജായതേ തദനന്തരം.

൧൩൩൩. കദാചിപി അനിബ്ബിദ്ധപുബ്ബം മഗ്ഗോ പനേസ ഹി;

ലോഭം ദോസഞ്ച മോഹഞ്ച, വിദ്ധംസന്തോവ ജായതി.

൧൩൩൪. ന കേവലമയം മഗ്ഗോ, ദോസനാസനമേവ ച;

കരോതി അഥ ഖോപായദ്വാരാനിപി പിധേതി ച.

൧൩൩൫. അനാമതഗ്ഗസംസാരവട്ടദുക്ഖമഹോദധിം;

അപാരമതിഘോരഞ്ച, സോസേതി ച അസേസതോ.

൧൩൩൬. മിച്ഛാമഗ്ഗം പനട്ഠങ്ഗം, ജായമാനോ ച ഉജ്ഝതി;

സബ്ബവേരഭയാനേത്ഥ, നിച്ചം വൂപസമേതി ച.

൧൩൩൭. ബുദ്ധസ്സോരസപുത്തത്തം, ഉപനേതി നയം പന;

ആനിസംസേ അനേകേപി, പവത്തയതി യോഗിനോ.

൧൩൩൮. ദായകേനാനിസംസാനം, അനേകേസമനേന ച;

ആദിമഗ്ഗേന സംയുത്തം, ഞാണന്തി ഞാണദസ്സനം.

പഠമമഗ്ഗഞാണം.

൧൩൩൯. തസ്സേവാനന്തരം തസ്സ, വിപാകാ ദ്വേപി തീണി വാ;

ഫലചിത്താനി ജായന്തേ, ന ജായന്തേ തതോ പരം.

൧൩൪൦. കേചി ഏകഞ്ച ദ്വേ തീണി, ചത്താരീതി വദന്തി തു;

ന പനേതം ഗഹേതബ്ബം, അജാനിത്വാ വദന്തി തേ.

൧൩൪൧. ഏകസ്സാസേവനം നത്ഥി, തസ്മാ ദ്വേ അനുലോമകാ;

തേഹി ആസേവനം ലദ്ധാ, തതിയം ഹോതി ഗോത്രഭു.

൧൩൪൨. ചതുത്ഥം മഗ്ഗചിത്തം തു,

തസ്മാ തീണി ഫലാനി ഹി;

അനുലോമാ തയോ ഹോന്തി,

ചതുത്ഥം ഹോതി ഗോത്രഭു.

൧൩൪൩. പഞ്ചമം മഗ്ഗചിത്തഞ്ച, ഫലാനി ദ്വേ തതോ പന;

സത്തചിത്തപരമാവ, ഏകാവജ്ജനവീഥി ഹി.

൧൩൪൪. ഏത്താവതാ പനേസോ ഹി, സോതാപന്നോതി വുച്ചതി;

ഫലസ്സ പരിയോസാനേ, ഭവങ്ഗോത്തരണം സിയാ.

൧൩൪൫. തതോ ഭവങ്ഗം ഛിന്ദിത്വാ, മഗ്ഗപേക്ഖനഹേതുകം;

ഉപ്പജ്ജതി മനോദ്വാരേ, ആവജ്ജനമനോ പന.

൧൩൪൬. തസ്മിം നിരുദ്ധേ മഗ്ഗസ്സ, പച്ചവേക്ഖണസഞ്ഞിതാ;

ജവനാനി ഹി ജായന്തേ, സത്തേവ പടിപാടിയാ.

൧൩൪൭. ഏസേവ ച നയോ ഞേയ്യോ, ഫലാദീനമ്പി പേക്ഖനേ;

പച്ചവേക്ഖണഞാണാനി, ഭവന്തേകൂനവീസതി.

൧൩൪൮. മഗ്ഗോ ഫലം പഹീനാ ച, കിലേസാ അവസിട്ഠകാ;

നിബ്ബാനഞ്ചേതി പഞ്ചേതേ, പച്ചവേക്ഖണഭൂമിയോ.

൧൩൪൯. ഏവം സോ പച്ചവേക്ഖിത്വാ, സോതാപന്നോപപത്തിയാ;

യോഗമാരഭതേ ധീരോ, ദുതിയായ ച ഭൂമിയാ.

൧൩൫൦. ഖന്ധപഞ്ചകസങ്ഖാതം, തം സങ്ഖാരഗതം പുന;

അനിച്ചം ദുക്ഖമനത്താതി, ഞാണേന പരിമജ്ജതി.

൧൩൫൧. തതോ വിപസ്സനാവീഥി-മോഗാഹതി ച താവദേ;

തസ്സേവം പടിപന്നസ്സ, ഹേട്ഠാ വുത്തനയേന തു.

൧൩൫൨. തതോ സങ്ഖാരുപേക്ഖായ, അവസാനേ തഥേവ ച;

ഏകാവജ്ജനവാരസ്മിം, ഗോത്രഭുസ്സ അനന്തരം.

൧൩൫൩. ബ്യാപാദകാമരാഗാനം, തനുഭാവം തു സാധയം;

സകദാഗാമിമഗ്ഗോയം, ജായതേ ദുതിയോ പന.

ദുതിയമഗ്ഗഞാണം.

൧൩൫൪. ഇമസ്സാപി ച ഞാണസ്സ, ഹേട്ഠാ വുത്തനയേനിധ;

ഫലചിത്താനി ഞേയ്യാനി, വിഞ്ഞുനാ ദ്വേപി തീണി വാ.

൧൩൫൫. ഏത്താവതാ പനേസോ ഹി, സകദാഗാമി നാമയം;

സകിദേവ ഇമം ലോകം, ആഗന്ത്വാന്തകരോ ഭവേ.

൧൩൫൬. ഹേട്ഠാ വുത്തനയേനേവ, പഞ്ചധാ പച്ചവേക്ഖണം;

ഏവം സോ പച്ചവേക്ഖിത്വാ, സകദാഗാമിപത്തിയാ.

൧൩൫൭. യോഗമാരഭതേ ധീരോ, തതിയായ ച ഭൂമിയാ;

ബ്യാപാദകാമരാഗാനം, പഹാനായ ച പണ്ഡിതോ.

൧൩൫൮. ഖന്ധപഞ്ചകസങ്ഖാതം, തം സങ്ഖാരഗതം പന;

അനിച്ചം ദുക്ഖമനത്താതി, ഞാണേന പരിമജ്ജതി.

൧൩൫൯. തതോ വിപസ്സനാവീഥി-മോഗാഹതി ച താവദേ;

തസ്സേവം പടിപന്നസ്സ, ഹേട്ഠാ വുത്തനയേന തു.

൧൩൬൦. തതോ സങ്ഖാരുപേക്ഖായ, അവസാനേ തഥേവ ച;

ഏകാവജ്ജനവീഥിമ്ഹി, ഗോത്രഭുസ്സ അനന്തരം.

൧൩൬൧. ബ്യാപാദകാമരാഗാനം, മൂലഘാതം തു സാധയം;

തസ്സാനാഗാമിമഗ്ഗോയം, ജായതേ തതിയോ പന.

തതിയമഗ്ഗഞാണം.

൧൩൬൨. ഇമസ്സാപി ച ഞാണസ്സ, ഹേട്ഠാ വുത്തനയേനിധ;

പവത്തി ഫലചിത്താനം, വേദിതബ്ബാ വിഭാവിനാ.

൧൩൬൩. ഏത്താവതാ പനേസോപി, ഹോതിനാഗാമി നാമയം;

തത്ഥേവ പരിനിബ്ബായീ, അനാവത്തിസഭാവതോ.

൧൩൬൪. ഹേട്ഠാ വുത്തനയേനേവ, പഞ്ചധാ പച്ചവേക്ഖണം;

ഏവം സോ പച്ചവേക്ഖിത്വാ, അനാഗാമിരിയസാവകോ.

൧൩൬൫. യോഗമാരഭതേ ധീരോ, ചതുത്ഥായ ച ഭൂമിയാ;

പത്തിയാരൂപരാഗാദി-പഹാനായ ച പണ്ഡിതോ.

൧൩൬൬. തഥേവ സങ്ഖാരഗതം, അനിച്ചാദിവസേന സോ;

പരിവത്തതി ഞാണേന, തഥേവ പരിമജ്ജതി.

൧൩൬൭. തതോ വിപസ്സനാവീഥി-മോഗാഹതി ച താവദേ;

തസ്സേവം പടിപന്നസ്സ, ഹേട്ഠാ വുത്തനയേന തു.

൧൩൬൮. തതോ സങ്ഖാരുപേക്ഖായ, അവസാനേ തഥേവ ച;

ഏകാവജ്ജനവാരസ്മിം, ഗോത്രഭുസ്സ അനന്തരം.

൧൩൬൯. തസ്സാരഹത്തമഗ്ഗോയം,

ജായതേ തു തതോ പരം;

രൂപരാഗാദിദോസാനം,

വിദ്ധംസായ കരോ പന.

ചതുത്ഥമഗ്ഗഞാണം.

൧൩൭൦. ഇമസ്സാപി ച ഞാണസ്സ, ഹേട്ഠാ വുത്തനയേനിധ;

പവത്തി ഫലചിത്താനം, വേദിതബ്ബാ വിഭാവിനാ.

൧൩൭൧. ഏത്താവതാ പനേസോ ഹി,

അരഹാ നാമ അട്ഠമോ;

അരിയോ പുഗ്ഗലോ ഹോതി,

മഹാഖീണാസവോ അയം.

൧൩൭൨. അനുപ്പത്തസദത്ഥോ ച,

ഖീണസംയോജനോ മുനി;

സദേവകസ്സ ലോകസ്സ,

ദക്ഖിണേയ്യോ അനുത്തരോ.

൧൩൭൩. ഏത്താവതാ ചതസ്സോപി, ഞാണദസ്സനസുദ്ധിയോ;

ഹിതത്ഥായ ച ഭിക്ഖൂനം, സങ്ഖേപേനേവ ദസ്സിതാ.

൧൩൭൪. സദ്ധേന സമ്മാ പന ഭാവനീയാ,

അരിയായ പഞ്ഞായ ച ഭാവനായ;

വിസുദ്ധികാമേന തപോധനേന,

ഭവക്ഖയം പത്ഥയതാ ബുധേന.

ഇതി അഭിധമ്മാവതാരേ ഞാണദസ്സനവിസുദ്ധിനിദ്ദേസോ നാമ

ബാവീസതിമോ പരിച്ഛേദോ.