൭. സമുച്ചയപരിച്ഛേദോ

൧. ദ്വാസത്തതിവിധാ വുത്താ, വത്ഥുധമ്മാ സലക്ഖണാ.

തേസം ദാനി യഥായോഗം, പവക്ഖാമി സമുച്ചയം.

൨. അകുസലസങ്ഗഹോ മിസ്സകസങ്ഗഹോ ബോധിപക്ഖിയസങ്ഗഹോ സബ്ബസങ്ഗഹോ ചേതി സമുച്ചയസങ്ഗഹോ ചതുബ്ബിധോ വേദിതബ്ബോ.

അകുസലസങ്ഗഹോ

൩. കഥം? അകുസലസങ്ഗഹേ താവ ചത്താരോ ആസവാ – കാമാസവോ ഭവാസവോ ദിട്ഠാസവോ അവിജ്ജാസവോ.

൪. ചത്താരോ ഓഘാ – കാമോഘോ ഭവോഘോ ദിട്ഠോഘോ അവിജ്ജോഘോ.

൫. ചത്താരോ യോഗാ – കാമയോഗോ ഭവയോഗോ ദിട്ഠിയോഗോ അവിജ്ജായോഗോ.

൬. ചത്താരോ ഗന്ഥാ – അഭിജ്ഝാകായഗന്ഥോ, ബ്യാപാദോ കായഗന്ഥോ, സീലബ്ബതപരാമാസോ കായഗന്ഥോ, ഇദംസച്ചാഭിനിവേസോ കായഗന്ഥോ.

൭. ചത്താരോ ഉപാദാനാ – കാമുപാദാനം ദിട്ഠുപാദാനം സീലബ്ബതുപാദാനം അത്തവാദുപാദാനം.

൮. ഛ നീവരണാനി – കാമച്ഛന്ദനീവരണം ബ്യാപാദനീവരണം ഥിനമിദ്ധനീവരണം ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചനീവരണം വിചികിച്ഛാനീവരണം അവിജ്ജാനീവരണം.

൯. സത്ത അനുസയാ – കാമരാഗാനുസയോ ഭവരാഗാനുസയോ പടിഘാനുസയോ മാനാനുസയോ ദിട്ഠാനുസയോ വിചികിച്ഛാനുസയോ അവിജ്ജാനുസയോ.

൧൦. ദസ സംയോജനാനി – കാമരാഗസംയോജനം രൂപരാഗസംയോജനം അരൂപരാഗസംയോജനം പടിഘസംയോജനം മാനസംയോജനം ദിട്ഠിസംയോജനം സീലബ്ബതപരാമാസസംയോജനം വിചികിച്ഛാസംയോജനം ഉദ്ധച്ചസംയോജനം അവിജ്ജാസംയോജനം സുത്തന്തേ.

൧൧. അപരാനിപി ദസ സംയോജനാനി – കാമരാഗസംയോജനം ഭവരാഗസംയോജനം പടിഘസംയോജനം മാനസംയോജനം ദിട്ഠിസംയോജനം സീലബ്ബതപരാമാസസംയോജനം വിചികിച്ഛാസംയോജനം ഇസ്സാസംയോജനം മച്ഛരിയസംയോജനം അവിജ്ജാസംയോജനം അഭിധമ്മേ (വിഭ. ൯൬൯).

൧൨. ദസ കിലേസാ – ലോഭോ ദോസോ മോഹോ മാനോ ദിട്ഠി വിചികിച്ഛാ ഥിനം ഉദ്ധച്ചം അഹിരികം അനോത്തപ്പം.

൧൩. ആസവാദീസു പനേത്ഥ കാമഭവനാമേന തബ്ബത്ഥുകാ തണ്ഹാ അധിപ്പേതാ, സീലബ്ബതപരാമാസോ ഇദംസച്ചാഭിനിവേസോ അത്തവാദുപാദോ ച തഥാപവത്തം ദിട്ഠിഗതമേവ പവുച്ചതി.

൧൪. ആസവോഘാ ച യോഗാ ച,

തയോ ഗന്ഥാ ച വത്ഥുതോ;

ഉപാദാനാ ദുവേ വുത്താ,

അട്ഠ നീവരണാ സിയും.

ഛളേവാനുസയാ ഹോന്തി, നവ സംയോജനാ മതാ;

കിലേസാ ദസ വുത്തോയം, നവധാ പാപസങ്ഗഹോ.

മിസ്സകസങ്ഗഹോ

൧൫. മിസ്സകസങ്ഗഹേ ഛ ഹേതൂ – ലോഭോ ദോസോ മോഹോ അലോഭോ അദോസോ അമോഹോ.

൧൬. സത്ത ഝാനങ്ഗാനി – വിതക്കോ വിചാരോ പീതി ഏകഗ്ഗതാ സോമനസ്സം ദോമനസ്സം ഉപേക്ഖാ.

൧൭. ദ്വാദസ മഗ്ഗങ്ഗാനി – സമ്മാദിട്ഠി സമ്മാസങ്കപ്പോ സമ്മാവാചാ സമ്മാകമ്മന്തോ സമ്മാആജീവോ സമ്മാവായാമോ സമ്മാസതി സമ്മാസമാധി മിച്ഛാദിട്ഠി മിച്ഛാസങ്കപ്പോ മിച്ഛാവായാമോ മിച്ഛാസമാധി.

൧൮. ബാവീസതിന്ദ്രിയാനി – ചക്ഖുന്ദ്രിയം സോതിന്ദ്രിയം ഘാനിന്ദ്രിയം ജിവ്ഹിന്ദ്രിയം കായിന്ദ്രിയം ഇത്ഥിന്ദ്രിയം പുരിസിന്ദ്രിയം ജീവിതിന്ദ്രിയം മനിന്ദ്രിയം സുഖിന്ദ്രിയം ദുക്ഖിന്ദ്രിയം സോമനസ്സിന്ദ്രിയം ദോമനസ്സിന്ദ്രിയം ഉപേക്ഖിന്ദ്രിയം സദ്ധിന്ദ്രിയം വീരിയിന്ദ്രിയം സതിന്ദ്രിയം സമാധിന്ദ്രിയം പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയം അഞ്ഞിന്ദ്രിയം അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം.

൧൯. നവ ബലാനി – സദ്ധാബലം വീരിയബലം സതിബലം സമാധിബലം പഞ്ഞാബലം ഹിരിബലം ഓത്തപ്പബലം അഹിരികബലം അനോത്തപ്പബലം.

൨൦. ചത്താരോ അധിപതീ – ഛന്ദാധിപതി വീരിയാധിപതി ചിത്താധിപതി വീമംസാധിപതി.

൨൧. ചത്താരോ ആഹാരാ – കബളീകാരോ ആഹാരോ, ഫസ്സോ ദുതിയോ, മനോസഞ്ചേതനാ തതിയാ, വിഞ്ഞാണം ചതുത്ഥം.

൨൨. ഇന്ദ്രിയേസു പനേത്ഥ സോതാപത്തിമഗ്ഗഞാണം അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയം.

൨൩. അരഹത്തഫലഞാണം അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം.

൨൪. മജ്ഝേ ഛ ഞാണാനി അഞ്ഞിന്ദ്രിയാനീതി പവുച്ചന്തി.

൨൫. ജീവിതിന്ദ്രിയഞ്ച രൂപാരൂപവസേന ദുവിധം ഹോതി.

൨൬. പഞ്ചവിഞ്ഞാണേസു ഝാനങ്ഗാനി, അവീരിയേസു ബലാനി, അഹേതുകേസു മഗ്ഗങ്ഗാനി ന ലബ്ഭന്തി.

൨൭. തഥാ വിചികിച്ഛാചിത്തേ ഏകഗ്ഗതാ മഗ്ഗിന്ദ്രിയബലഭാവം ന ഗച്ഛതി.

൨൮. ദ്വിഹേതുകതിഹേതുകജവനേസ്വേവ യഥാസമ്ഭവം അധിപതി ഏകോവ ലബ്ഭതീതി.

൨൯. ഛ ഹേതൂ പഞ്ച ഝാനങ്ഗാ, മഗ്ഗങ്ഗാ നവ വത്ഥുതോ.

സോളസിന്ദ്രിയധമ്മാ ച, ബലധമ്മാ നവേരിതാ.

ചത്താരോധിപതി വുത്താ, തഥാഹാരാതി സത്തധാ;

കുസലാദിസമാകിണ്ണോ, വുത്തോമിസ്സകസങ്ഗഹോ.

ബോധിപക്ഖിയസങ്ഗഹോ

൩൦. ബോധിപക്ഖിയസങ്ഗഹേ ചത്താരോ സതിപട്ഠാനാ കായാനുപസ്സനാസതിപട്ഠാനം വേദനാനുപസ്സനാസതിപട്ഠാനം ചിത്താനുപസ്സനാസതിപട്ഠാനം ധമ്മാനുപസ്സനാസതിപട്ഠാനം.

൩൧. ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനാ ഉപ്പന്നാനം പാപകാനം പഹാനായ വായാമോ, അനുപ്പന്നാനം പാപകാനം അനുപ്പാദായ വായാമോ, അനുപ്പന്നാനം കുസലാനം ഉപ്പാദായ വായാമോ, ഉപ്പന്നാനം കുസലാനം ഭിയ്യോഭാവായ വായാമോ.

൩൨. ചത്താരോ ഇദ്ധിപാദാ – ഛന്ദിദ്ധിപാദോ വീരിയിദ്ധിപാദോ ചിത്തിദ്ധിപാദോ വീമംസിദ്ധിപാദോ.

൩൩. പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി – സദ്ധിന്ദ്രിയം വീരിയിന്ദ്രിയം സതിന്ദ്രിയം സമാധിന്ദ്രിയം പഞ്ഞിന്ദ്രിയം.

൩൪. പഞ്ച ബലാനി – സദ്ധാബലം വീരിയബലം സതിബലം സമാധിബലം പഞ്ഞാബലം.

൩൫. സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ – സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ധമ്മവിചയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ വീരിയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ പീതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ പസ്സദ്ധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ സമാധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ.

൩൬. അട്ഠ മഗ്ഗങ്ഗാനി – സമ്മാദിട്ഠി സമ്മാസങ്കപ്പോ സമ്മാവാചാ സമ്മാകമ്മന്തോ സമ്മാആജീവോ സമ്മാവായാമോ സമ്മാസതി സമ്മാസമാധി.

൩൭. ഏത്ഥ പന ചത്താരോ സതിപട്ഠാനാതി സമ്മാസതി ഏകാവ പവുച്ചതി.

൩൮. തഥാ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനാതി ച സമ്മാവായാമോ.

൩൯. ഛന്ദോ ചിത്തമുപേക്ഖാ ച, സദ്ധാപസ്സദ്ധിപീതിയോ.

സമ്മാദിട്ഠി ച സങ്കപ്പോ, വായാമോ വിരതിത്തയം.

സമ്മാസതി സമാധീതി, ചുദ്ദസേതേ സഭാവതോ;

സത്തതിംസപ്പഭേദേന, സത്തധാ തത്ഥ സങ്ഗഹോ.

൪൦. സങ്കപ്പപസ്സദ്ധി ച പീതുപേക്ഖാ,

ഛന്ദോ ച ചിത്തം വിരതിത്തയഞ്ച;

നവേകഠാനാ വിരിയം നവട്ഠ,

സതീ സമാധീ ചതു പഞ്ച പഞ്ഞാ;

സദ്ധാ ദുഠാനുത്തമസത്തതിംസ-

ധമ്മാനമേസോ പവരോ വിഭാഗോ.

൪൧. സബ്ബേ ലോകുത്തരേ ഹോന്തി, ന വാ സങ്കപ്പപീതിയോ.

ലോകിയേപി യഥായോഗം, ഛബ്ബിസുദ്ധിപവത്തിയം.

സബ്ബസങ്ഗഹോ

൪൨. സബ്ബസങ്ഗഹേ പഞ്ചക്ഖന്ധാ – രൂപക്ഖന്ധോ വേദനാക്ഖന്ധോ സഞ്ഞാക്ഖന്ധോ സങ്ഖാരക്ഖന്ധോ വിഞ്ഞാണക്ഖന്ധോ.

൪൩. പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാ – രൂപുപാദാനക്ഖന്ധോ വേദനുപാദാനക്ഖന്ധോ സഞ്ഞുപാദാനക്ഖന്ധോ സങ്ഖാരുപാദാനക്ഖന്ധോ വിഞ്ഞാണുപാദാനക്ഖന്ധോ.

൪൪. ദ്വാദസായതനാനി – ചക്ഖായതനം സോതായതനം ഘാനായതനം ജിവ്ഹായതനം കായായതനം മനായതനം രൂപായതനം സദ്ദായതനം ഗന്ധായതനം രസായതനം ഫോട്ഠബ്ബായതനം ധമ്മായതനം.

൪൫. അട്ഠാരസ ധാതുയോ – ചക്ഖുധാതു സോതധാതു ഘാനധാതു ജിവ്ഹാധാതു കായധാതു രൂപധാതു സദ്ദധാതു ഗന്ധധാതു രസധാതു ഫോട്ഠബ്ബധാതു ചക്ഖുവിഞ്ഞാണധാതു സോതവിഞ്ഞാണധാതു ഘാനവിഞ്ഞാണധാതു ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണധാതു കായവിഞ്ഞാണധാതു മനോധാതു ധമ്മധാതു മനോവിഞ്ഞാണധാതു.

൪൬. ചത്താരി അരിയസച്ചാനി – ദുക്ഖം അരിയസച്ചം, ദുക്ഖസമുദയോ അരിയസച്ചം, ദുക്ഖനിരോധോ അരിയസച്ചം, ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ അരിയസച്ചം.

൪൭. ഏത്ഥ പന ചേതസികസുഖുമരൂപനിബ്ബാനവസേന ഏകൂനസത്തതി ധമ്മാ ധമ്മായതനധമ്മധാതൂതി സങ്ഖം ഗച്ഛന്തി.

൪൮. മനായതനമേവ സത്തവിഞ്ഞാണധാതുവസേന ഭിജ്ജതി.

൪൯. രൂപഞ്ച വേദനാ സഞ്ഞാ, സേസചേതസികാ തഥാ.

വിഞ്ഞാണമിതി പഞ്ചേതേ, പഞ്ചക്ഖന്ധാതി ഭാസിതാ.

൫൦. പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാതി, തഥാ തേഭൂമകാ മതാ.

ഭേദാഭാവേന നിബ്ബാനം, ഖന്ധസങ്ഗഹനിസ്സടം.

൫൧. ദ്വാരാരമ്മണഭേദേന, ഭവന്തായതനാനി ച.

ദ്വാരാലമ്ബതദുപ്പന്ന-പരിയായേന ധാതുയോ.

൫൨. ദുക്ഖം തേഭൂമകം വട്ടം, തണ്ഹാ സമുദയോ ഭവേ.

നിരോധോ നാമ നിബ്ബാനം, മഗ്ഗോ ലോകുത്തരോ മതോ.

൫൩. മഗ്ഗയുത്താ ഫലാ ചേവ, ചതുസച്ചവിനിസ്സടാ.

ഇതി പഞ്ചപ്പഭേദേന, പവുത്തോ സബ്ബസങ്ഗഹോ.

ഇതി അഭിധമ്മത്ഥസങ്ഗഹേ സമുച്ചയസങ്ഗഹവിഭാഗോ നാമ

സത്തമോ പരിച്ഛേദോ.