൭. ദുതിയസമണബ്രാഹ്മണസുത്തം

൮൨൯. ‘‘യേ ഹി കേചി, ഭിക്ഖവേ, അതീതമദ്ധാനം സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ അനേകവിഹിതം ഇദ്ധിവിധം പച്ചനുഭോസും – ഏകോപി ഹുത്വാ ബഹുധാ അഹേസും, ബഹുധാപി ഹുത്വാ ഏകോ അഹേസും; ആവിഭാവം, തിരോഭാവം; തിരോകുട്ടം തിരോപാകാരം തിരോപബ്ബതം അസജ്ജമാനാ അഗമംസു, സേയ്യഥാപി ആകാസേ; പഥവിയാപി ഉമ്മുജ്ജനിമുജ്ജം അകംസു, സേയ്യഥാപി ഉദകേ; ഉദകേപി അഭിജ്ജമാനേ [അഭിജ്ജമാനാ (സീ. പീ. ക.)] അഗമംസു, സേയ്യഥാപി പഥവിയം; ആകാസേപി പല്ലങ്കേന കമിംസു, സേയ്യഥാപി പക്ഖീ സകുണോ; ഇമേപി ചന്ദിമസൂരിയേ ഏവംമഹിദ്ധികേ ഏവംമഹാനുഭാവേ പാണിനാ പരിമസിംസു [പരാമസിംസു (സ്യാ. കം. ക.)] പരിമജ്ജിംസു; യാവ ബ്രഹ്മലോകാപി കായേന വസം വത്തേസും, സബ്ബേ തേ ചതുന്നം ഇദ്ധിപാദാനം ഭാവിതത്താ ബഹുലീകതത്താ.

‘‘യേ ഹി കേചി, ഭിക്ഖവേ, അനാഗതമദ്ധാനം സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ അനേകവിഹിതം ഇദ്ധിവിധം പച്ചനുഭോസ്സന്തി – ഏകോപി ഹുത്വാ ബഹുധാ ഭവിസ്സന്തി, ബഹുധാപി ഹുത്വാ ഏകോ ഭവിസ്സന്തി; ആവിഭാവം, തിരോഭാവം; തിരോകുട്ടം തിരോപാകാരം തിരോപബ്ബതം അസജ്ജമാനാ ഗമിസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി ആകാസേ; പഥവിയാപി ഉമ്മുജ്ജനിമുജ്ജം കരിസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി ഉദകേ; ഉദകേപി അഭിജ്ജമാനേ ഗമിസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി പഥവിയം; ആകാസേപി പല്ലങ്കേന കമിസ്സന്തി, സേയ്യഥാപി പക്ഖീ സകുണോ; ഇമേപി ചന്ദിമസൂരിയേ ഏവംമഹിദ്ധികേ ഏവംമഹാനുഭാവേ പാണിനാ പരിമസിസ്സന്തി പരിമജ്ജിസ്സന്തി; യാവ ബ്രഹ്മലോകാപി കായേന വസം വത്തിസ്സന്തി, സബ്ബേ തേ ചതുന്നം ഇദ്ധിപാദാനം ഭാവിതത്താ ബഹുലീകതത്താ.

‘‘യേ ഹി കേചി, ഭിക്ഖവേ, ഏതരഹി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ അനേകവിഹിതം ഇദ്ധിവിധം പച്ചനുഭോന്തി – ഏകോപി ഹുത്വാ ബഹുധാ ഹോന്തി, ബഹുധാപി ഹുത്വാ ഏകോ ഹോന്തി; ആവിഭാവം, തിരോഭാവം; തിരോകുട്ടം തിരോപാകാരം തിരോപബ്ബതം അസജ്ജമാനാ ഗച്ഛന്തി, സേയ്യഥാപി ആകാസേ; പഥവിയാപി ഉമ്മുജ്ജനിമുജ്ജം കരോന്തി, സേയ്യഥാപി ഉദകേ; ഉദകേപി അഭിജ്ജമാനേ ഗച്ഛന്തി, സേയ്യഥാപി പഥവിയം; ആകാസേപി പല്ലങ്കേന കമന്തി, സേയ്യഥാപി പക്ഖീ സകുണോ; ഇമേപി ചന്ദിമസൂരിയേ ഏവംമഹിദ്ധികേ ഏവംമഹാനുഭാവേ പാണിനാ പരിമസന്തി [പരാമസന്തി (സ്യാ. കം.)] പരിമജ്ജന്തി; യാവ ബ്രഹ്മലോകാപി കായേന വസം വത്തേന്തി, സബ്ബേ തേ ചതുന്നം ഇദ്ധിപാദാനം ഭാവിതത്താ ബഹുലീകതത്താതി.

‘‘കതമേസം ചതുന്നം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഛന്ദസമാധിപ്പധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി, വീരിയസമാധി…പേ… ചിത്തസമാധി…പേ… വീമംസാസമാധിപ്പധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി. യേ ഹി കേചി, ഭിക്ഖവേ, അതീതമദ്ധാനം സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ അനേകവിഹിതം ഇദ്ധിവിധം പച്ചനുഭോസും – ഏകോപി ഹുത്വാ ബഹുധാ അഹേസും…പേ… യാവ ബ്രഹ്മലോകാപി കായേന വസം വത്തേസും, സബ്ബേ തേ ഇമേസംയേവ ചതുന്നം ഇദ്ധിപാദാനം ഭാവിതത്താ ബഹുലീകതത്താ.

‘‘യേ ഹി കേചി, ഭിക്ഖവേ, അനാഗതമദ്ധാനം സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ അനേകവിഹിതം ഇദ്ധിവിധം പച്ചനുഭോസ്സന്തി – ഏകോപി ഹുത്വാ ബഹുധാ ഭവിസ്സന്തി…പേ… യാവ ബ്രഹ്മലോകാപി കായേന വസം വത്തിസ്സന്തി, സബ്ബേ തേ ഇമേസംയേവ ചതുന്നം ഇദ്ധിപാദാനം ഭാവിതത്താ ബഹുലീകതത്താ.

‘‘യേ ഹി കേചി ഭിക്ഖവേ ഏതരഹി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ അനേകവിഹിതം ഇദ്ധിവിധം പച്ചനുഭോന്തി – ഏകോപി ഹുത്വാ ബഹുധാ ഹോന്തി…പേ… യാവ ബ്രഹ്മലോകാപി കായേന വസം വത്തേന്തി, സബ്ബേ തേ ഇമേസംയേവ ചതുന്നം ഇദ്ധിപാദാനം ഭാവിതത്താ ബഹുലീകതത്താ’’തി. സത്തമം.