൧. അഞ്ഞത്രസുത്തം

൧൧൩൧. അഥ ഖോ ഭഗവാ പരിത്തം നഖസിഖായം പംസും ആരോപേത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘തം കിം മഞ്ഞഥ, ഭിക്ഖവേ, കതമം നു ഖോ ബഹുതരം – യോ വായം മയാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ, അയം വാ മഹാപഥവീ’’തി? ‘‘ഏതദേവ, ഭന്തേ, ബഹുതരം, യദിദം – മഹാപഥവീ; അപ്പമത്തകായം ഭഗവതാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ. സങ്ഖമ്പി ന ഉപേതി, ഉപനിധമ്പി ന ഉപേതി, കലഭാഗമ്പി ന ഉപേതി മഹാപഥവിം ഉപനിധായ ഭഗവതാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ’’തി.

‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പമത്തകാ തേ സത്താ യേ മനുസ്സേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ അഞ്ഞത്ര മനുസ്സേഹി [മനുസ്സേസു (പീ. ക.)] പച്ചാജായന്തി. തം കിസ്സ ഹേതു? അദിട്ഠത്താ, ഭിക്ഖവേ, ചതുന്നം അരിയസച്ചാനം. കതമേസം ചതുന്നം? ദുക്ഖസ്സ അരിയസച്ചസ്സ…പേ… ദുക്ഖനിരോധഗാമിനിയാ പടിപദായ അരിയസച്ചസ്സ’’.

‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യോഗോ കരണീയോ…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യോഗോ കരണീയോ’’തി. പഠമം.