൭. പഠമആമകധഞ്ഞപേയ്യാലവഗ്ഗോ

൧. അഞ്ഞത്രസുത്തം

൧൧൩൧. അഥ ഖോ ഭഗവാ പരിത്തം നഖസിഖായം പംസും ആരോപേത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘തം കിം മഞ്ഞഥ, ഭിക്ഖവേ, കതമം നു ഖോ ബഹുതരം – യോ വായം മയാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ, അയം വാ മഹാപഥവീ’’തി? ‘‘ഏതദേവ, ഭന്തേ, ബഹുതരം, യദിദം – മഹാപഥവീ; അപ്പമത്തകായം ഭഗവതാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ. സങ്ഖമ്പി ന ഉപേതി, ഉപനിധമ്പി ന ഉപേതി, കലഭാഗമ്പി ന ഉപേതി മഹാപഥവിം ഉപനിധായ ഭഗവതാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ’’തി.

‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പമത്തകാ തേ സത്താ യേ മനുസ്സേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ അഞ്ഞത്ര മനുസ്സേഹി [മനുസ്സേസു (പീ. ക.)] പച്ചാജായന്തി. തം കിസ്സ ഹേതു? അദിട്ഠത്താ, ഭിക്ഖവേ, ചതുന്നം അരിയസച്ചാനം. കതമേസം ചതുന്നം? ദുക്ഖസ്സ അരിയസച്ചസ്സ…പേ… ദുക്ഖനിരോധഗാമിനിയാ പടിപദായ അരിയസച്ചസ്സ’’.

‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യോഗോ കരണീയോ…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യോഗോ കരണീയോ’’തി. പഠമം.

൨. പച്ചന്തസുത്തം

൧൧൩൨. അഥ ഖോ ഭഗവാ പരിത്തം നഖസിഖായം പംസും ആരോപേത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘തം കിം മഞ്ഞഥ, ഭിക്ഖവേ, കതമം നു ഖോ ബഹുതരം – യോ വായം മയാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ, അയം വാ മഹാപഥവീ’’തി? ‘‘ഏതദേവ, ഭന്തേ, ബഹുതരം, യദിദം – മഹാപഥവീ; അപ്പമത്തകായം ഭഗവതാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ. സങ്ഖമ്പി ന ഉപേതി, ഉപനിധമ്പി ന ഉപേതി, കലഭാഗമ്പി ന ഉപേതി മഹാപഥവിം ഉപനിധായ ഭഗവതാ പരിത്തോ നഖസിഖായം പംസു ആരോപിതോ’’തി.

‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പമത്തകാ തേ സത്താ യേ മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ പച്ചന്തിമേസു ജനപദേസു പച്ചാജായന്തി അവിഞ്ഞാതാരേസു മിലക്ഖേസു [മിലക്ഖൂസു (സ്യാ. കം. ക.)] …പേ…. ദുതിയം.

൩. പഞ്ഞാസുത്തം

൧൧൩൩. … ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ പന അരിയേന പഞ്ഞാചക്ഖുനാ സമന്നാഗതാ; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ അവിജ്ജാഗതാ സമ്മുള്ഹാ…പേ…. തതിയം.

൪. സുരാമേരയസുത്തം

൧൧൩൪. … ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ സുരാമേരയമജ്ജപ്പമാദട്ഠാനാ പടിവിരതാ; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ സുരാമേരയമജ്ജപ്പമാദട്ഠാനാ അപടിവിരതാ…പേ…. ചതുത്ഥം.

൫. ഓദകസുത്തം

൧൧൩൫. … ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ ഥലജാ; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ ഉദകജാ. തം കിസ്സ ഹേതു…പേ…. പഞ്ചമം.

൬. മത്തേയ്യസുത്തം

൧൧൩൬. … ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ മത്തേയ്യാ; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ അമത്തേയ്യാ…പേ…. ഛട്ഠം.

൭. പേത്തേയ്യസുത്തം

൧൧൩൭. … ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ പേത്തേയ്യാ; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ അപേത്തേയ്യാ…പേ…. സത്തമം.

൮. സാമഞ്ഞസുത്തം

൧൧൩൮. … ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ സാമഞ്ഞാ; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ അസാമഞ്ഞാ…പേ…. അട്ഠമം.

൯. ബ്രഹ്മഞ്ഞസുത്തം

൧൧൩൯. … ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ അബ്രഹ്മഞ്ഞാ…പേ…. നവമം.

൧൦. പചായികസുത്തം

൧൧൪൦. … ‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ കുലേ ജേട്ഠാപചായിനോ; അഥ ഖോ ഏതേവ ബഹുതരാ സത്താ യേ കുലേ അജേട്ഠാപചായിനോതി [അകുലേ ജേട്ഠാപചായിനോതി (സ്യാ. കം.)] …പേ…. ദസമം.

പഠമആമകധഞ്ഞപേയ്യാലവഗ്ഗോ സത്തമോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

അഞ്ഞത്ര പച്ചന്തം പഞ്ഞാ, സുരാമേരയഓദകാ;

മത്തേയ്യ പേത്തേയ്യാ ചാപി, സാമഞ്ഞം ബ്രഹ്മപചായികന്തി.