൬. അരിട്ഠസുത്തം

൯൮൨. സാവത്ഥിനിദാനം. തത്ര ഖോ ഭഗവാ…പേ… ഏതദവോച – ‘‘ഭാവേഥ നോ തുമ്ഹേ ഭിക്ഖവേ, ആനാപാനസ്സതി’’ന്തി? ഏവം വുത്തേ ആയസ്മാ അരിട്ഠോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അഹം ഖോ, ഭന്തേ, ഭാവേമി ആനാപാനസ്സതി’’ന്തി. ‘‘യഥാ കഥം പന ത്വം, അരിട്ഠ, ഭാവേസി ആനാപാനസ്സതി’’ന്തി? ‘‘അതീതേസു മേ, ഭന്തേ, കാമേസു കാമച്ഛന്ദോ പഹീനോ, അനാഗതേസു മേ കാമേസു കാമച്ഛന്ദോ വിഗതോ, അജ്ഝത്തബഹിദ്ധാ [അജ്ഝത്തം ബഹിദ്ധാ (സ്യാ. കം. പീ. ക.)] ച മേ ധമ്മേസു പടിഘസഞ്ഞാ സുപ്പടിവിനീതാ. സോ [സോഹം (?)] സതോവ അസ്സസിസ്സാമി, സതോവ പസ്സസിസ്സാമി. ഏവം ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, ഭാവേമി ആനാപാനസ്സതി’’ന്തി.

‘‘‘അത്ഥേസാ, അരിട്ഠ, ആനാപാനസ്സതി, നേസാ നത്ഥീ’തി വദാമി. അപി ച, അരിട്ഠ, യഥാ ആനാപാനസ്സതി വിത്ഥാരേന പരിപുണ്ണാ ഹോതി തം സുണാഹി, സാധുകം മനസി കരോഹി; ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ആയസ്മാ അരിട്ഠോ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസി. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘കഥഞ്ച, അരിട്ഠ, ആനാപാനസ്സതി വിത്ഥാരേന പരിപുണ്ണാ ഹോതി? ഇധ, അരിട്ഠ, ഭിക്ഖു അരഞ്ഞഗതോ വാ രുക്ഖമൂലഗതോ വാ സുഞ്ഞാഗാരഗതോ വാ നിസീദതി പല്ലങ്കം ആഭുജിത്വാ ഉജും കായം പണിധായ പരിമുഖം സതിം ഉപട്ഠപേത്വാ. സോ സതോവ അസ്സസതി, സതോവ പസ്സസതി. ദീഘം വാ അസ്സസന്തോ ‘ദീഘം അസ്സസാമീ’തി പജാനാതി…പേ… ‘പടിനിസ്സഗ്ഗാനുപസ്സീ അസ്സസിസ്സാമീ’തി സിക്ഖതി, ‘പടിനിസ്സഗ്ഗാനുപസ്സീ പസ്സസിസ്സാമീ’തി സിക്ഖതി. ഏവം ഖോ, അരിട്ഠ, ആനാപാനസ്സതി വിത്ഥാരേന പരിപുണ്ണാ ഹോതീ’’തി. ഛട്ഠം.