൪. ജാണുസ്സോണിബ്രാഹ്മണസുത്തം

൪. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസി. അദ്ദസാ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ജാണുസ്സോണിം ബ്രാഹ്മണം സബ്ബസേതേന വളവാഭിരഥേന [വളഭീരഥേന (സീ.)] സാവത്ഥിയാ നിയ്യായന്തം. സേതാ സുദം അസ്സാ യുത്താ ഹോന്തി സേതാലങ്കാരാ, സേതോ രഥോ, സേതപരിവാരോ, സേതാ രസ്മിയോ, സേതാ പതോദലട്ഠി, സേതം ഛത്തം, സേതം ഉണ്ഹീസം, സേതാനി വത്ഥാനി, സേതാ ഉപാഹനാ, സേതായ സുദം വാലബീജനിയാ ബീജീയതി. തമേനം ജനോ ദിസ്വാ ഏവമാഹ – ‘‘ബ്രഹ്മം വത, ഭോ, യാനം! ബ്രഹ്മയാനരൂപം വത, ഭോ’’തി!!

അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്തോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘ഇധാഹം, ഭന്തേ, പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസിം. അദ്ദസം ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, ജാണുസ്സോണിം ബ്രാഹ്മണം സബ്ബസേതേന വളവാഭിരഥേന സാവത്ഥിയാ നിയ്യായന്തം. സേതാ സുദം അസ്സാ യുത്താ ഹോന്തി സേതാലങ്കാരാ, സേതോ രഥോ, സേതപരിവാരോ, സേതാ രസ്മിയോ, സേതാ പതോദലട്ഠി, സേതം ഛത്തം, സേതം ഉണ്ഹീസം, സേതാനി വത്ഥാനി, സേതാ ഉപാഹനാ, സേതായ സുദം വാലബീജനിയാ ബീജീയതി. തമേനം ജനോ ദിസ്വാ ഏവമാഹ – ‘ബ്രഹ്മം വത, ഭോ, യാനം! ബ്രഹ്മയാനരൂപം വത, ഭോ’തി!! സക്കാ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഇമസ്മിം ധമ്മവിനയേ ബ്രഹ്മയാനം പഞ്ഞാപേതു’’ന്തി?

‘‘സക്കാ, ആനന്ദാ’’തി ഭഗവാ അവോച – ‘‘ഇമസ്സേവ ഖോ ഏതം, ആനന്ദ, അരിയസ്സ അട്ഠങ്ഗികസ്സ മഗ്ഗസ്സ അധിവചനം – ‘ബ്രഹ്മയാനം’ ഇതിപി, ‘ധമ്മയാനം’ ഇതിപി, ‘അനുത്തരോ സങ്ഗാമവിജയോ’ ഇതിപീ’’തി.

‘‘സമ്മാദിട്ഠി, ആനന്ദ, ഭാവിതാ ബഹുലീകതാ രാഗവിനയപരിയോസാനാ ഹോതി, ദോസവിനയപരിയോസാനാ ഹോതി, മോഹവിനയപരിയോസാനാ ഹോതി. സമ്മാസങ്കപ്പോ, ആനന്ദ, ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ രാഗവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി, ദോസവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി, മോഹവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി. സമ്മാവാചാ, ആനന്ദ, ഭാവിതാ ബഹുലീകതാ രാഗവിനയപരിയോസാനാ ഹോതി, ദോസ…പേ… മോഹവിനയപരിയോസാനാ ഹോതി. സമ്മാകമ്മന്തോ, ആനന്ദ, ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ രാഗവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി, ദോസ… മോഹവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി. സമ്മാആജീവോ, ആനന്ദ, ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ രാഗവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി, ദോസ… മോഹവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി. സമ്മാവായാമോ, ആനന്ദ, ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ രാഗവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി, ദോസ… മോഹവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി. സമ്മാസതി, ആനന്ദ, ഭാവിതാ ബഹുലീകതാ രാഗവിനയപരിയോസാനാ ഹോതി, ദോസ… മോഹവിനയപരിയോസാനാ ഹോതി. സമ്മാസമാധി, ആനന്ദ, ഭാവിതോ ബഹുലീകതോ രാഗവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി, ദോസ… മോഹവിനയപരിയോസാനോ ഹോതി.

‘‘ഇമിനാ ഖോ ഏതം, ആനന്ദ, പരിയായേന വേദിതബ്ബം യഥാ ഇമസ്സേവേതം അരിയസ്സ അട്ഠങ്ഗികസ്സ മഗ്ഗസ്സ അധിവചനം – ‘ബ്രഹ്മയാനം’ ഇതിപി, ‘ധമ്മയാനം’ ഇതിപി, ‘അനുത്തരോ സങ്ഗാമവിജയോ’ ഇതിപീ’’തി. ഇദമവോച ഭഗവാ. ഇദം വത്വാന സുഗതോ അഥാപരം ഏതദവോച സത്ഥാ –

‘‘യസ്സ സദ്ധാ ച പഞ്ഞാ ച, ധമ്മാ യുത്താ സദാ ധുരം;

ഹിരീ ഈസാ മനോ യോത്തം, സതി ആരക്ഖസാരഥി.

‘‘രഥോ സീലപരിക്ഖാരോ, ഝാനക്ഖോ ചക്കവീരിയോ;

ഉപേക്ഖാ ധുരസമാധി, അനിച്ഛാ പരിവാരണം.

‘‘അബ്യാപാദോ അവിഹിംസാ, വിവേകോ യസ്സ ആവുധം;

തിതിക്ഖാ ചമ്മസന്നാഹോ [വമ്മസന്നാഹോ (സീ.)], യോഗക്ഖേമായ വത്തതി.

‘‘ഏതദത്തനി സമ്ഭൂതം, ബ്രഹ്മയാനം അനുത്തരം;

നിയ്യന്തി ധീരാ ലോകമ്ഹാ, അഞ്ഞദത്ഥു ജയം ജയ’’ന്തി. ചതുത്ഥം;