൪. മഹകപാടിഹാരിയസുത്തം

൩൪൬. ഏകം സമയം സമ്ബഹുലാ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ മച്ഛികാസണ്ഡേ വിഹരന്തി അമ്ബാടകവനേ. അഥ ഖോ ചിത്തോ ഗഹപതി യേന ഥേരാ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഥേരേ ഭിക്ഖൂ അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ചിത്തോ ഗഹപതി ഥേരേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘അധിവാസേന്തു മേ, ഭന്തേ ഥേരാ, സ്വാതനായ ഗോകുലേ ഭത്ത’’ന്തി. അധിവാസേസും ഖോ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ തുണ്ഹീഭാവേന. അഥ ഖോ ചിത്തോ ഗഹപതി ഥേരാനം ഭിക്ഖൂനം അധിവാസനം വിദിത്വാ ഉട്ഠായാസനാ ഥേരേ ഭിക്ഖൂ അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പക്കാമി. അഥ ഖോ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ തസ്സാ രത്തിയാ അച്ചയേന പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന ചിത്തസ്സ ഗഹപതിനോ ഗോകുലം തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദിംസു.

അഥ ഖോ ചിത്തോ ഗഹപതി ഥേരേ ഭിക്ഖൂ പണീതേന സപ്പിപായാസേന സഹത്ഥാ സന്തപ്പേസി സമ്പവാരേസി. അഥ ഖോ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ ഭുത്താവിനോ ഓനീതപത്തപാണിനോ ഉട്ഠായാസനാ പക്കമിംസു. ചിത്തോപി ഖോ ഗഹപതി ‘സേസകം വിസ്സജ്ജേഥാ’തി വത്വാ ഥേരേ ഭിക്ഖൂ പിട്ഠിതോ പിട്ഠിതോ അനുബന്ധി. തേന ഖോ പന സമയേന ഉണ്ഹം ഹോതി കുഥിതം [കുട്ഠിതം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)]; തേ ച ഥേരാ ഭിക്ഖൂ പവേലിയമാനേന മഞ്ഞേ കായേന ഗച്ഛന്തി, യഥാ തം ഭോജനം ഭുത്താവിനോ.

തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ മഹകോ തസ്മിം ഭിക്ഖുസങ്ഘേ സബ്ബനവകോ ഹോതി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹകോ ആയസ്മന്തം ഥേരം ഏതദവോച – ‘‘സാധു ഖ്വസ്സ, ഭന്തേ ഥേര, സീതകോ ച വാതോ വായേയ്യ, അബ്ഭസമ്പിലാപോ [അബ്ഭസംബിലാപോ (സീ.), അബ്ഭസംവിലാപോ (പീ.)] ച അസ്സ, ദേവോ ച ഏകമേകം ഫുസായേയ്യാ’’തി.

‘‘സാധു ഖ്വസ്സ, ആവുസോ മഹക, യം സീതകോ ച വാതോ വായേയ്യ, അബ്ഭസമ്പിലാപോ ച അസ്സ, ദേവോ ച ഏകമേകം ഫുസായേയ്യാ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹകോ തഥാരൂപം ഇദ്ധാഭിസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരി [അഭിസങ്ഖാസി (സീ.)] യഥാ സീതകോ ച വാതോ വായി, അബ്ഭസമ്പിലാപോ ച അസ്സ [ആസി (?)], ദേവോ ച ഏകമേകം ഫുസി. അഥ ഖോ ചിത്തസ്സ ഗഹപതിനോ ഏതദഹോസി – ‘‘യോ ഖോ ഇമസ്മിം ഭിക്ഖുസങ്ഘേ സബ്ബനവകോ ഭിക്ഖു തസ്സായം ഏവരൂപോ ഇദ്ധാനുഭാവോ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹകോ ആരാമം സമ്പാപുണിത്വാ ആയസ്മന്തം ഥേരം ഏതദവോച – ‘‘അലമേത്താവതാ, ഭന്തേ ഥേരാ’’തി? ‘‘അലമേത്താവതാ, ആവുസോ മഹക! കതമേത്താവതാ, ആവുസോ മഹക! പൂജിതമേത്താവതാ, ആവുസോ മഹകാ’’തി. അഥ ഖോ ഥേരാ ഭിക്ഖൂ യഥാവിഹാരം അഗമംസു. ആയസ്മാപി മഹകോ സകം വിഹാരം അഗമാസി.

അഥ ഖോ ചിത്തോ ഗഹപതി യേനായസ്മാ മഹകോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം മഹകം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ചിത്തോ ഗഹപതി ആയസ്മന്തം മഹകം ഏതദവോച – ‘‘സാധു മേ, ഭന്തേ, അയ്യോ മഹകോ ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം ഇദ്ധിപാടിഹാരിയം ദസ്സേതൂ’’തി. ‘‘തേന ഹി ത്വം, ഗഹപതി, ആലിന്ദേ ഉത്തരാസങ്ഗം പഞ്ഞപേത്വാ തിണകലാപം ഓകാസേഹീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ ചിത്തോ ഗഹപതി ആയസ്മതോ മഹകസ്സ പടിസ്സുത്വാ ആലിന്ദേ ഉത്തരാസങ്ഗം പഞ്ഞപേത്വാ തിണകലാപം ഓകാസേസി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹകോ വിഹാരം പവിസിത്വാ സൂചിഘടികം ദത്വാ തഥാരൂപം ഇദ്ധാഭിസങ്ഖാരം അഭിസങ്ഖരി യഥാ താലച്ഛിഗ്ഗളേന ച അഗ്ഗളന്തരികായ ച അച്ചി നിക്ഖമിത്വാ തിണാനി ഝാപേസി, ഉത്തരാസങ്ഗം ന ഝാപേസി. അഥ ഖോ ചിത്തോ ഗഹപതി ഉത്തരാസങ്ഗം പപ്ഫോടേത്വാ സംവിഗ്ഗോ ലോമഹട്ഠജാതോ ഏകമന്തം അട്ഠാസി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹകോ വിഹാരാ നിക്ഖമിത്വാ ചിത്തം ഗഹപതിം ഏതദവോച – ‘‘അലമേത്താവതാ, ഗഹപതീ’’തി?

‘‘അലമേത്താവതാ, ഭന്തേ മഹക! കതമേത്താവതാ, ഭന്തേ, മഹക! പൂജിതമേത്താവതാ, ഭന്തേ മഹക! അഭിരമതു, ഭന്തേ, അയ്യോ മഹകോ മച്ഛികാസണ്ഡേ. രമണീയം അമ്ബാടകവനം. അഹം അയ്യസ്സ മഹകസ്സ ഉസ്സുക്കം കരിസ്സാമി ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരാന’’ന്തി. ‘‘കല്യാണം വുച്ചതി, ഗഹപതീ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹകോ സേനാസനം സംസാമേത്വാ പത്തചീവരമാദായ മച്ഛികാസണ്ഡമ്ഹാ പക്കാമി. യം മച്ഛികാസണ്ഡമ്ഹാ പക്കാമി, തഥാ പക്കന്തോവ അഹോസി; ന പുന പച്ചാഗച്ഛീതി. ചതുത്ഥം.