൧൪. ദുക്ഖപഞ്ഹാസുത്തം

൩൨൭. ‘‘‘ദുക്ഖം, ദുക്ഖ’ന്തി, ആവുസോ സാരിപുത്ത, വുച്ചതി. കതമം നു ഖോ, ആവുസോ, ദുക്ഖ’’ന്തി? ‘‘തിസ്സോ ഇമാ, ആവുസോ, ദുക്ഖതാ. ദുക്ഖദുക്ഖതാ, സങ്ഖാരദുക്ഖതാ, വിപരിണാമദുക്ഖതാ – ഇമാ ഖോ, ആവുസോ, തിസ്സോ ദുക്ഖതാ’’തി. ‘‘അത്ഥി പനാവുസോ മഗ്ഗോ അത്ഥി പടിപദാ, ഏതാസം ദുക്ഖതാനം പരിഞ്ഞായാ’’തി? ‘‘അത്ഥി ഖോ, ആവുസോ, മഗ്ഗോ അത്ഥി പടിപദാ, ഏതാസം ദുക്ഖതാനം പരിഞ്ഞായാ’’തി. ‘‘കതമോ പനാവുസോ, മഗ്ഗോ കതമാ പടിപദാ, ഏതാസം ദുക്ഖതാനം പരിഞ്ഞായാ’’തി? ‘‘അയമേവ ഖോ, ആവുസോ, അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ, ഏതാസം ദുക്ഖതാനം പരിഞ്ഞായ, സേയ്യഥിദം – സമ്മാദിട്ഠി സമ്മാസങ്കപ്പോ സമ്മാവാചാ സമ്മാകമ്മന്തോ സമ്മാആജീവോ സമ്മാവായാമോ സമ്മാസതി സമ്മാസമാധി. അയം ഖോ, ആവുസോ, മഗ്ഗോ അയം പടിപദാ, ഏതാസം ദുക്ഖതാനം പരിഞ്ഞായാ’’തി. ‘‘ഭദ്ദകോ, ആവുസോ, മഗ്ഗോ ഭദ്ദികാ പടിപദാ, ഏതാസം ദുക്ഖതാനം പരിഞ്ഞായ. അലഞ്ച പനാവുസോ സാരിപുത്ത, അപ്പമാദായാ’’തി. ചുദ്ദസമം.