൪. ദുതിയസാരിപുത്തകോട്ഠികസുത്തം

൪൧൩. ഏകം സമയം ആയസ്മാ ച സാരിപുത്തോ, ആയസ്മാ ച മഹാകോട്ഠികോ ബാരാണസിയം വിഹരന്തി ഇസിപതനേ മിഗദായേ…പേ… (സായേവ പുച്ഛാ) ‘‘കോ നു ഖോ, ആവുസോ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേനേതം അബ്യാകതം ഭഗവതാ’’തി? ‘‘രൂപം ഖോ, ആവുസോ, അജാനതോ അപസ്സതോ യഥാഭൂതം, രൂപസമുദയം അജാനതോ അപസ്സതോ യഥാഭൂതം, രൂപനിരോധം അജാനതോ അപസ്സതോ യഥാഭൂതം, രൂപനിരോധഗാമിനിം പടിപദം അജാനതോ അപസ്സതോ യഥാഭൂതം, ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ഹോതി; ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ഹോതി; ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ഹോതി; ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ഹോതി. വേദനം…പേ… സഞ്ഞം…പേ… സങ്ഖാരേ…പേ… വിഞ്ഞാണം അജാനതോ അപസ്സതോ യഥാഭൂതം, വിഞ്ഞാണസമുദയം അജാനതോ അപസ്സതോ യഥാഭൂതം, വിഞ്ഞാണനിരോധം അജാനതോ അപസ്സതോ യഥാഭൂതം, വിഞ്ഞാണനിരോധഗാമിനിം പടിപദം അജാനതോ അപസ്സതോ യഥാഭൂതം, ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ഹോതി; ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ഹോതി; ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ഹോതി; ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’’’തിപിസ്സ ഹോതി.

‘‘രൂപഞ്ച ഖോ, ആവുസോ, ജാനതോ പസ്സതോ യഥാഭൂതം, രൂപസമുദയം ജാനതോ പസ്സതോ യഥാഭൂതം, രൂപനിരോധം ജാനതോ പസ്സതോ യഥാഭൂതം, രൂപനിരോധഗാമിനിം പടിപദം ജാനതോ പസ്സതോ യഥാഭൂതം, ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ന ഹോതി…പേ… ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ന ഹോതി. വേദനം…പേ… സഞ്ഞം…പേ… സങ്ഖാരേ…പേ… വിഞ്ഞാണം ജാനതോ പസ്സതോ യഥാഭൂതം, വിഞ്ഞാണസമുദയം ജാനതോ പസ്സതോ യഥാഭൂതം, വിഞ്ഞാണനിരോധം ജാനതോ പസ്സതോ യഥാഭൂതം, വിഞ്ഞാണനിരോധഗാമിനിം പടിപദം ജാനതോ പസ്സതോ യഥാഭൂതം, ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ന ഹോതി; ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ന ഹോതി; ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ന ഹോതി; ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപിസ്സ ന ഹോതി. അയം ഖോ, ആവുസോ, ഹേതു അയം പച്ചയോ, യേനേതം അബ്യാകതം ഭഗവതാ’’തി. ചതുത്ഥം.