൭. പഠമഏജാസുത്തം

൯൦. ‘‘ഏജാ, ഭിക്ഖവേ, രോഗോ, ഏജാ ഗണ്ഡോ, ഏജാ സല്ലം. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ അനേജോ വിഹരതി വീതസല്ലോ. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ചേപി ആകങ്ഖേയ്യ ‘അനേജോ വിഹരേയ്യം [വിഹരേയ്യ (സീ. പീ. ക.)] വീതസല്ലോ’തി, ചക്ഖും ന മഞ്ഞേയ്യ, ചക്ഖുസ്മിം ന മഞ്ഞേയ്യ, ചക്ഖുതോ ന മഞ്ഞേയ്യ, ചക്ഖു മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ; രൂപേ ന മഞ്ഞേയ്യ, രൂപേസു ന മഞ്ഞേയ്യ, രൂപതോ ന മഞ്ഞേയ്യ, രൂപാ മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ; ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം ന മഞ്ഞേയ്യ, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണസ്മിം ന മഞ്ഞേയ്യ, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണതോ ന മഞ്ഞേയ്യ, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ; ചക്ഖുസമ്ഫസ്സം ന മഞ്ഞേയ്യ, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സസ്മിം ന മഞ്ഞേയ്യ, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സതോ ന മഞ്ഞേയ്യ, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ. യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ന മഞ്ഞേയ്യ, തസ്മിമ്പി ന മഞ്ഞേയ്യ, തതോപി ന മഞ്ഞേയ്യ, തം മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ.

‘‘സോതം ന മഞ്ഞേയ്യ…പേ… ഘാനം ന മഞ്ഞേയ്യ…പേ… ജിവ്ഹം ന മഞ്ഞേയ്യ, ജിവ്ഹായ ന മഞ്ഞേയ്യ, ജിവ്ഹാതോ ന മഞ്ഞേയ്യ, ജിവ്ഹാ മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ; രസേ ന മഞ്ഞേയ്യ…പേ… ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം ന മഞ്ഞേയ്യ…പേ… ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സം ന മഞ്ഞേയ്യ…പേ… യമ്പിദം ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ന മഞ്ഞേയ്യ, തസ്മിമ്പി ന മഞ്ഞേയ്യ, തതോപി ന മഞ്ഞേയ്യ, തം മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ.

‘‘കായം ന മഞ്ഞേയ്യ…പേ… മനം ന മഞ്ഞേയ്യ, മനസ്മിം ന മഞ്ഞേയ്യ, മനതോ ന മഞ്ഞേയ്യ, മനോ മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ; ധമ്മേ ന മഞ്ഞേയ്യ…പേ… മനോ വിഞ്ഞാണം…പേ… മനോസമ്ഫസ്സം…പേ… യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ന മഞ്ഞേയ്യ, തസ്മിമ്പി ന മഞ്ഞേയ്യ, തതോപി ന മഞ്ഞേയ്യ, തം മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ; സബ്ബം ന മഞ്ഞേയ്യ, സബ്ബസ്മിം ന മഞ്ഞേയ്യ, സബ്ബതോ ന മഞ്ഞേയ്യ, സബ്ബം മേതി ന മഞ്ഞേയ്യ.

‘‘സോ ഏവം അമഞ്ഞമാനോ ന കിഞ്ചിപി ലോകേ ഉപാദിയതി. അനുപാദിയം ന പരിതസ്സതി. അപരിതസ്സം പച്ചത്തഞ്ഞേവ പരിനിബ്ബായതി. ‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി പജാനാതീ’’തി. സത്തമം.