൫. പുണ്ണസുത്തം

൮൮. അഥ [സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ (?) മ. നി. ൩.൩൯൫ പസ്സിതബ്ബം] ഖോ ആയസ്മാ പുണ്ണോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ…പേ… ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ പുണ്ണോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘സാധു മേ, ഭന്തേ, ഭഗവാ സംഖിത്തേന ധമ്മം ദേസേതു, യമഹം ഭഗവതോ ധമ്മം സുത്വാ ഏകോ വൂപകട്ഠോ അപ്പമത്തോ ആതാപീ പഹിതത്തോ വിഹരേയ്യ’’ന്തി.

‘‘സന്തി ഖോ, പുണ്ണ, ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു അഭിനന്ദതി അഭിവദതി അജ്ഝോസായ തിട്ഠതി. തസ്സ തം അഭിനന്ദതോ അഭിവദതോ അജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ ഉപ്പജ്ജതി നന്ദീ. ‘നന്ദിസമുദയാ ദുക്ഖസമുദയോ, പുണ്ണാ’തി വദാമി…പേ… സന്തി ഖോ, പുണ്ണ, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യാ രസാ…പേ… സന്തി ഖോ, പുണ്ണ, മനോവിഞ്ഞേയ്യാ ധമ്മാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു അഭിനന്ദതി അഭിവദതി അജ്ഝോസായ തിട്ഠതി. തസ്സ തം അഭിനന്ദതോ അഭിവദതോ അജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ ഉപ്പജ്ജതി നന്ദീ. ‘നന്ദിസമുദയാ ദുക്ഖസമുദയോ, പുണ്ണാ’തി വദാമി.

‘‘സന്തി ഖോ, പുണ്ണ, ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു നാഭിനന്ദതി നാഭിവദതി നാജ്ഝോസായ തിട്ഠതി, തസ്സ തം അനഭിനന്ദതോ അനഭിവദതോ അനജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ നിരുജ്ഝതി നന്ദീ. ‘നന്ദിനിരോധാ ദുക്ഖനിരോധോ, പുണ്ണാ’തി വദാമി…പേ… സന്തി ഖോ, പുണ്ണ, മനോവിഞ്ഞേയ്യാ ധമ്മാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു നാഭിനന്ദതി നാഭിവദതി നാജ്ഝോസായ തിട്ഠതി, തസ്സ തം അനഭിനന്ദതോ അനഭിവദതോ അനജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ നിരുജ്ഝതി നന്ദീ. ‘നന്ദിനിരോധാ ദുക്ഖനിരോധോ, പുണ്ണാ’തി വദാമി.

‘‘ഇമിനാ ത്വം [ഇമിനാ ച ത്വം], പുണ്ണ, മയാ സംഖിത്തേന ഓവാദേന ഓവദിതോ കതമസ്മിം [കതരസ്മിം (മ. നി. ൩.൩൯൫)] ജനപദേ വിഹരിസ്സസീ’’തി? ‘‘അത്ഥി, ഭന്തേ, സുനാപരന്തോ നാമ ജനപദോ, തത്ഥാഹം വിഹരിസ്സാമീ’’തി.

‘‘ചണ്ഡാ ഖോ, പുണ്ണ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ; ഫരുസാ ഖോ, പുണ്ണ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ. സചേ തം, പുണ്ണ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ അക്കോസിസ്സന്തി പരിഭാസിസ്സന്തി, തത്ര തേ, പുണ്ണ, കിന്തി ഭവിസ്സതീ’’തി?

‘‘സചേ മം, ഭന്തേ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ അക്കോസിസ്സന്തി പരിഭാസിസ്സന്തി, തത്ര മേ ഏവം ഭവിസ്സതി – ‘ഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, സുഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, യം മേ [മം (സബ്ബത്ഥ)] നയിമേ പാണിനാ പഹാരം ദേന്തീ’തി. ഏവമേത്ഥ [ഏവമ്മേത്ഥ (?)], ഭഗവാ, ഭവിസ്സതി; ഏവമേത്ഥ, സുഗത, ഭവിസ്സതീ’’തി.

‘‘സചേ പന തേ, പുണ്ണ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ പാണിനാ പഹാരം ദസ്സന്തി, തത്ര പന തേ, പുണ്ണ, കിന്തി ഭവിസ്സതീ’’തി?

‘‘സചേ മേ, ഭന്തേ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ പാണിനാ പഹാരം ദസ്സന്തി, തത്ര മേ ഏവം ഭവിസ്സതി – ‘ഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, സുഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, യം മേ [ഏവമ്മേത്ഥ (?)] നയിമേ ലേഡ്ഡുനാ പഹാരം ദേന്തീ’തി. ഏവമേത്ഥ, ഭഗവാ, ഭവിസ്സതി; ഏവമേത്ഥ, സുഗത, ഭവിസ്സതീ’’തി.

‘‘സചേ പന തേ, പുണ്ണ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ ലേഡ്ഡുനാ പഹാരം ദസ്സന്തി, തത്ര പന തേ, പുണ്ണ, കിന്തി ഭവിസ്സതീ’’തി?

‘‘സചേ മേ, ഭന്തേ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ ലേഡ്ഡുനാ പഹാരം ദസ്സന്തി, തത്ര മേ ഏവം ഭവിസ്സതി – ‘ഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, സുഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, യം മേ നയിമേ ദണ്ഡേന പഹാരം ദേന്തീ’തി. ഏവമേത്ഥ, ഭഗവാ, ഭവിസ്സതി; ഏവമേത്ഥ, സുഗത, ഭവിസ്സതീ’’തി.

‘‘സചേ പന പുണ്ണ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ ദണ്ഡേന പഹാരം ദസ്സന്തി, തത്ര പന തേ, പുണ്ണ, കിന്തി ഭവിസ്സതീ’’തി?

‘‘സചേ മേ, ഭന്തേ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ ദണ്ഡേന പഹാരം ദസ്സന്തി, തത്ര മേ ഏവം ഭവിസ്സതി – ‘ഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, സുഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, യം മേ നയിമേ സത്ഥേന പഹാരം ദേന്തീ’തി. ഏവമേത്ഥ, ഭഗവാ, ഭവിസ്സതി; ഏവമേത്ഥ, സുഗത, ഭവിസ്സതീ’’തി.

‘‘സചേ പന തേ, പുണ്ണ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ സത്ഥേന പഹാരം ദസ്സന്തി, തത്ര പന തേ, പുണ്ണ, കിന്തി ഭവിസ്സതീ’’തി?

‘‘സചേ മേ, ഭന്തേ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ സത്ഥേന പഹാരം ദസ്സന്തി, തത്ര മേ ഏവം ഭവിസ്സതി – ‘ഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, സുഭദ്ദകാ വതിമേ സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ, യം മം നയിമേ തിണ്ഹേന സത്ഥേന ജീവിതാ വോരോപേന്തീ’തി. ഏവമേത്ഥ, ഭഗവാ, ഭവിസ്സതി; ഏവമേത്ഥ, സുഗത, ഭവിസ്സതീ’’തി.

‘‘സചേ പന തം, പുണ്ണ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ തിണ്ഹേന സത്ഥേന ജീവിതാ വോരോപേസ്സന്തി, തത്ര പന തേ, പുണ്ണ, കിന്തി ഭവിസ്സതീ’’തി?

‘‘സചേ മം, ഭന്തേ, സുനാപരന്തകാ മനുസ്സാ തിണ്ഹേന സത്ഥേന ജീവിതാ വോരോപേസ്സന്തി, തത്ര മേ ഏവം ഭവിസ്സതി – ‘സന്തി ഖോ തസ്സ ഭഗവതോ സാവകാ കായേന ച ജീവിതേന ച അട്ടീയമാനാ ഹരായമാനാ ജിഗുച്ഛമാനാ സത്ഥഹാരകം പരിയേസന്തി, തം മേ ഇദം അപരിയിട്ഠഞ്ഞേവ സത്ഥഹാരകം ലദ്ധ’ന്തി. ഏവമേത്ഥ, ഭഗവാ, ഭവിസ്സതി; ഏവമേത്ഥ, സുഗത, ഭവിസ്സതീ’’തി.

‘‘സാധു സാധു, പുണ്ണ! സക്ഖിസ്സസി ഖോ ത്വം, പുണ്ണ, ഇമിനാ ദമൂപസമേന സമന്നാഗതോ സുനാപരന്തസ്മിം ജനപദേ വത്ഥും. യസ്സ ദാനി ത്വം, പുണ്ണ, കാലം മഞ്ഞസീ’’തി.

അഥ ഖോ ആയസ്മാ പുണ്ണോ ഭഗവതോ വചനം അഭിനന്ദിത്വാ അനുമോദിത്വാ ഉട്ഠായാസനാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ സേനാസനം സംസാമേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന സുനാപരന്തോ ജനപദോ തേന ചാരികം പക്കാമി. അനുപുബ്ബേന ചാരികം ചരമാനോ യേന സുനാപരന്തോ ജനപദോ തദവസരി. തത്ര സുദം ആയസ്മാ പുണ്ണോ സുനാപരന്തസ്മിം ജനപദേ വിഹരതി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ പുണ്ണോ തേനേവന്തരവസ്സേന പഞ്ചമത്താനി ഉപാസകസതാനി പടിവേദേസി [പടിപാദേസി (സീ. പീ.), പടിദേസേസി (സ്യാ. കം.)]. തേനേവന്തരവസ്സേന പഞ്ചമത്താനി ഉപാസികാസതാനി പടിവേദേസി. തേനേവന്തരവസ്സേന തിസ്സോ വിജ്ജാ സച്ഛാകാസി. തേനേവന്തരവസ്സേന പരിനിബ്ബായി.

അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു…പേ… ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവന്തം ഏതദവോചും – ‘‘യോ സോ, ഭന്തേ, പുണ്ണോ നാമ കുലപുത്തോ ഭഗവതാ സംഖിത്തേന ഓവാദേന ഓവദിതോ, സോ കാലങ്കതോ. തസ്സ കാ ഗതി കോ അഭിസമ്പരായോ’’തി?

‘‘പണ്ഡിതോ, ഭിക്ഖവേ, പുണ്ണോ കുലപുത്തോ [കുലപുത്തോ അഹോസി (സബ്ബത്ഥ)], പച്ചപാദി [സച്ചവാദീ (സ്യാ. കം. ക.)] ധമ്മസ്സാനുധമ്മം, ന ച മം ധമ്മാധികരണം വിഹേസേസി [വിഹേഠേസി (സീ. സ്യാ. കം.)]. പരിനിബ്ബുതോ, ഭിക്ഖവേ, പുണ്ണോ കുലപുത്തോ’’തി. പഞ്ചമം.