൧. പഠമമിഗജാലസുത്തം

൬൩. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മിഗജാലോ യേന ഭഗവാ…പേ… ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ മിഗജാലോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘‘ഏകവിഹാരീ, ഏകവിഹാരീ’തി, ഭന്തേ, വുച്ചതി. കിത്താവതാ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഏകവിഹാരീ ഹോതി, കിത്താവതാ ച പന സദുതിയവിഹാരീ ഹോതീ’’തി?

‘‘സന്തി ഖോ, മിഗജാല, ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു അഭിനന്ദതി അഭിവദതി അജ്ഝോസായ തിട്ഠതി. തസ്സ തം അഭിനന്ദതോ അഭിവദതോ അജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ ഉപ്പജ്ജതി നന്ദീ [നന്ദി (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)]. നന്ദിയാ സതി സാരാഗോ ഹോതി; സാരാഗേ സതി സംയോഗോ ഹോതി. നന്ദിസംയോജനസംയുത്തോ ഖോ, മിഗജാല, ഭിക്ഖു സദുതിയവിഹാരീതി വുച്ചതി. സന്തി…പേ… സന്തി ഖോ, മിഗജാല, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യാ രസാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു അഭിനന്ദതി അഭിവദതി അജ്ഝോസായ തിട്ഠതി. തസ്സ തം അഭിനന്ദതോ അഭിവദതോ അജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ ഉപ്പജ്ജതി നന്ദീ. നന്ദിയാ സതി സാരാഗോ ഹോതി; സാരാഗേ സതി സംയോഗോ ഹോതി. നന്ദിസംയോജനസംയുത്തോ ഖോ, മിഗജാല, ഭിക്ഖു സദുതിയവിഹാരീതി വുച്ചതി. ഏവംവിഹാരീ ച, മിഗജാല, ഭിക്ഖു കിഞ്ചാപി അരഞ്ഞവനപത്ഥാനി പന്താനി സേനാസനാനി പടിസേവതി അപ്പസദ്ദാനി അപ്പനിഗ്ഘോസാനി വിജനവാതാനി മനുസ്സരാഹസ്സേയ്യകാനി [മനുസ്സരാഹസേയ്യകാനി (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] പടിസല്ലാനസാരുപ്പാനി; അഥ ഖോ സദുതിയവിഹാരീതി വുച്ചതി. തം കിസ്സ ഹേതു? തണ്ഹാ ഹിസ്സ ദുതിയാ, സാസ്സ അപ്പഹീനാ. തസ്മാ സദുതിയവിഹാരീ’’തി വുച്ചതി.

‘‘സന്തി ച ഖോ, മിഗജാല, ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു നാഭിനന്ദതി നാഭിവദതി നാജ്ഝോസായ തിട്ഠതി. തസ്സ തം അനഭിനന്ദതോ അനഭിവദതോ അനജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ നന്ദീ നിരുജ്ഝതി. നന്ദിയാ അസതി സാരാഗോ ന ഹോതി; സാരാഗേ അസതി സംയോഗോ ന ഹോതി. നന്ദിസംയോജനവിസംയുത്തോ ഖോ, മിഗജാല, ഭിക്ഖു ഏകവിഹാരീതി വുച്ചതി…പേ… സന്തി ച ഖോ, മിഗജാല, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യാ രസാ…പേ… സന്തി ച ഖോ, മിഗജാല, മനോവിഞ്ഞേയ്യാ ധമ്മാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു നാഭിനന്ദതി നാഭിവദതി നാജ്ഝോസായ തിട്ഠതി. തസ്സ തം അനഭിനന്ദതോ അനഭിവദതോ അനജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ നന്ദീ നിരുജ്ഝതി. നന്ദിയാ അസതി സാരാഗോ ന ഹോതി; സാരാഗേ അസതി സംയോഗോ ന ഹോതി. നന്ദിസംയോജനവിപ്പയുത്തോ ഖോ, മിഗജാല, ഭിക്ഖു ഏകവിഹാരീതി വുച്ചതി. ഏവംവിഹാരീ ച, മിഗജാല, ഭിക്ഖു കിഞ്ചാപി ഗാമന്തേ വിഹരതി ആകിണ്ണോ ഭിക്ഖൂഹി ഭിക്ഖുനീഹി ഉപാസകേഹി ഉപാസികാഹി രാജൂഹി രാജമഹാമത്തേഹി തിത്ഥിയേഹി തിത്ഥിയസാവകേഹി. അഥ ഖോ ഏകവിഹാരീതി വുച്ചതി. തം കിസ്സ ഹേതു? തണ്ഹാ ഹിസ്സ ദുതിയാ, സാസ്സ പഹീനാ. തസ്മാ ഏകവിഹാരീതി വുച്ചതീ’’തി. പഠമം.