൧൦. ഉപസ്സട്ഠസുത്തം

൫൨. ‘‘സബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, ഉപസ്സട്ഠം [ഉപസട്ഠം (ക.)]. കിഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സബ്ബം ഉപസ്സട്ഠം? ചക്ഖു, ഭിക്ഖവേ, ഉപസ്സട്ഠം, രൂപാ ഉപസ്സട്ഠാ, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം ഉപസ്സട്ഠം, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ ഉപസ്സട്ഠോ. യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ഉപസ്സട്ഠം…പേ… ജിവ്ഹാ ഉപസ്സട്ഠാ, രസാ ഉപസ്സട്ഠാ, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം ഉപസ്സട്ഠം, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സോ ഉപസ്സട്ഠോ. യമ്പിദം ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ഉപസ്സട്ഠം. കായോ ഉപസ്സട്ഠോ… മനോ ഉപസ്സട്ഠോ, ധമ്മാ ഉപസ്സട്ഠാ, മനോവിഞ്ഞാണം ഉപസ്സട്ഠം, മനോസമ്ഫസ്സോ ഉപസ്സട്ഠോ. യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ഉപസ്സട്ഠം. ഏവം പസ്സം, ഭിക്ഖവേ, സുതവാ അരിയസാവകോ ചക്ഖുസ്മിമ്പി നിബ്ബിന്ദതി, രൂപേസുപി നിബ്ബിന്ദതി, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണേപി നിബ്ബിന്ദതി, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സേപി നിബ്ബിന്ദതി. യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തസ്മിമ്പി നിബ്ബിന്ദതി…പേ… മനസ്മിമ്പി നിബ്ബിന്ദതി, ധമ്മേസുപി നിബ്ബിന്ദതി, മനോവിഞ്ഞാണേപി നിബ്ബിന്ദതി, മനോസമ്ഫസ്സേപി നിബ്ബിന്ദതി. യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തസ്മിമ്പി നിബ്ബിന്ദതി. നിബ്ബിന്ദം വിരജ്ജതി; വിരാഗാ വിമുച്ചതി; വിമുത്തസ്മിം വിമുത്തമിതി ഞാണം ഹോതി. ‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി പജാനാതീ’’തി. ദസമം.

സബ്ബഅനിച്ചവഗ്ഗോ പഞ്ചമോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

അനിച്ചം ദുക്ഖം അനത്താ, അഭിഞ്ഞേയ്യം പരിഞ്ഞേയ്യം;

പഹാതബ്ബം സച്ഛികാതബ്ബം, അഭിഞ്ഞേയ്യപരിഞ്ഞേയ്യം [അഭിഞ്ഞേയ്യം പരിഞ്ഞേയ്യം (സീ. സ്യാ. കം.), അഭിഞ്ഞാതം പരിഞ്ഞേയ്യം (പീ. ക.)];

ഉപദ്ദുതം ഉപസ്സട്ഠം, വഗ്ഗോ തേന പവുച്ചതീതി.

സളായതനവഗ്ഗേ പഠമപണ്ണാസകോ സമത്തോ.

തസ്സ വഗ്ഗുദ്ദാനം –

അനിച്ചവഗ്ഗം യമകം, സബ്ബം വഗ്ഗം ജാതിധമ്മം;

അനിച്ചവഗ്ഗേന പഞ്ഞാസം, പഞ്ചമോ തേന പവുച്ചതീതി.