൯. പഠമസമുഗ്ഘാതസപ്പായസുത്തം
൩൧. ‘‘സബ്ബമഞ്ഞിതസമുഗ്ഘാതസപ്പായം വോ, ഭിക്ഖവേ, പടിപദം ദേസേസ്സാമി. തം സുണാഥ. കതമാ ച സാ, ഭിക്ഖവേ, സബ്ബമഞ്ഞിതസമുഗ്ഘാതസപ്പായാ പടിപദാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ചക്ഖും ന മഞ്ഞതി, ചക്ഖുസ്മിം ന മഞ്ഞതി, ചക്ഖുതോ ന മഞ്ഞതി, ചക്ഖും മേതി ന മഞ്ഞതി. രൂപേ ന മഞ്ഞതി…പേ… ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം ന മഞ്ഞതി, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സം ന മഞ്ഞതി, യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ന മഞ്ഞതി, തസ്മിമ്പി ന മഞ്ഞതി, തതോപി ന മഞ്ഞതി, തം മേതി ന മഞ്ഞതി. യഞ്ഹി, ഭിക്ഖവേ, മഞ്ഞതി, യസ്മിം മഞ്ഞതി, യതോ മഞ്ഞതി, യം മേതി മഞ്ഞതി, തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ. അഞ്ഞഥാഭാവീ ഭവസത്തോ ലോകോ ഭവമേവാഭിനന്ദതി…പേ… ജിവ്ഹം ന മഞ്ഞതി, ജിവ്ഹായ ന മഞ്ഞതി, ജിവ്ഹാതോ ന മഞ്ഞതി, ജിവ്ഹാ മേതി ന മഞ്ഞതി. രസേ ന മഞ്ഞതി…പേ… ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം ന മഞ്ഞതി, ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സം ന മഞ്ഞതി. യമ്പിദം ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ന മഞ്ഞതി, തസ്മിമ്പി ന മഞ്ഞതി, തതോപി ന മഞ്ഞതി, തം മേതി ന മഞ്ഞതി. യഞ്ഹി, ഭിക്ഖവേ, മഞ്ഞതി, യസ്മിം മഞ്ഞതി, യതോ മഞ്ഞതി, യം മേതി മഞ്ഞതി, തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ. അഞ്ഞഥാഭാവീ ഭവസത്തോ ലോകോ ഭവമേവാഭിനന്ദതി…പേ… മനം ന മഞ്ഞതി, മനസ്മിം ന മഞ്ഞതി, മനതോ ന മഞ്ഞതി, മനോ മേതി ന മഞ്ഞതി. ധമ്മേ ന മഞ്ഞതി…പേ… മനോവിഞ്ഞാണം ന മഞ്ഞതി, മനോസമ്ഫസ്സം ന മഞ്ഞതി. യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ന മഞ്ഞതി, തസ്മിമ്പി ന മഞ്ഞതി, തതോപി ന മഞ്ഞതി, തം മേതി ന മഞ്ഞതി. യഞ്ഹി, ഭിക്ഖവേ, മഞ്ഞതി, യസ്മിം മഞ്ഞതി, യതോ മഞ്ഞതി, യം മേതി മഞ്ഞതി, തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ. അഞ്ഞഥാഭാവീ ഭവസത്തോ ലോകോ ഭവമേവാഭിനന്ദതി. യാവതാ, ഭിക്ഖവേ, ഖന്ധധാതുആയതനം തമ്പി ന മഞ്ഞതി, തസ്മിമ്പി ന മഞ്ഞതി, തതോപി ന മഞ്ഞതി, തം മേതി ന മഞ്ഞതി. സോ ഏവം അമഞ്ഞമാനോ ന ച കിഞ്ചി ലോകേ ഉപാദിയതി. അനുപാദിയം ന പരിതസ്സതി. അപരിതസ്സം പച്ചത്തഞ്ഞേവ പരിനിബ്ബായതി. ‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’തി പജാനാതി. അയം ഖോ സാ, ഭിക്ഖവേ, സബ്ബമഞ്ഞിതസമുഗ്ഘാതസപ്പായാ പടിപദാ’’തി. നവമം.