൫. പഠമനോചേഅസ്സാദസുത്തം
൧൭. ‘‘നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, ചക്ഖുസ്സ അസ്സാദോ അഭവിസ്സ, നയിദം സത്താ ചക്ഖുസ്മിം സാരജ്ജേയ്യും. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി ചക്ഖുസ്സ അസ്സാദോ തസ്മാ സത്താ ചക്ഖുസ്മിം സാരജ്ജന്തി. നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, ചക്ഖുസ്സ ആദീനവോ അഭവിസ്സ, നയിദം സത്താ ചക്ഖുസ്മിം നിബ്ബിന്ദേയ്യും. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി ചക്ഖുസ്സ ആദീനവോ തസ്മാ സത്താ ചക്ഖുസ്മിം നിബ്ബിന്ദന്തി. നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, ചക്ഖുസ്സ നിസ്സരണം അഭവിസ്സ, നയിദം സത്താ ചക്ഖുസ്മാ നിസ്സരേയ്യും. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി ചക്ഖുസ്സ നിസ്സരണം തസ്മാ സത്താ ചക്ഖുസ്മാ നിസ്സരന്തി. നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, സോതസ്സ അസ്സാദോ അഭവിസ്സ… നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, ഘാനസ്സ അസ്സാദോ അഭവിസ്സ… നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, ജിവ്ഹായ അസ്സാദോ അഭവിസ്സ, നയിദം സത്താ ജിവ്ഹായ സാരജ്ജേയ്യും. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി ജിവ്ഹായ അസ്സാദോ, തസ്മാ സത്താ ജിവ്ഹായ സാരജ്ജന്തി. നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, ജിവ്ഹായ ആദീനവോ അഭവിസ്സ, നയിദം സത്താ ജിവ്ഹായ നിബ്ബിന്ദേയ്യും. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി ജിവ്ഹായ ആദീനവോ, തസ്മാ സത്താ ജിവ്ഹായ നിബ്ബിന്ദന്തി. നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, ജിവ്ഹായ നിസ്സരണം അഭവിസ്സ, നയിദം സത്താ ജിവ്ഹായ നിസ്സരേയ്യും. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി ജിവ്ഹായ നിസ്സരണം, തസ്മാ സത്താ ജിവ്ഹായ നിസ്സരന്തി. നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, കായസ്സ അസ്സാദോ അഭവിസ്സ… നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, മനസ്സ അസ്സാദോ അഭവിസ്സ, നയിദം സത്താ മനസ്മിം സാരജ്ജേയ്യും. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി മനസ്സ അസ്സാദോ, തസ്മാ സത്താ മനസ്മിം സാരജ്ജന്തി. നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, മനസ്സ ആദീനവോ അഭവിസ്സ, നയിദം സത്താ മനസ്മിം നിബ്ബിന്ദേയ്യും. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി മനസ്സ ആദീനവോ, തസ്മാ സത്താ മനസ്മിം നിബ്ബിന്ദന്തി. നോ ചേദം, ഭിക്ഖവേ, മനസ്സ നിസ്സരണം അഭവിസ്സ, നയിദം സത്താ മനസ്മാ നിസ്സരേയ്യും. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അത്ഥി മനസ്സ നിസ്സരണം, തസ്മാ സത്താ മനസ്മാ നിസ്സരന്തി.
‘‘യാവകീവഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സത്താ ഇമേസം ഛന്നം അജ്ഝത്തികാനം ആയതനാനം അസ്സാദഞ്ച അസ്സാദതോ, ആദീനവഞ്ച ആദീനവതോ, നിസ്സരണഞ്ച നിസ്സരണതോ യഥാഭൂതം നാബ്ഭഞ്ഞംസു, നേവ താവ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ സദേവകാ ലോകാ സമാരകാ സബ്രഹ്മകാ സസ്സമണബ്രാഹ്മണിയാ പജായ സദേവമനുസ്സായ നിസ്സടാ വിസഞ്ഞുത്താ വിപ്പമുത്താ വിമരിയാദീകതേന [വിപരിയാദികതേന (സീ. പീ.), വിപരിയാദികതേന (സ്യാ. കം. ക.)] ചേതസാ വിഹരിംസു. യതോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ ഇമേസം ഛന്നം അജ്ഝത്തികാനം ആയതനാനം അസ്സാദഞ്ച അസ്സാദതോ, ആദീനവഞ്ച ആദീനവതോ, നിസ്സരണഞ്ച നിസ്സരണതോ യഥാഭൂതം അബ്ഭഞ്ഞംസു, അഥ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ സദേവകാ ലോകാ സമാരകാ സബ്രഹ്മകാ സസ്സമണബ്രാഹ്മണിയാ പജായ സദേവമനുസ്സായ നിസ്സടാ വിസഞ്ഞുത്താ വിപ്പമുത്താ വിമരിയാദീകതേന ചേതസാ വിഹരന്തീ’’തി. പഞ്ചമം.