൩. കുമ്മോപമസുത്തം

൨൪൦. ‘‘ഭൂതപുബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, കുമ്മോ കച്ഛപോ സായന്ഹസമയം അനുനദീതീരേ ഗോചരപസുതോ അഹോസി. സിങ്ഗാലോപി [സിഗാലോപി (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സായന്ഹസമയം അനുനദീതീരേ ഗോചരപസുതോ അഹോസി. അദ്ദസാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, കുമ്മോ കച്ഛപോ സിങ്ഗാലം ദൂരതോവ ഗോചരപസുതം. ദിസ്വാന സോണ്ഡിപഞ്ചമാനി അങ്ഗാനി സകേ കപാലേ സമോദഹിത്വാ അപ്പോസ്സുക്കോ തുണ്ഹീഭൂതോ സങ്കസായതി. സിങ്ഗാലോപി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അദ്ദസ കുമ്മം കച്ഛപം ദൂരതോവ ഗോചരപസുതം. ദിസ്വാന യേന കുമ്മോ കച്ഛപോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ കുമ്മം കച്ഛപം പച്ചുപട്ഠിതോ അഹോസി – ‘യദായം കുമ്മോ കച്ഛപോ സോണ്ഡിപഞ്ചമാനം അങ്ഗാനം അഞ്ഞതരം വാ അഞ്ഞതരം വാ അങ്ഗം അഭിനിന്നാമേസ്സതി, തത്ഥേവ നം ഗഹേത്വാ ഉദ്ദാലിത്വാ ഖാദിസ്സാമീ’തി. യദാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, കുമ്മോ കച്ഛപോ സോണ്ഡിപഞ്ചമാനം അങ്ഗാനം അഞ്ഞതരം വാ അഞ്ഞതരം വാ അങ്ഗം ന അഭിനിന്നാമി, അഥ സിങ്ഗാലോ കുമ്മമ്ഹാ നിബ്ബിജ്ജ പക്കാമി, ഓതാരം അലഭമാനോ.

‘‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തുമ്ഹേപി മാരോ പാപിമാ സതതം സമിതം പച്ചുപട്ഠിതോ – ‘അപ്പേവ നാമാഹം ഇമേസം ചക്ഖുതോ വാ ഓതാരം ലഭേയ്യം…പേ… ജിവ്ഹാതോ വാ ഓതാരം ലഭേയ്യം…പേ… മനതോ വാ ഓതാരം ലഭേയ്യ’ന്തി. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരാ വിഹരഥ. ചക്ഖുനാ രൂപം ദിസ്വാ മാ നിമിത്തഗ്ഗാഹിനോ അഹുവത്ഥ, മാ അനുബ്യഞ്ജനഗ്ഗാഹിനോ. യത്വാധികരണമേനം ചക്ഖുന്ദ്രിയം അസംവുതം വിഹരന്തം അഭിജ്ഝാദോമനസ്സാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അന്വാസ്സവേയ്യും, തസ്സ സംവരായ പടിപജ്ജഥ, രക്ഖഥ ചക്ഖുന്ദ്രിയം, ചക്ഖുന്ദ്രിയേ സംവരം ആപജ്ജഥ. സോതേന സദ്ദം സുത്വാ… ഘാനേന ഗന്ധം ഘായിത്വാ… ജിവ്ഹായ രസം സായിത്വാ… കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസിത്വാ… മനസാ ധമ്മം വിഞ്ഞായ മാ നിമിത്തഗ്ഗാഹിനോ അഹുവത്ഥ, മാ അനുബ്യഞ്ജനഗ്ഗാഹിനോ. യത്വാധികരണമേനം മനിന്ദ്രിയം അസംവുതം വിഹരന്തം അഭിജ്ഝാദോമനസ്സാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അന്വാസ്സവേയ്യും, തസ്സ സംവരായ പടിപജ്ജഥ, രക്ഖഥ മനിന്ദ്രിയം, മനിന്ദ്രിയേ സംവരം ആപജ്ജഥ. യതോ തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരാ വിഹരിസ്സഥ, അഥ തുമ്ഹേഹിപി മാരോ പാപിമാ നിബ്ബിജ്ജ പക്കമിസ്സതി, ഓതാരം അലഭമാനോ – കുമ്മമ്ഹാവ സിങ്ഗാലോ’’തി.

‘‘കുമ്മോ അങ്ഗാനി സകേ കപാലേ,

സമോദഹം ഭിക്ഖു മനോവിതക്കേ;

അനിസ്സിതോ അഞ്ഞമഹേഠയാനോ,

പരിനിബ്ബുതോ നൂപവദേയ്യ കഞ്ചീ’’തി. തതിയം;