൧൬. നന്ദിക്ഖയവഗ്ഗോ

൧. അജ്ഝത്തനന്ദിക്ഖയസുത്തം

൧൫൬. ‘‘അനിച്ചംയേവ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ചക്ഖും അനിച്ചന്തി പസ്സതി, സാസ്സ [സായം (പീ. ക.)] ഹോതി സമ്മാദിട്ഠി. സമ്മാ പസ്സം നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ നന്ദിക്ഖയോ. നന്ദിരാഗക്ഖയാ ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതി…പേ… അനിച്ചംയേവ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ജിവ്ഹം അനിച്ചന്തി പസ്സതി, സാസ്സ ഹോതി സമ്മാദിട്ഠി. സമ്മാ പസ്സം നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ…പേ… ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതി…പേ… അനിച്ചംയേവ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു മനം അനിച്ചന്തി പസ്സതി, സാസ്സ ഹോതി സമ്മാദിട്ഠി. സമ്മാ പസ്സം നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ നന്ദിക്ഖയോ. നന്ദിരാഗക്ഖയാ ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതീ’’തി. പഠമം.

൨. ബാഹിരനന്ദിക്ഖയസുത്തം

൧൫൭. ‘‘അനിച്ചേയേവ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു രൂപേ അനിച്ചാതി പസ്സതി, സാസ്സ ഹോതി സമ്മാദിട്ഠി. സമ്മാ പസ്സം നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ നന്ദിക്ഖയോ. നന്ദിരാഗക്ഖയാ ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതി. അനിച്ചേയേവ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സദ്ദേ… ഗന്ധേ… രസേ… ഫോട്ഠബ്ബേ… ധമ്മേ അനിച്ചാതി പസ്സതി, സാസ്സ ഹോതി സമ്മാദിട്ഠി. സമ്മാ പസ്സം നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ നന്ദിക്ഖയോ. നന്ദിരാഗക്ഖയാ ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതീ’’തി. ദുതിയം.

൩. അജ്ഝത്തഅനിച്ചനന്ദിക്ഖയസുത്തം

൧൫൮. ‘‘ചക്ഖും, ഭിക്ഖവേ, യോനിസോ മനസി കരോഥ; ചക്ഖാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സഥ. ചക്ഖും, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു യോനിസോ മനസികരോന്തോ, ചക്ഖാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സന്തോ ചക്ഖുസ്മിമ്പി നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ നന്ദിക്ഖയോ. നന്ദിരാഗക്ഖയാ ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതി. സോതം, ഭിക്ഖവേ, യോനിസോ മനസി കരോഥ… ഘാനം… ജിവ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, യോനിസോ മനസി കരോഥ; ജിവ്ഹാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സഥ. ജിവ്ഹം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു യോനിസോ മനസികരോന്തോ, ജിവ്ഹാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സന്തോ ജിവ്ഹായപി നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ നന്ദിക്ഖയോ. നന്ദിരാഗക്ഖയാ ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതി. കായം… മനം, ഭിക്ഖവേ, യോനിസോ മനസി കരോഥ; മനാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സഥ. മനം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു യോനിസോ മനസികരോന്തോ, മനാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സന്തോ മനസ്മിമ്പി നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ നന്ദിക്ഖയോ. നന്ദിരാഗക്ഖയാ ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതീ’’തി. തതിയം.

൪. ബാഹിരഅനിച്ചനന്ദിക്ഖയസുത്തം

൧൫൯. ‘‘രൂപേ, ഭിക്ഖവേ, യോനിസോ മനസി കരോഥ; രൂപാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സഥ. രൂപേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു യോനിസോ മനസികരോന്തോ, രൂപാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സന്തോ രൂപേസുപി നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ നന്ദിക്ഖയോ. നന്ദിരാഗക്ഖയാ ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതി. സദ്ദേ… ഗന്ധേ… രസേ… ഫോട്ഠബ്ബേ… ധമ്മേ, ഭിക്ഖവേ, യോനിസോ മനസി കരോഥ; ധമ്മാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സഥ. ധമ്മേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു യോനിസോ മനസികരോന്തോ, ധമ്മാനിച്ചതഞ്ച യഥാഭൂതം സമനുപസ്സന്തോ ധമ്മേസുപി നിബ്ബിന്ദതി. നന്ദിക്ഖയാ രാഗക്ഖയോ; രാഗക്ഖയാ നന്ദിക്ഖയോ. നന്ദിരാഗക്ഖയാ ചിത്തം സുവിമുത്തന്തി വുച്ചതീ’’തി. ചതുത്ഥം.

൫. ജീവകമ്ബവനസമാധിസുത്തം

൧൬൦. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി ജീവകമ്ബവനേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി…പേ… ‘‘സമാധിം, ഭിക്ഖവേ, ഭാവേഥ. സമാഹിതസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി. കിഞ്ച യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി? ചക്ഖും അനിച്ചന്തി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, രൂപാ അനിച്ചാതി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം അനിച്ചന്തി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ അനിച്ചോതി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനിച്ചന്തി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി…പേ… ജിവ്ഹാ അനിച്ചാതി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി…പേ… മനോ അനിച്ചോതി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, ധമ്മാ അനിച്ചാതി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി…പേ… യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനിച്ചന്തി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി. സമാധിം, ഭിക്ഖവേ, ഭാവേഥ. സമാഹിതസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതീ’’തി. പഞ്ചമം.

൬. ജീവകമ്ബവനപടിസല്ലാനസുത്തം

൧൬൧. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി ജീവകമ്ബവനേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി…പേ… ‘‘പടിസല്ലാനേ, ഭിക്ഖവേ, യോഗമാപജ്ജഥ. പടിസല്ലീനസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി. കിഞ്ച യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി? ചക്ഖും അനിച്ചന്തി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, രൂപാ അനിച്ചാതി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം അനിച്ചന്തി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ അനിച്ചോതി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനിച്ചന്തി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി…പേ… മനോ അനിച്ചോതി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി, ധമ്മാ… മനോവിഞ്ഞാണം… മനോസമ്ഫസ്സോ… യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനിച്ചന്തി യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതി. പടിസല്ലാനേ ഭിക്ഖവേ, യോഗമാപജ്ജഥ. പടിസല്ലീനസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ യഥാഭൂതം ഓക്ഖായതീ’’തി. ഛട്ഠം.

൭. കോട്ഠികഅനിച്ചസുത്തം

൧൬൨. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാകോട്ഠികോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി…പേ… ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ കോട്ഠികോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘സാധു മേ, ഭന്തേ, ഭഗവാ സംഖിത്തേന ധമ്മം ദേസേതു, യമഹം ഭഗവതോ ധമ്മം സുത്വാ ഏകോ വൂപകട്ഠോ അപ്പമത്തോ ആതാപീ പഹിതത്തോ വിഹരേയ്യ’’ന്തി.

‘‘യം ഖോ, കോട്ഠിക, അനിച്ചം തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. കിഞ്ച, കോട്ഠിക, അനിച്ചം? ചക്ഖു ഖോ, കോട്ഠിക, അനിച്ചം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. രൂപാ അനിച്ചാ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം അനിച്ചം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ അനിച്ചോ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനിച്ചം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ…പേ… ജിവ്ഹാ അനിച്ചാ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. രസാ അനിച്ചാ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ജിവ്ഹാവിഞ്ഞാണം അനിച്ചം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സോ അനിച്ചോ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. യമ്പിദം ജിവ്ഹാസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനിച്ചം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ…പേ… മനോ അനിച്ചോ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ധമ്മാ അനിച്ചാ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. മനോവിഞ്ഞാണം അനിച്ചം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. മനോസമ്ഫസ്സോ അനിച്ചോ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനിച്ചം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. യം ഖോ, കോട്ഠിക, അനിച്ചം തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ’’തി. സത്തമം.

൮. കോട്ഠികദുക്ഖസുത്തം

൧൬൩. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മഹാകോട്ഠികോ…പേ… ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘സാധു മേ, ഭന്തേ…പേ… വിഹരേയ്യ’’ന്തി. ‘‘യം ഖോ, കോട്ഠിക, ദുക്ഖം തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. കിഞ്ച, കോട്ഠിക, ദുക്ഖം? ചക്ഖു ഖോ, കോട്ഠിക, ദുക്ഖം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. രൂപാ ദുക്ഖാ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം ദുക്ഖം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ ദുക്ഖോ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ദുക്ഖം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ…പേ… ജിവ്ഹാ ദുക്ഖാ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ…പേ… മനോ ദുക്ഖോ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ധമ്മാ ദുക്ഖാ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. മനോവിഞ്ഞാണം ദുക്ഖം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. മനോസമ്ഫസ്സോ ദുക്ഖോ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ദുക്ഖം; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. യം ഖോ, കോട്ഠിക, ദുക്ഖം തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ’’തി. അട്ഠമം.

൯. കോട്ഠികഅനത്തസുത്തം

൧൬൪. ഏകമന്തം…പേ… വിഹരേയ്യന്തി. ‘‘യോ ഖോ, കോട്ഠിക, അനത്താ തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. കോ ച, കോട്ഠിക, അനത്താ? ചക്ഖു ഖോ, കോട്ഠിക, അനത്താ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. രൂപാ അനത്താ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം അനത്താ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ചക്ഖുസമ്ഫസ്സോ അനത്താ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനത്താ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ …പേ… ജിവ്ഹാ അനത്താ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ…പേ… മനോ അനത്താ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. ധമ്മാ അനത്താ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. മനോവിഞ്ഞാണം… മനോസമ്ഫസ്സോ… യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനത്താ; തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ. യോ ഖോ, കോട്ഠിക, അനത്താ, തത്ര തേ ഛന്ദോ പഹാതബ്ബോ’’തി. നവമം.

൧൦. മിച്ഛാദിട്ഠിപഹാനസുത്തം

൧൬൫. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി…പേ… ഏകമന്തം നിസിന്നോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കഥം നു ഖോ, ഭന്തേ, ജാനതോ കഥം പസ്സതോ മിച്ഛാദിട്ഠി പഹീയതീ’’തി?

‘‘ചക്ഖും ഖോ, ഭിക്ഖു, അനിച്ചതോ ജാനതോ പസ്സതോ മിച്ഛാദിട്ഠി പഹീയതി. രൂപേ അനിച്ചതോ ജാനതോ പസ്സതോ മിച്ഛാദിട്ഠി പഹീയതി. ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം അനിച്ചതോ ജാനതോ പസ്സതോ മിച്ഛാദിട്ഠി പഹീയതി. ചക്ഖുസമ്ഫസ്സം അനിച്ചതോ ജാനതോ പസ്സതോ മിച്ഛാദിട്ഠി പഹീയതി…പേ… യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനിച്ചതോ ജാനതോ പസ്സതോ മിച്ഛാദിട്ഠി പഹീയതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖു, ജാനതോ ഏവം പസ്സതോ മിച്ഛാദിട്ഠി പഹീയതീ’’തി. ദസമം.

൧൧. സക്കായദിട്ഠിപഹാനസുത്തം

൧൬൬. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു…പേ… ഏതദവോച – ‘‘കഥം നു ഖോ, ഭന്തേ, ജാനതോ കഥം പസ്സതോ സക്കായദിട്ഠി പഹീയതീ’’തി? ‘‘ചക്ഖും ഖോ, ഭിക്ഖു, ദുക്ഖതോ ജാനതോ പസ്സതോ സക്കായദിട്ഠി പഹീയതി. രൂപേ ദുക്ഖതോ ജാനതോ പസ്സതോ സക്കായദിട്ഠി പഹീയതി. ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം ദുക്ഖതോ ജാനതോ പസ്സതോ സക്കായദിട്ഠി പഹീയതി. ചക്ഖുസമ്ഫസ്സം ദുക്ഖതോ ജാനതോ പസ്സതോ സക്കായദിട്ഠി പഹീയതി…പേ… യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി ദുക്ഖതോ ജാനതോ പസ്സതോ സക്കായദിട്ഠി പഹീയതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖു, ജാനതോ ഏവം പസ്സതോ സക്കായദിട്ഠി പഹീയതീ’’തി. ഏകാദസമം.

൧൨. അത്താനുദിട്ഠിപഹാനസുത്തം

൧൬൭. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു…പേ… ഏതദവോച – ‘‘കഥം നു ഖോ, ഭന്തേ, ജാനതോ കഥം പസ്സതോ അത്താനുദിട്ഠി പഹീയതീ’’തി? ‘‘ചക്ഖും ഖോ, ഭിക്ഖു, അനത്തതോ ജാനതോ പസ്സതോ അത്താനുദിട്ഠി പഹീയതി. രൂപേ അനത്തതോ ജാനതോ പസ്സതോ അത്താനുദിട്ഠി പഹീയതി. ചക്ഖുവിഞ്ഞാണം അനത്തതോ ജാനതോ പസ്സതോ അത്താനുദിട്ഠി പഹീയതി. ചക്ഖുസമ്ഫസ്സം അനത്തതോ ജാനതോ പസ്സതോ അത്താനുദിട്ഠി പഹീയതി. യമ്പിദം ചക്ഖുസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനത്തതോ ജാനതോ പസ്സതോ അത്താനുദിട്ഠി പഹീയതി…പേ… ജിവ്ഹം അനത്തതോ ജാനതോ പസ്സതോ അത്താനുദിട്ഠി പഹീയതി…പേ… മനം അനത്തതോ ജാനതോ പസ്സതോ അത്താനുദിട്ഠി പഹീയതി. ധമ്മേ… മനോവിഞ്ഞാണം… മനോസമ്ഫസ്സം… യമ്പിദം മനോസമ്ഫസ്സപച്ചയാ ഉപ്പജ്ജതി വേദയിതം സുഖം വാ ദുക്ഖം വാ അദുക്ഖമസുഖം വാ തമ്പി അനത്തതോ ജാനതോ പസ്സതോ അത്താനുദിട്ഠി പഹീയതീ’’തി. ദ്വാദസമം.

നന്ദിക്ഖയവഗ്ഗോ സോളസമോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

നന്ദിക്ഖയേന ചത്താരോ, ജീവകമ്ബവനേ ദുവേ;

കോട്ഠികേന തയോ വുത്താ, മിച്ഛാ സക്കായ അത്തനോതി.