൪. ഭാരദ്വാജസുത്തം

൧൨൭. ഏകം സമയം ആയസ്മാ പിണ്ഡോലഭാരദ്വാജോ കോസമ്ബിയം വിഹരതി ഘോസിതാരാമേ. അഥ ഖോ രാജാ ഉദേനോ യേനായസ്മാ പിണ്ഡോലഭാരദ്വാജോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മതാ പിണ്ഡോലഭാരദ്വാജേന സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ രാജാ ഉദേനോ ആയസ്മന്തം പിണ്ഡോലഭാരദ്വാജം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭോ ഭാരദ്വാജ, ഹേതു കോ പച്ചയോ യേനിമേ ദഹരാ ഭിക്ഖൂ സുസൂ [സുസു (സീ. ക.)] കാളകേസാ ഭദ്രേന യോബ്ബനേന സമന്നാഗതാ പഠമേന വയസാ അനികീളിതാവിനോ കാമേസു യാവജീവം പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അദ്ധാനഞ്ച ആപാദേന്തീ’’തി? ‘‘വുത്തം ഖോ ഏതം, മഹാരാജ, തേന ഭഗവതാ ജാനതാ പസ്സതാ അരഹതാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന – ‘ഏഥ തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, മാതുമത്തീസു മാതുചിത്തം ഉപട്ഠപേഥ, ഭഗിനിമത്തീസു ഭഗിനിചിത്തം ഉപട്ഠപേഥ, ധീതുമത്തീസു ധീതുചിത്തം ഉപട്ഠപേഥാ’തി. അയം ഖോ, മഹാരാജ, ഹേതു, അയം പച്ചയോ യേനിമേ ദഹരാ ഭിക്ഖൂ സുസൂ കാളകേസാ ഭദ്രേന യോബ്ബനേന സമന്നാഗതാ പഠമേന വയസാ അനികീളിതാവിനോ കാമേസു യാവജീവം പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അദ്ധാനഞ്ച ആപാദേന്തീ’’തി.

‘‘ലോലം [ലോളം (സ്യാ. കം.)] ഖോ, ഭോ ഭാരദ്വാജ, ചിത്തം. അപ്പേകദാ മാതുമത്തീസുപി ലോഭധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി, ഭഗിനിമത്തീസുപി ലോഭധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി, ധീതുമത്തീസുപി ലോഭധമ്മാ ഉപ്പജ്ജന്തി. അത്ഥി നു ഖോ, ഭോ ഭാരദ്വാജ, അഞ്ഞോ ച ഹേതു, അഞ്ഞോ ച പച്ചയോ യേനിമേ ദഹരാ ഭിക്ഖൂ സുസൂ കാളകേസാ…പേ… അദ്ധാനഞ്ച ആപാദേന്തീ’’തി?

‘‘വുത്തം ഖോ ഏതം, മഹാരാജ, തേന ഭഗവതാ ജാനതാ പസ്സതാ അരഹതാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന – ‘ഏഥ തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, ഇമമേവ കായം ഉദ്ധം പാദതലാ അധോ കേസമത്ഥകാ തചപരിയന്തം പൂരം നാനപ്പകാരസ്സ അസുചിനോ പച്ചവേക്ഖഥ – അത്ഥി ഇമസ്മിം കായേ കേസാ ലോമാ നഖാ ദന്താ തചോ മംസം ന്ഹാരു [നഹാരു (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] അട്ഠി അട്ഠിമിഞ്ജം [അട്ഠിമിഞ്ജാ (സീ.)] വക്കം ഹദയം യകനം കിലോമകം പിഹകം പപ്ഫാസം അന്തം അന്തഗുണം ഉദരിയം കരീസം പിത്തം സേമ്ഹം പുബ്ബോ ലോഹിതം സേദോ മേദോ അസ്സു വസാ ഖേളോ സിങ്ഘാണികാ ലസികാ മുത്ത’ന്തി. അയമ്പി ഖോ, മഹാരാജ, ഹേതു, അയം പച്ചയോ യേനിമേ ദഹരാ ഭിക്ഖൂ സുസൂ കാളകേസാ…പേ… അദ്ധാനഞ്ച ആപാദേന്തീ’’തി. ‘‘യേ തേ, ഭോ ഭാരദ്വാജ, ഭിക്ഖൂ ഭാവിതകായാ ഭാവിതസീലാ ഭാവിതചിത്താ ഭാവിതപഞ്ഞാ, തേസം തം സുകരം ഹോതി. യേ ച ഖോ തേ, ഭോ ഭാരദ്വാജ, ഭിക്ഖൂ അഭാവിതകായാ അഭാവിതസീലാ അഭാവിതചിത്താ അഭാവിതപഞ്ഞാ, തേസം തം ദുക്കരം ഹോതി. അപ്പേകദാ, ഭോ ഭാരദ്വാജ, അസുഭതോ മനസി കരിസ്സാമീതി [മനസി കരിസ്സാമാതി (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] സുഭതോവ [സുഭതോ വാ (സീ.), സുഭതോ ച (സ്യാ. കം.)] ആഗച്ഛതി. അത്ഥി നു ഖോ, ഭോ ഭാരദ്വാജ, അഞ്ഞോ ച ഖോ ഹേതു അഞ്ഞോ ച പച്ചയോ യേനിമേ ദഹരാ ഭിക്ഖൂ സുസൂ കാളകേസാ…പേ… അദ്ധാനഞ്ച ആപാദേന്തീ’’തി?

‘‘വുത്തം ഖോ ഏതം, മഹാരാജ, തേന ഭഗവതാ ജാനതാ പസ്സതാ അരഹതാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന – ‘ഏഥ തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരാ വിഹരഥ. ചക്ഖുനാ രൂപം ദിസ്വാ മാ നിമിത്തഗ്ഗാഹിനോ അഹുവത്ഥ, മാനുബ്യഞ്ജനഗ്ഗാഹിനോ. യത്വാധികരണമേനം ചക്ഖുന്ദ്രിയം അസംവുതം വിഹരന്തം അഭിജ്ഝാദോമനസ്സാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അന്വാസ്സവേയ്യും, തസ്സ സംവരായ പടിപജ്ജഥ. രക്ഖഥ ചക്ഖുന്ദ്രിയം; ചക്ഖുന്ദ്രിയേ സംവരം ആപജ്ജഥ. സോതേന സദ്ദം സുത്വാ…പേ… ഘാനേന ഗന്ധം ഘായിത്വാ… ജിവ്ഹായ രസം സായിത്വാ… കായേന ഫോട്ഠബ്ബം ഫുസിത്വാ… മനസാ ധമ്മം വിഞ്ഞായ മാ നിമിത്തഗ്ഗാഹിനോ അഹുവത്ഥ, മാനുബ്യഞ്ജനഗ്ഗാഹിനോ. യത്വാധികരണമേനം മനിന്ദ്രിയം അസംവുതം വിഹരന്തം അഭിജ്ഝാദോമനസ്സാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അന്വാസ്സവേയ്യും, തസ്സ സംവരായ പടിപജ്ജഥ. രക്ഖഥ മനിന്ദ്രിയം; മനിന്ദ്രിയേ സംവരം ആപജ്ജഥാ’തി. അയമ്പി ഖോ, മഹാരാജ, ഹേതു അയം പച്ചയോ യേനിമേ ദഹരാ ഭിക്ഖൂ സുസൂ കാളകേസാ ഭദ്രേന യോബ്ബനേന സമന്നാഗതാ പഠമേന വയസാ അനികീളിതാവിനോ കാമേസു യാവജീവം പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അദ്ധാനഞ്ച ആപാദേന്തീ’’തി.

‘‘അച്ഛരിയം, ഭോ ഭാരദ്വാജ; അബ്ഭുതം, ഭോ ഭാരദ്വാജ! യാവ സുഭാസിതം ചിദം [യാവ സുഭാസിതമിദം (സീ.)], ഭോ ഭാരദ്വാജ, തേന ഭഗവതാ ജാനതാ പസ്സതാ അരഹതാ സമ്മാസമ്ബുദ്ധേന. ഏസോവ ഖോ, ഭോ ഭാരദ്വാജ, ഹേതു, ഏസ പച്ചയോ യേനിമേ ദഹരാ ഭിക്ഖൂ സുസൂ കാളകേസാ ഭദ്രേന യോബ്ബനേന സമന്നാഗതാ പഠമേന വയസാ അനികീളിതാവിനോ കാമേസു യാവജീവം പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അദ്ധാനഞ്ച ആപാദേന്തീതി. അഹമ്പി ഖോ, ഭോ [അഹമ്പി ഭോ (സീ. പീ.)] ഭാരദ്വാജ, യസ്മിം സമയേ അരക്ഖിതേനേവ കായേന, അരക്ഖിതായ വാചായ, അരക്ഖിതേന ചിത്തേന, അനുപട്ഠിതായ സതിയാ, അസംവുതേഹി ഇന്ദ്രിയേഹി അന്തേപുരം പവിസാമി, അതിവിയ മം തസ്മിം സമയേ ലോഭധമ്മാ പരിസഹന്തി. യസ്മിഞ്ച ഖ്വാഹം, ഭോ ഭാരദ്വാജ, സമയേ രക്ഖിതേനേവ കായേന, രക്ഖിതായ വാചായ, രക്ഖിതേന ചിത്തേന, ഉപട്ഠിതായ സതിയാ, സംവുതേഹി ഇന്ദ്രിയേഹി അന്തേപുരം പവിസാമി, ന മം തഥാ തസ്മിം സമയേ ലോഭധമ്മാ പരിസഹന്തി. അഭിക്കന്തം, ഭോ ഭാരദ്വാജ; അഭിക്കന്തം, ഭോ ഭാരദ്വാജ! സേയ്യഥാപി, ഭോ ഭാരദ്വാജ, നിക്കുജ്ജിതം [നികുജ്ജിതം (പീ.)] വാ ഉക്കുജ്ജേയ്യ, പടിച്ഛന്നം വാ വിവരേയ്യ, മൂള്ഹസ്സ വാ മഗ്ഗം ആചിക്ഖേയ്യ, അന്ധകാരേ വാ തേലപജ്ജോതം ധാരേയ്യ, ചക്ഖുമന്തോ രൂപാനി ദക്ഖന്തീതി; ഏവമേവം ഭോതാ ഭാരദ്വാജേന അനേകപരിയായേന ധമ്മോ പകാസിതോ. ഏസാഹം, ഭോ ഭാരദ്വാജ, തം ഭഗവന്തം സരണം ഗച്ഛാമി, ധമ്മഞ്ച, ഭിക്ഖുസങ്ഘഞ്ച. ഉപാസകം മം ഭവം ഭാരദ്വാജോ ധാരേതു അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതം സരണം ഗത’’ന്തി. ചതുത്ഥം.