൧. വേസാലീസുത്തം

൧൨൪. ഏകം സമയം ഭഗവാ വേസാലിയം വിഹരതി മഹാവനേ കൂടാഗാരസാലായം. അഥ ഖോ ഉഗ്ഗോ ഗഹപതി വേസാലികോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ഉഗ്ഗോ ഗഹപതി വേസാലികോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ യേന മിധേകച്ചേ സത്താ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ നോ പരിനിബ്ബായന്തി? കോ പന, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ യേന മിധേകച്ചേ സത്താ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ പരിനിബ്ബായന്തീ’’തി?

‘‘സന്തി ഖോ, ഗഹപതി, ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു അഭിനന്ദതി അഭിവദതി അജ്ഝോസായ തിട്ഠതി. തസ്സ തം അഭിനന്ദതോ അഭിവദതോ അജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ തന്നിസ്സിതം വിഞ്ഞാണം ഹോതി തദുപാദാനം. സഉപാദാനോ, ഗഹപതി, ഭിക്ഖു നോ പരിനിബ്ബായതി…പേ… സന്തി ഖോ, ഗഹപതി, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യാ രസാ…പേ… സന്തി ഖോ, ഗഹപതി, മനോവിഞ്ഞേയ്യാ ധമ്മാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു അഭിനന്ദതി അഭിവദതി അജ്ഝോസായ തിട്ഠതി. തസ്സ തം അഭിനന്ദതോ അഭിവദതോ അജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ തന്നിസ്സിതം വിഞ്ഞാണം ഹോതി തദുപാദാനം. സഉപാദാനോ, ഗഹപതി, ഭിക്ഖു നോ പരിനിബ്ബായതി. അയം ഖോ, ഗഹപതി, ഹേതു, അയം പച്ചയോ യേന മിധേകച്ചേ സത്താ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ നോ പരിനിബ്ബായന്തി.

‘‘സന്തി ച ഖോ, ഗഹപതി, ചക്ഖുവിഞ്ഞേയ്യാ രൂപാ, ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു നാഭിനന്ദതി നാഭിവദതി നാജ്ഝോസായ തിട്ഠതി. തസ്സ തം അനഭിനന്ദതോ അനഭിവദതോ അനജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ ന തന്നിസ്സിതം വിഞ്ഞാണം ഹോതി, ന തദുപാദാനം. അനുപാദാനോ, ഗഹപതി, ഭിക്ഖു പരിനിബ്ബായതി…പേ… സന്തി ഖോ, ഗഹപതി, ജിവ്ഹാവിഞ്ഞേയ്യാ രസാ…പേ… സന്തി ഖോ, ഗഹപതി, മനോവിഞ്ഞേയ്യാ ധമ്മാ ഇട്ഠാ കന്താ മനാപാ പിയരൂപാ കാമൂപസംഹിതാ രജനീയാ. തഞ്ചേ ഭിക്ഖു നാഭിനന്ദതി നാഭിവദതി നാജ്ഝോസായ തിട്ഠതി, തസ്സ തം അനഭിനന്ദതോ അനഭിവദതോ അനജ്ഝോസായ തിട്ഠതോ. ന തന്നിസ്സിതം വിഞ്ഞാണം ഹോതി, ന തദുപാദാനം. അനുപാദാനോ, ഗഹപതി, ഭിക്ഖു പരിനിബ്ബായതി. അയം ഖോ, ഗഹപതി, ഹേതു അയം പച്ചയോ യേന മിധേകച്ചേ സത്താ ദിട്ഠേവ ധമ്മേ പരിനിബ്ബായന്തീ’’തി. പഠമം.