൧൦. സൂചിമുഖീസുത്തം

൩൪൧. ഏകം സമയം ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. അഥ ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ രാജഗഹേ പിണ്ഡായ പാവിസി. രാജഗഹേ സപദാനം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ തം പിണ്ഡപാതം അഞ്ഞതരം കുട്ടമൂലം [കുഡ്ഡമൂലം (സീ. സ്യാ. കം.), കുഡ്ഡം (പീ.)] നിസ്സായ പരിഭുഞ്ജതി. അഥ ഖോ സൂചിമുഖീ പരിബ്ബാജികാ യേനായസ്മാ സാരിപുത്തോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം സാരിപുത്തം ഏതദവോച –

‘‘കിം നു ഖോ, സമണ, അധോമുഖോ ഭുഞ്ജസീ’’തി? ‘‘ന ഖ്വാഹം, ഭഗിനി, അധോമുഖോ ഭുഞ്ജാമീ’’തി. ‘‘തേന ഹി, സമണ, ഉബ്ഭമുഖോ [ഉദ്ധംമുഖോ (സീ. അട്ഠ.)] ഭുഞ്ജസീ’’തി? ‘‘ന ഖ്വാഹം, ഭഗിനി, ഉബ്ഭമുഖോ ഭുഞ്ജാമീ’’തി. ‘‘തേന ഹി, സമണ, ദിസാമുഖോ ഭുഞ്ജസീ’’തി? ‘‘ന ഖ്വാഹം, ഭഗിനി, ദിസാമുഖോ ഭുഞ്ജാമീ’’തി. ‘‘തേന ഹി, സമണ, വിദിസാമുഖോ ഭുഞ്ജസീ’’തി? ‘‘ന ഖ്വാഹം, ഭഗിനി, വിദിസാമുഖോ ഭുഞ്ജാമീ’’തി.

‘‘‘കിം നു, സമണ, അധോമുഖോ ഭുഞ്ജസീ’തി ഇതി പുട്ഠോ സമാനോ ‘ന ഖ്വാഹം, ഭഗിനി, അധോമുഖോ ഭുഞ്ജാമീ’തി വദേസി. ‘തേന ഹി, സമണ, ഉബ്ഭമുഖോ ഭുഞ്ജസീ’തി ഇതി പുട്ഠോ സമാനോ ‘ന ഖ്വാഹം, ഭഗിനി, ഉബ്ഭമുഖോ ഭുഞ്ജാമീ’തി വദേസി. ‘തേന ഹി, സമണ, ദിസാമുഖോ ഭുഞ്ജസീ’തി ഇതി പുട്ഠോ സമാനോ ‘ന ഖ്വാഹം, ഭഗിനി, ദിസാമുഖോ ഭുഞ്ജാമീ’തി വദേസി. ‘തേന ഹി, സമണ, വിദിസാമുഖോ ഭുഞ്ജസീ’തി ഇതി പുട്ഠോ സമാനോ ‘ന ഖ്വാഹം, ഭഗിനി, വിദിസാമുഖോ ഭുഞ്ജാമീ’തി വദേസി’’.

‘‘കഥഞ്ചരഹി, സമണ, ഭുഞ്ജസീ’’തി? ‘‘യേ ഹി കേചി, ഭഗിനി, സമണബ്രാഹ്മണാ [സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ (സീ.) നിഗമനവാക്യേ പന സബ്ബത്ഥാപി സമാസോയേവ ദിസ്സതി] വത്ഥുവിജ്ജാതിരച്ഛാനവിജ്ജായ മിച്ഛാജീവേന ജീവികം [ജീവിതം (ക.)] കപ്പേന്തി, ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭഗിനി, സമണബ്രാഹ്മണാ ‘അധോമുഖാ ഭുഞ്ജന്തീ’തി. യേ ഹി കേചി, ഭഗിനി, സമണബ്രാഹ്മണാ നക്ഖത്തവിജ്ജാതിരച്ഛാനവിജ്ജായ മിച്ഛാജീവേന ജീവികം കപ്പേന്തി, ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭഗിനി, സമണബ്രാഹ്മണാ ‘ഉബ്ഭമുഖാ ഭുഞ്ജന്തീ’തി. യേ ഹി കേചി, ഭഗിനി, സമണബ്രാഹ്മണാ ദൂതേയ്യപഹിണഗമനാനുയോഗായ [… നുയോഗാ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.), … നുയോഗേന (?)] മിച്ഛാജീവേന ജീവികം കപ്പേന്തി, ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭഗിനി, സമണബ്രാഹ്മണാ ‘ദിസാമുഖാ ഭുഞ്ജന്തീ’തി. യേ ഹി കേചി, ഭഗിനി, സമണബ്രാഹ്മണാ അങ്ഗവിജ്ജാതിരച്ഛാനവിജ്ജായ മിച്ഛാജീവേന ജീവികം കപ്പേന്തി, ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭഗിനി, സമണബ്രാഹ്മണാ ‘വിദിസാമുഖാ ഭുഞ്ജന്തീ’’’തി.

‘‘സോ ഖ്വാഹം, ഭഗിനി, ന വത്ഥുവിജ്ജാതിരച്ഛാനവിജ്ജായ മിച്ഛാജീവേന ജീവികം കപ്പേമി, ന നക്ഖത്തവിജ്ജാതിരച്ഛാനവിജ്ജായ മിച്ഛാജീവേന ജീവികം കപ്പേമി, ന ദൂതേയ്യപഹിണഗമനാനുയോഗായ മിച്ഛാജീവേന ജീവികം കപ്പേമി, ന അങ്ഗവിജ്ജാതിരച്ഛാനവിജ്ജായ മിച്ഛാജീവേന ജീവികം കപ്പേമി. ധമ്മേന ഭിക്ഖം പരിയേസാമി; ധമ്മേന ഭിക്ഖം പരിയേസിത്വാ ഭുഞ്ജാമീ’’തി.

അഥ ഖോ സൂചിമുഖീ പരിബ്ബാജികാ രാജഗഹേ രഥിയായ രഥിയം, സിങ്ഘാടകേന സിങ്ഘാടകം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവമാരോചേസി – ‘‘ധമ്മികം സമണാ സക്യപുത്തിയാ ആഹാരം ആഹാരേന്തി; അനവജ്ജം [അനവജ്ജേന (ക.)] സമണാ സക്യപുത്തിയാ ആഹാരം ആഹാരേന്തി. ദേഥ സമണാനം സക്യപുത്തിയാനം പിണ്ഡ’’ന്തി. ദസമം.

സാരിപുത്തസംയുത്തം സമത്തം.