൮. നാഗസംയുത്തം

൧. സുദ്ധികസുത്തം

൩൪൨. സാവത്ഥിനിദാനം. ‘‘ചതസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, നാഗയോനിയോ. കതമാ ചതസ്സോ? അണ്ഡജാ നാഗാ, ജലാബുജാ നാഗാ, സംസേദജാ നാഗാ, ഓപപാതികാ നാഗാ – ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചതസ്സോ നാഗയോനിയോ’’തി. പഠമം.

൨. പണീതതരസുത്തം

൩൪൩. സാവത്ഥിനിദാനം. ‘‘ചതസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, നാഗയോനിയോ. കതമാ ചതസ്സോ? അണ്ഡജാ നാഗാ, ജലാബുജാ നാഗാ, സംസേദജാ നാഗാ, ഓപപാതികാ നാഗാ. തത്ര, ഭിക്ഖവേ, അണ്ഡജേഹി നാഗേഹി ജലാബുജാ ച സംസേദജാ ച ഓപപാതികാ ച നാഗാ പണീതതരാ. തത്ര, ഭിക്ഖവേ, അണ്ഡജേഹി ച ജലാബുജേഹി ച നാഗേഹി സംസേദജാ ച ഓപപാതികാ ച നാഗാ പണീതതരാ. തത്ര, ഭിക്ഖവേ, അണ്ഡജേഹി ച ജലാബുജേഹി ച സംസേദജേഹി ച നാഗേഹി ഓപപാതികാ നാഗാ പണീതതരാ. ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചതസ്സോ നാഗയോനിയോ’’തി. ദുതിയം.

൩. ഉപോസഥസുത്തം

൩൪൪. ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചേ അണ്ഡജാ നാഗാ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി വോസ്സട്ഠകായാ ച ഭവന്തീ’’തി?

‘‘ഇധ, ഭിക്ഖു, ഏകച്ചാനം അണ്ഡജാനം നാഗാനം ഏവം ഹോതി – ‘മയം ഖോ പുബ്ബേ കായേന ദ്വയകാരിനോ അഹുമ്ഹ, വാചായ ദ്വയകാരിനോ, മനസാ ദ്വയകാരിനോ. തേ മയം കായേന ദ്വയകാരിനോ, വാചായ ദ്വയകാരിനോ, മനസാ ദ്വയകാരിനോ, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപന്നാ. സചജ്ജ മയം കായേന സുചരിതം ചരേയ്യാമ, വാചായ സുചരിതം ചരേയ്യാമ, മനസാ സുചരിതം ചരേയ്യാമ, ഏവം മയം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജേയ്യാമ. ഹന്ദ, മയം ഏതരഹി കായേന സുചരിതം ചരാമ, വാചായ സുചരിതം ചരാമ, മനസാ സുചരിതം ചരാമാ’തി. അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചേ അണ്ഡജാ നാഗാ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി വോസ്സട്ഠകായാ ച ഭവന്തീ’’തി. തതിയം.

൪. ദുതിയഉപോസഥസുത്തം

൩൪൫. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു യേന ഭഗവാ…പേ… ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചേ ജലാബുജാ നാഗാ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി വോസ്സട്ഠകായാ ച ഭവന്തീ’’തി? ‘‘ഇധ, ഭിക്ഖു…പേ… അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചേ ജലാബുജാ നാഗാ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി വോസ്സട്ഠകായാ ച ഭവന്തീ’’തി. ചതുത്ഥം.

൫. തതിയഉപോസഥസുത്തം

൩൪൬. സാവത്ഥിനിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചേ സംസേദജാ നാഗാ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി വോസ്സട്ഠകായാ ച ഭവന്തീ’’തി? ‘‘ഇധ, ഭിക്ഖു…പേ… അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചേ സംസേദജാ നാഗാ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി വോസ്സട്ഠകായാ ച ഭവന്തീ’’തി. പഞ്ചമം.

൬. ചതുത്ഥഉപോസഥസുത്തം

൩൪൭. സാവത്ഥിനിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചേ ഓപപാതികാ നാഗാ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി വോസ്സട്ഠകായാ ച ഭവന്തീ’’തി?

‘‘ഇധ, ഭിക്ഖു, ഏകച്ചാനം ഓപപാതികാനം നാഗാനം ഏവം ഹോതി – ‘മയം ഖോ പുബ്ബേ കായേന ദ്വയകാരിനോ അഹുമ്ഹ, വാചായ ദ്വയകാരിനോ, മനസാ ദ്വയകാരിനോ. തേ മയം കായേന ദ്വയകാരിനോ, വാചായ ദ്വയകാരിനോ, മനസാ ദ്വയകാരിനോ, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഓപപാതികാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപന്നാ. സചജ്ജ മയം കായേന സുചരിതം ചരേയ്യാമ, വാചായ… മനസാ സുചരിതം ചരേയ്യാമ, ഏവം മയം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജേയ്യാമ. ഹന്ദ, മയം ഏതരഹി കായേന സുചരിതം ചരാമ, വാചായ… മനസാ സുചരിതം ചരാമാ’തി. അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചേ ഓപപാതികാ നാഗാ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി വോസ്സട്ഠകായാ ച ഭവന്തീ’’തി. ഛട്ഠം.

൭. സുതസുത്തം

൩൪൮. സാവത്ഥിനിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി?

‘‘ഇധ, ഭിക്ഖു, ഏകച്ചോ കായേന ദ്വയകാരീ ഹോതി, വാചായ ദ്വയകാരീ ഹോതി, മനസാ ദ്വയകാരീ ഹോതി. തസ്സ സുതം ഹോതി – ‘അണ്ഡജാ നാഗാ ദീഘായുകാ വണ്ണവന്തോ സുഖബഹുലാ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹോ വതാഹം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജേയ്യ’ന്തി. സോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി. സത്തമം.

൮. ദുതിയസുതസുത്തം

൩൪൯. സാവത്ഥിനിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ജലാബുജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി?…പേ… അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ജലാബുജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീതി. അട്ഠമം.

൯. തതിയസുതസുത്തം

൩൫൦. സാവത്ഥിനിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സംസേദജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി?…പേ… അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സംസേദജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീതി. നവമം.

൧൦. ചതുത്ഥസുതസുത്തം

൩൫൧. സാവത്ഥിനിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഓപപാതികാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി?

‘‘ഇധ, ഭിക്ഖു, ഏകച്ചോ കായേന ദ്വയകാരീ ഹോതി, വാചായ ദ്വയകാരീ, മനസാ ദ്വയകാരീ. തസ്സ സുതം ഹോതി – ‘ഓപപാതികാ നാഗാ ദീഘായുകാ വണ്ണവന്തോ സുഖബഹുലാ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹോ വതാഹം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഓപപാതികാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജേയ്യ’ന്തി. സോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഓപപാതികാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഓപപാതികാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി. ദസമം.

൧൧-൨൦. അണ്ഡജദാനൂപകാരസുത്തദസകം

൩൫൨-൩൬൧. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി?

‘‘ഇധ, ഭിക്ഖു, ഏകച്ചോ കായേന ദ്വയകാരീ ഹോതി, വാചായ ദ്വയകാരീ, മനസാ ദ്വയകാരീ. തസ്സ സുതം ഹോതി – ‘അണ്ഡജാ നാഗാ ദീഘായുകാ വണ്ണവന്തോ സുഖബഹുലാ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹോ വതാഹം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജേയ്യ’ന്തി. സോ അന്നം ദേതി. സോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു…പേ… ഉപപജ്ജതീതി…പേ… സോ പാനം ദേതി…പേ… വത്ഥം ദേതി…പേ… യാനം ദേതി…പേ… മാലം ദേതി…പേ… ഗന്ധം ദേതി…പേ… വിലേപനം ദേതി…പേ… സേയ്യം ദേതി…പേ… ആവസഥം ദേതി…പേ… പദീപേയ്യം ദേതി. സോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അണ്ഡജാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി. വീസതിമം.

൨൧-൫൦. ജലാബുജാദിദാനൂപകാരസുത്തത്തിംസകം

൩൬൨-൩൯൧. സാവത്ഥിനിദാനം. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘കോ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഹേതു, കോ പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ജലാബുജാനം നാഗാനം…പേ… സംസേദജാനം നാഗാനം…പേ… ഓപപാതികാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി?

‘‘ഇധ, ഭിക്ഖു, ഏകച്ചോ കായേന ദ്വയകാരീ ഹോതി, വാചായ ദ്വയകാരീ, മനസാ ദ്വയകാരീ. തസ്സ സുതം ഹോതി – ‘ഓപപാതികാ നാഗാ ദീഘായുകാ വണ്ണവന്തോ സുഖബഹുലാ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘അഹോ വതാഹം കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഓപപാതികാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജേയ്യ’ന്തി. സോ അന്നം ദേതി…പേ… പാനം ദേതി…പേ… പദീപേയ്യം ദേതി. സോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഓപപാതികാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതി. അയം ഖോ, ഭിക്ഖു, ഹേതു, അയം പച്ചയോ, യേന മിധേകച്ചോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ ഓപപാതികാനം നാഗാനം സഹബ്യതം ഉപപജ്ജതീ’’തി.

(ഇമിനാ പേയ്യാലേന ദസ ദസ സുത്തന്താ കാതബ്ബാ. ഏവം ചതൂസു യോനീസു ചത്താലീസം വേയ്യാകരണാ ഹോന്തി. പുരിമേഹി പന ദസഹി സുത്തന്തേഹി സഹ ഹോന്തി പണ്ണാസസുത്തന്താതി.)

നാഗസംയുത്തം സമത്തം.