൩. അഞ്ഞതരഭിക്ഖുസുത്തം

൩൫. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘സാധു മേ, ഭന്തേ, ഭഗവാ സംഖിത്തേന ധമ്മം ദേസേതു; യമഹം ഭഗവതോ ധമ്മം സുത്വാ ഏകോ വൂപകട്ഠോ, അപ്പമത്തോ ആതാപീ പഹിതത്തോ വിഹരേയ്യ’’ന്തി. ‘‘യം ഖോ, ഭിക്ഖു, അനുസേതി, തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി; യം നാനുസേതി, ന തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതീ’’തി. ‘‘അഞ്ഞാതം, ഭഗവാ; അഞ്ഞാതം, സുഗതാ’’തി.

‘‘യഥാ കഥം പന ത്വം, ഭിക്ഖു, മയാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ വിത്ഥാരേന അത്ഥം ആജാനാസീ’’തി? ‘‘രൂപം ചേ, ഭന്തേ, അനുസേതി തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. വേദനം ചേ അനുസേതി തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. സഞ്ഞം ചേ അനുസേതി തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. സങ്ഖാരേ ചേ അനുസേതി തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. വിഞ്ഞാണം ചേ അനുസേതി തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. രൂപം ചേ, ഭന്തേ, നാനുസേതി ന തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. വേദനം ചേ… സഞ്ഞം ചേ… സങ്ഖാരേ ചേ… വിഞ്ഞാണം ചേ നാനുസേതി ന തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. ഇമസ്സ ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, ഭഗവതാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥം ആജാനാമീ’’തി.

‘‘സാധു സാധു, ഭിക്ഖു! സാധു ഖോ ത്വം, ഭിക്ഖു, മയാ സംഖിത്തേന ഭാസിതസ്സ വിത്ഥാരേന അത്ഥം ആജാനാസി. രൂപം ചേ, ഭിക്ഖു, അനുസേതി തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. വേദനം ചേ… സഞ്ഞം ചേ… സങ്ഖാരേ ചേ… വിഞ്ഞാണം ചേ അനുസേതി തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. രൂപം ചേ, ഭിക്ഖു, നാനുസേതി ന തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. വേദനം ചേ… സഞ്ഞം ചേ… സങ്ഖാരേ ചേ… വിഞ്ഞാണം ചേ നാനുസേതി ന തേന സങ്ഖം ഗച്ഛതി. ഇമസ്സ ഖോ, ഭിക്ഖു, മയാ സംഖിത്തേന, ഭാസിതസ്സ ഏവം വിത്ഥാരേന അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ’’തി.

അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദിത്വാ അനുമോദിത്വാ ഉട്ഠായാസനാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ പദക്ഖിണം കത്വാ പക്കാമി.

അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഏകോ വൂപകട്ഠോ അപ്പമത്തോ ആതാപീ പഹിതത്തോ വിഹരന്തോ നചിരസ്സേവ – യസ്സത്ഥായ കുലപുത്താ സമ്മദേവ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജന്തി തദനുത്തരം – ബ്രഹ്മചരിയപരിയോസാനം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹാസി. ‘‘ഖീണാ ജാതി, വുസിതം ബ്രഹ്മചരിയം, കതം കരണീയം, നാപരം ഇത്ഥത്തായാ’’തി അബ്ഭഞ്ഞാസി. അഞ്ഞതരോ ച പന സോ ഭിക്ഖു അരഹതം അഹോസീതി. തതിയം.