൧. അന്തസുത്തം

൧൦൩. സാവത്ഥിനിദാനം. ‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, അന്താ. കതമേ ചത്താരോ? സക്കായന്തോ, സക്കായസമുദയന്തോ, സക്കായനിരോധന്തോ, സക്കായനിരോധഗാമിനിപ്പടിപദന്തോ. കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, സക്കായന്തോ? പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാതിസ്സ വചനീയം. കതമേ പഞ്ച? സേയ്യഥിദം – രൂപുപാദാനക്ഖന്ധോ, വേദനുപാദാനക്ഖന്ധോ, സഞ്ഞുപാദാനക്ഖന്ധോ, സങ്ഖാരുപാദാനക്ഖന്ധോ, വിഞ്ഞാണുപാദാനക്ഖന്ധോ – അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സക്കായന്തോ’’.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, സക്കായസമുദയന്തോ? യായം തണ്ഹാ പോനോഭവികാ നന്ദിരാഗസഹഗതാ തത്രതത്രാഭിനന്ദിനീ, സേയ്യഥിദം – കാമതണ്ഹാ, ഭവതണ്ഹാ, വിഭവതണ്ഹാ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സക്കായസമുദയന്തോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, സക്കായനിരോധന്തോ? യോ തസ്സായേവ തണ്ഹായ അസേസവിരാഗനിരോധോ ചാഗോ പടിനിസ്സഗ്ഗോ മുത്തി അനാലയോ – അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സക്കായനിരോധന്തോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, സക്കായനിരോധഗാമിനിപ്പടിപദന്തോ? അയമേവ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ. സേയ്യഥിദം – സമ്മാദിട്ഠി, സമ്മാസങ്കപ്പോ, സമ്മാവാചാ, സമ്മാകമ്മന്തോ, സമ്മാആജീവോ, സമ്മാവായാമോ, സമ്മാസതി, സമ്മാസമാധി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സക്കായനിരോധഗാമിനിപ്പടിപദന്തോ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ അന്താ’’തി. പഠമം.