൧. പഠമവഗ്ഗോ
൧. ദാരുണസുത്തം
൧൫൭. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –
‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ കടുകോ ഫരുസോ അന്തരായികോ അനുത്തരസ്സ യോഗക്ഖേമസ്സ അധിഗമായ. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘ഉപ്പന്നം ലാഭസക്കാരസിലോകം പജഹിസ്സാമ, ന ച നോ ഉപ്പന്നോ ലാഭസക്കാരസിലോകോ ചിത്തം പരിയാദായ ഠസ്സതീ’തി. ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. പഠമം.
൨. ബളിസസുത്തം
൧൫൮. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ കടുകോ ഫരുസോ അന്തരായികോ അനുത്തരസ്സ യോഗക്ഖേമസ്സ അധിഗമായ. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ബാളിസികോ ആമിസഗതം ബളിസം ഗമ്ഭീരേ ഉദകരഹദേ പക്ഖിപേയ്യ. തമേനം അഞ്ഞതരോ ആമിസചക്ഖു മച്ഛോ ഗിലേയ്യ. ഏവഞ്ഹി സോ, ഭിക്ഖവേ, മച്ഛോ ഗിലബളിസോ ബാളിസികസ്സ അനയം ആപന്നോ ബ്യസനം ആപന്നോ യഥാകാമകരണീയോ ബാളിസികസ്സ’’.
‘‘ബാളിസികോതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, മാരസ്സേതം പാപിമതോ അധിവചനം. ബളിസന്തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകസ്സേതം അധിവചനം. യോ ഹി കോചി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഉപ്പന്നം ലാഭസക്കാരസിലോകം അസ്സാദേതി നികാമേതി, അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഗിലബളിസോ മാരസ്സ അനയം ആപന്നോ ബ്യസനം ആപന്നോ യഥാകാമകരണീയോ പാപിമതോ. ഏവം ദാരുണോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ കടുകോ ഫരുസോ അന്തരായികോ അനുത്തരസ്സ യോഗക്ഖേമസ്സ അധിഗമായ. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘ഉപ്പന്നം ലാഭസക്കാരസിലോകം പജഹിസ്സാമ, ന ച നോ ഉപ്പന്നോ ലാഭസക്കാരസിലോകോ ചിത്തം പരിയാദായ ഠസ്സതീ’തി. ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. ദുതിയം.
൩. കുമ്മസുത്തം
൧൫൯. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… അധിഗമായ. ഭൂതപുബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞതരസ്മിം ഉദകരഹദേ മഹാകുമ്മകുലം ചിരനിവാസി അഹോസി. അഥ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അഞ്ഞതരോ കുമ്മോ അഞ്ഞതരം കുമ്മം ഏതദവോച – ‘മാ ഖോ ത്വം, താത കുമ്മ, ഏതം പദേസം അഗമാസീ’തി. അഗമാസി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സോ കുമ്മോ തം പദേസം. തമേനം ലുദ്ദോ പപതായ വിജ്ഝി. അഥ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സോ കുമ്മോ യേന സോ കുമ്മോ തേനുപസങ്കമി. അദ്ദസാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സോ കുമ്മോ തം കുമ്മം ദൂരതോവ ആഗച്ഛന്തം. ദിസ്വാന തം കുമ്മം ഏതദവോച – ‘കച്ചി ത്വം, താത കുമ്മ, ന തം പദേസം അഗമാസീ’തി? ‘അഗമാസിം ഖ്വാഹം, താത കുമ്മ, തം പദേസ’ന്തി. ‘കച്ചി പനാസി, താത കുമ്മ, അക്ഖതോ അനുപഹതോ’തി? ‘അക്ഖതോ ഖോമ്ഹി, താത കുമ്മ, അനുപഹതോ, അത്ഥി ച മേ ഇദം സുത്തകം പിട്ഠിതോ പിട്ഠിതോ അനുബന്ധ’ന്തി. ‘തഗ്ഘസി, താത കുമ്മ, ഖതോ, തഗ്ഘ ഉപഹതോ. ഏതേന ഹി തേ, താത കുമ്മ, സുത്തകേന പിതരോ ച പിതാമഹാ ച അനയം ആപന്നാ ബ്യസനം ആപന്നാ. ഗച്ഛ ദാനി ത്വം, താത കുമ്മ, ന ദാനി ത്വം അമ്ഹാക’’’ന്തി.
‘‘ലുദ്ദോതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, മാരസ്സേതം പാപിമതോ അധിവചനം. പപതാതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകസ്സേതം അധിവചനം. സുത്തകന്തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, നന്ദിരാഗസ്സേതം അധിവചനം. യോ ഹി കോചി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഉപ്പന്നം ലാഭസക്കാരസിലോകം അസ്സാദേതി നികാമേതി – അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഗിദ്ധോ പപതായ [ഭിക്ഖു പപതായ (സ്യാ. കം.), ഭിക്ഖു വിദ്ധോ പപതായ (?)] അനയം ആപന്നോ ബ്യസനം ആപന്നോ യഥാകാമകരണീയോ പാപിമതോ. ഏവം ദാരുണോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. തതിയം.
൪. ദീഘലോമികസുത്തം
൧൬൦. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… അധിഗമായ. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ദീഘലോമികാ ഏളകാ കണ്ടകഗഹനം പവിസേയ്യ. സാ തത്ര തത്ര സജ്ജേയ്യ, തത്ര തത്ര ഗയ്ഹേയ്യ [ഗച്ഛേയ്യ (സീ.), ഗണ്ഹേയ്യ (സ്യാ. കം. പീ. ക.)], തത്ര തത്ര ബജ്ഝേയ്യ, തത്ര തത്ര അനയബ്യസനം ആപജ്ജേയ്യ. ‘ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇധേകച്ചോ ഭിക്ഖു ലാഭസക്കാരസിലോകേന അഭിഭൂതോ പരിയാദിണ്ണചിത്തോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ ഗാമം വാ നിഗമം വാ പിണ്ഡായ പവിസതി. സോ തത്ര തത്ര സജ്ജതി, തത്ര തത്ര ഗയ്ഹതി, തത്ര തത്ര ബജ്ഝതി, തത്ര തത്ര അനയബ്യസനം ആപജ്ജതി. ഏവം ദാരുണോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’’ന്തി. ചതുത്ഥം.
൫. മീള്ഹകസുത്തം
൧൬൧. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… അധിഗമായ. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, മീള്ഹകാ ഗൂഥാദീ ഗൂഥപൂരാ പുണ്ണാ ഗൂഥസ്സ. പുരതോ ചസ്സ മഹാഗൂഥപുഞ്ജോ. സാ തേന അഞ്ഞാ മീള്ഹകാ അതിമഞ്ഞേയ്യ – ‘അഹമ്ഹി ഗൂഥാദീ ഗൂഥപൂരാ പുണ്ണാ ഗൂഥസ്സ, പുരതോ ച മ്യായം മഹാഗൂഥപുഞ്ജോ’തി. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇധേകച്ചോ ഭിക്ഖു ലാഭസക്കാരസിലോകേന അഭിഭൂതോ പരിയാദിണ്ണചിത്തോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ ഗാമം വാ നിഗമം വാ പിണ്ഡായ പവിസതി. സോ തത്ഥ ഭുത്താവീ ച ഹോതി യാവദത്ഥോ, നിമന്തിതോ ച സ്വാതനായ, പിണ്ഡപാതോ ചസ്സ പൂരോ. സോ ആരാമം ഗന്ത്വാ ഭിക്ഖുഗണസ്സ മജ്ഝേ വികത്ഥതി – ‘ഭുത്താവീ ചമ്ഹി യാവദത്ഥോ, നിമന്തിതോ ചമ്ഹി സ്വാതനായ, പിണ്ഡപാതോ ച മ്യായം പൂരോ, ലാഭീ ചമ്ഹി ചീവര-പിണ്ഡപാത-സേനാസന-ഗിലാനപ്പച്ചയ-ഭേസജ്ജപരിക്ഖാരാനം, ഇമേ പനഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ അപ്പപുഞ്ഞാ അപ്പേസക്ഖാ ന ലാഭിനോ ചീവര-പിണ്ഡപാതസേനാസന-ഗിലാനപ്പച്ചയ-ഭേസജ്ജ-പരിക്ഖാരാന’ന്തി. സോ തേന ലാഭസക്കാരസിലോകേന അഭിഭൂതോ പരിയാദിണ്ണചിത്തോ അഞ്ഞേ പേസലേ ഭിക്ഖൂ അതിമഞ്ഞതി. തഞ്ഹി തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസസ്സ ഹോതി ദീഘരത്തം അഹിതായ ദുക്ഖായ. ഏവം ദാരുണോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… ഏവഞ്ഹി വോ ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. പഞ്ചമം.
൬. അസനിസുത്തം
൧൬൨. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… അധിഗമായ. [ഉപരി തതിയവഗ്ഗേ തതിയചതുത്ഥസുത്തേസു ‘‘മാ ച ഖോ ത്വം താത സേഖം… അനുപാപുണാതൂ’’തി ആഗതം. തേന നയേന ഇധാപി അത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോ. ഏത്ഥ ഹി കിം സദ്ദേന പടിക്ഖേപത്ഥോപി സക്കാ ഞാതും, യഥാ ‘‘സയം അഭിഞ്ഞായ കമുദ്ദിസേയ്യ’’ന്തി. തസ്മാ കം… ആഗച്ഛതൂതി ഏത്ഥ കമപി… മാ ആഗച്ഛതൂതി ച, കം സേഖം… അനുപാപുണാതൂതി ഏത്ഥ കമപി സേഖം… മാ പാപുണാതൂതി ച അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. അട്ഠകഥാടീകാസു ച അയമേവത്ഥോ ഞാപിതോ] കം, ഭിക്ഖവേ, അസനിവിചക്കം ആഗച്ഛതു [ഉപരി തതിയവഗ്ഗേ തരിയചതുത്ഥസുത്തേസു ‘‘മാ ച ഖോ ത്വം താത സേഖം… അനുപാപുണാതൂ’’തി ആഗതം. തേന നയേന ഇധാപി അത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോ. ഏത്ഥ ഹി കിം സദ്ദേന പടിക്ഖേപത്ഥോപി സക്കാ ഞാതും, യഥാ ‘‘സയം അഭിഞ്ഞായ കമുദ്ദിസേയ്യ’’ന്തി. തസ്മാ കം… ആഗച്ഛതൂതി ഏത്ഥ കമപി… മാ ആഗച്ഛതൂതിച, തം സേഖം… അനുപാപുണാതൂതി ഏത്ഥ കമപി സേഖം… മാ പാപുണാതൂതി ച അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. അട്ഠകഥാടീകാസു ച അയമേവത്ഥോ ഞാപിതോ], സേഖം [അസനിവിചക്കം, തം സേഖം (പീ. ക.), അസനിവിചക്കം, സേഖം (സ്യാ. കം.), അസനിവിചക്കം ആഗച്ഛതു, കം സേഖം (?)] അപ്പത്തമാനസം ലാഭസക്കാരസിലോകോ അനുപാപുണാതു’’ [അനുപാപുണാതി (പീ. ക.)].
‘‘അസനിവിചക്കന്തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകസ്സേതം അധിവചനം. ഏവം ദാരുണോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. ഛട്ഠം.
൭. ദിദ്ധസുത്തം
൧൬൩. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… അധിഗമായ. കം, ഭിക്ഖവേ, ദിദ്ധഗതേന വിസല്ലേന സല്ലേന [ദിട്ഠിഗതേന വിസല്ലേന (ക. സീ.), ദിട്ഠിഗതേന സല്ലേന (സ്യാ. കം.), ദിട്ഠിഗതേന വിസല്ലേന സല്ലേന (ക.), ദിട്ഠഗതേന വിസല്ലേന സല്ലേന (പീ.)] വിജ്ഝതു, സേഖം [വിജ്ഝതു, തം സേഖം (സീ.), വിജ്ഝതി, തം സേഖം (പീ. ക.)] അപ്പത്തമാനസം ലാഭസക്കാരസിലോകോ അനുപാപുണാതു’’ [അനുപാപുണാതി (പീ. ക.)].
‘‘സല്ലന്തി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകസ്സേതം അധിവചനം. ഏവം ദാരുണോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. സത്തമം.
൮. സിങ്ഗാലസുത്തം
൧൬൪. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… അധിഗമായ. അസ്സുത്ഥ നോ തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, രത്തിയാ പച്ചൂസസമയം ജരസിങ്ഗാലസ്സ [സിങ്ഗാലസ്സ (ക.), ജരസിഗാലസ്സ (സീ. സ്യാ. കം.)] വസ്സമാനസ്സാ’’തി? ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’. ‘‘ഏസോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ജരസിങ്ഗാലോ ഉക്കണ്ഡകേന [ഉക്കണ്ഡകേന (സീ.), ഉക്കണ്ണകേന (സ്യാ. കം. പീ.)] നാമ രോഗജാതേന ഫുട്ഠോ നേവ ബിലഗതോ രമതി, ന രുക്ഖമൂലഗതോ രമതി, ന അജ്ഝോകാസഗതോ രമതി; യേന യേന ഗച്ഛതി, യത്ഥ യത്ഥ തിട്ഠതി, യത്ഥ യത്ഥ നിസീദതി, യത്ഥ യത്ഥ നിപജ്ജതി; തത്ഥ തത്ഥ അനയബ്യസനം ആപജ്ജതി. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇധേകച്ചോ ഭിക്ഖു ലാഭസക്കാരസിലോകേന അഭിഭൂതോ പരിയാദിണ്ണചിത്തോ നേവ സുഞ്ഞാഗാരഗതോ രമതി, ന രുക്ഖമൂലഗതോ രമതി, ന അജ്ഝോകാസഗതോ രമതി; യേന യേന ഗച്ഛതി, യത്ഥ യത്ഥ തിട്ഠതി, യത്ഥ യത്ഥ നിസീദതി, യത്ഥ യത്ഥ നിപജ്ജതി; തത്ഥ തത്ഥ അനയബ്യസനം ആപജ്ജതി. ഏവം ദാരുണോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. അട്ഠമം.
൯. വേരമ്ഭസുത്തം
൧൬൫. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… അധിഗമായ. ഉപരി, ഭിക്ഖവേ, ആകാസേ വേരമ്ഭാ [വേരമ്ബാ (സീ. പീ.)] നാമ വാതാ വായന്തി. തത്ഥ യോ പക്ഖീ ഗച്ഛതി തമേനം വേരമ്ഭാ വാതാ ഖിപന്തി. തസ്സ വേരമ്ഭവാതക്ഖിത്തസ്സ അഞ്ഞേനേവ പാദാ ഗച്ഛന്തി, അഞ്ഞേന പക്ഖാ ഗച്ഛന്തി, അഞ്ഞേന സീസം ഗച്ഛതി, അഞ്ഞേന കായോ ഗച്ഛതി. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇധേകച്ചോ ഭിക്ഖു ലാഭസക്കാരസിലോകേന അഭിഭൂതോ പരിയാദിണ്ണചിത്തോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ ഗാമം വാ നിഗമം വാ പിണ്ഡായ പവിസതി അരക്ഖിതേനേവ കായേന അരക്ഖിതായ വാചായ അരക്ഖിതേന ചിത്തേന, അനുപട്ഠിതായ സതിയാ, അസംവുതേഹി ഇന്ദ്രിയേഹി. സോ തത്ഥ പസ്സതി മാതുഗാമം ദുന്നിവത്ഥം വാ ദുപ്പാരുതം വാ. തസ്സ മാതുഗാമം ദിസ്വാ ദുന്നിവത്ഥം വാ ദുപ്പാരുതം വാ രാഗോ ചിത്തം അനുദ്ധംസേതി. സോ രാഗാനുദ്ധംസിതേന ചിത്തേന സിക്ഖം പച്ചക്ഖായ ഹീനായാവത്തതി. തസ്സ അഞ്ഞേ ചീവരം ഹരന്തി, അഞ്ഞേ പത്തം ഹരന്തി, അഞ്ഞേ നിസീദനം ഹരന്തി, അഞ്ഞേ സൂചിഘരം ഹരന്തി, വേരമ്ഭവാതക്ഖിത്തസ്സേവ സകുണസ്സ. ഏവം ദാരുണോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. നവമം.
൧൦. സഗാഥകസുത്തം
൧൬൬. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ദാരുണോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… അധിഗമായ. ഇധാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചം പുഗ്ഗലം പസ്സാമി സക്കാരേന അഭിഭൂതം പരിയാദിണ്ണചിത്തം, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപന്നം. ഇധ പനാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചം പുഗ്ഗലം പസ്സാമി അസക്കാരേന അഭിഭൂതം പരിയാദിണ്ണചിത്തം, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപന്നം. ഇധ പനാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചം പുഗ്ഗലം പസ്സാമി സക്കാരേന ച അസക്കാരേന ച തദുഭയേന അഭിഭൂതം പരിയാദിണ്ണചിത്തം, കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപന്നം. ഏവം ദാരുണോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ലാഭസക്കാരസിലോകോ…പേ… ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി.
ഇദമവോച ഭഗവാ. ഇദം വത്വാന സുഗതോ അഥാപരം ഏതദവോച സത്ഥാ –
‘‘യസ്സ സക്കരിയമാനസ്സ, അസക്കാരേന ചൂഭയം;
സമാധി ന വികമ്പതി, അപ്പമാണവിഹാരിനോ [അപ്പമാദവിഹാരിനോ (പീ. ക.) അപ്പമാണോതി ഹേത്ഥ ഫലസമാധി, ന സതി].
‘‘തം ഝായിനം സാതതികം, സുഖുമം ദിട്ഠിവിപസ്സകം;
ഉപാദാനക്ഖയാരാമം, ആഹു സപ്പുരിസോ ഇതീ’’തി. ദസമം;
പഠമോ വഗ്ഗോ.
തസ്സുദ്ദാനം –
ദാരുണോ ബളിസം കുമ്മം, ദീഘലോമി ച മീള്ഹകം;
അസനി ദിദ്ധം സിങ്ഗാലം, വേരമ്ഭേന സഗാഥകന്തി.