൩. അസ്സുസുത്തം

൧൨൬. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘അനമതഗ്ഗോയം, ഭിക്ഖവേ, സംസാരോ. പുബ്ബാ കോടി ന പഞ്ഞായതി അവിജ്ജാനീവരണാനം സത്താനം തണ്ഹാസംയോജനാനം സന്ധാവതം സംസരതം. തം കിം മഞ്ഞഥ, ഭിക്ഖവേ, കതമം നു ഖോ ബഹുതരം, യം വാ വോ ഇമിനാ ദീഘേന അദ്ധുനാ സന്ധാവതം സംസരതം അമനാപസമ്പയോഗാ മനാപവിപ്പയോഗാ കന്ദന്താനം രോദന്താനം [രുദന്താനം (സീ.)] അസ്സു പസ്സന്നം [പസ്സന്ദം (ക. സീ.), പസന്ദം (സ്യാ. കം.), പസന്നം (പീ. ക.)] പഗ്ഘരിതം, യം വാ ചതൂസു മഹാസമുദ്ദേസു ഉദക’’ന്തി? ‘‘യഥാ ഖോ മയം, ഭന്തേ, ഭഗവതാ ധമ്മം ദേസിതം ആജാനാമ, ഏതദേവ, ഭന്തേ, ബഹുതരം യം നോ ഇമിനാ ദീഘേന അദ്ധുനാ സന്ധാവതം സംസരതം അമനാപസമ്പയോഗാ മനാപവിപ്പയോഗാ കന്ദന്താനം രോദന്താനം അസ്സു പസ്സന്നം പഗ്ഘരിതം, ന ത്വേവ ചതൂസു മഹാസമുദ്ദേസു ഉദക’’ന്തി.

‘‘സാധു സാധു, ഭിക്ഖവേ, സാധു ഖോ മേ തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, ഏവം ധമ്മം ദേസിതം ആജാനാഥ. ഏതദേവ, ഭിക്ഖവേ, ബഹുതരം യം വോ ഇമിനാ ദീഘേന അദ്ധുനാ സന്ധാവതം സംസരതം അമനാപസമ്പയോഗാ മനാപവിപ്പയോഗാ കന്ദന്താനം രോദന്താനം അസ്സു പസ്സന്നം പഗ്ഘരിതം, ന ത്വേവ ചതൂസു മഹാസമുദ്ദേസു ഉദകം. ദീഘരത്തം വോ, ഭിക്ഖവേ, മാതുമരണം പച്ചനുഭൂതം; തേസം വാ മാതുമരണം പച്ചനുഭോന്താനം അമനാപസമ്പയോഗാ മനാപവിപ്പയോഗാ കന്ദന്താനം രോദന്താനം അസ്സു പസ്സന്നം പഗ്ഘരിതം, ന ത്വേവ ചതൂസു മഹാസമുദ്ദേസു ഉദകം. ദീഘരത്തം വോ, ഭിക്ഖവേ, പിതുമരണം പച്ചനുഭൂതം …പേ… ഭാതുമരണം പച്ചനുഭൂതം… ഭഗിനിമരണം പച്ചനുഭൂതം… പുത്തമരണം പച്ചനുഭൂതം… ധീതുമരണം പച്ചനുഭൂതം… ഞാതിബ്യസനം പച്ചനുഭൂതം… ഭോഗബ്യസനം പച്ചനുഭൂതം. ദീഘരത്തം വോ, ഭിക്ഖവേ, രോഗബ്യസനം പച്ചനുഭൂതം, തേസം വോ രോഗബ്യസനം പച്ചനുഭോന്താനം അമനാപസമ്പയോഗാ മനാപവിപ്പയോഗാ കന്ദന്താനം രോദന്താനം അസ്സു പസ്സന്നം പഗ്ഘരിതം, ന ത്വേവ ചതൂസു മഹാസമുദ്ദേസു ഉദകം. തം കിസ്സ ഹേതു? അനമതഗ്ഗോയം, ഭിക്ഖവേ, സംസാരോ …പേ… യാവഞ്ചിദം, ഭിക്ഖവേ, അലമേവ സബ്ബസങ്ഖാരേസു നിബ്ബിന്ദിതും, അലം വിരജ്ജിതും, അലം വിമുച്ചിതു’’ന്തി. തതിയം.