൬. സഗാഥാസുത്തം
൧൦൦. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ധാതുസോവ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി. ഹീനാധിമുത്തികാ ഹീനാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി. അതീതമ്പി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അദ്ധാനം ധാതുസോവ സത്താ സംസന്ദിംസു സമിംസു. ഹീനാധിമുത്തികാ ഹീനാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദിംസു സമിംസു’’.
‘‘അനാഗതമ്പി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അദ്ധാനം ധാതുസോവ സത്താ സംസന്ദിസ്സന്തി സമേസ്സന്തി. ഹീനാധിമുത്തികാ ഹീനാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദിസ്സന്തി സമേസ്സന്തി.
‘‘ഏതരഹിപി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പച്ചുപ്പന്നം അദ്ധാനം ധാതുസോവ സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി. ഹീനാധിമുത്തികാ ഹീനാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി.
‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ഗൂഥോ ഗൂഥേന സംസന്ദതി സമേതി; മുത്തം മുത്തേന സംസന്ദതി സമേതി; ഖേളോ ഖേളേന സംസന്ദതി സമേതി; പുബ്ബോ പുബ്ബേന സംസന്ദതി സമേതി; ലോഹിതം ലോഹിതേന സംസന്ദതി സമേതി; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ധാതുസോവ [സബ്ബത്ഥപി ഏവമേവ ദിസ്സതി] സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി. ഹീനാധിമുത്തികാ ഹീനാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി. അതീതമ്പി ഖോ അദ്ധാനം…പേ… അനാഗതമ്പി ഖോ അദ്ധാനം…പേ… ഏതരഹിപി ഖോ പച്ചുപ്പന്നം അദ്ധാനം ധാതുസോവ സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി. ഹീനാധിമുത്തികാ ഹീനാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി.
‘‘ധാതുസോവ ഭിക്ഖവേ, സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി. കല്യാണാധിമുത്തികാ കല്യാണാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി. അതീതമ്പി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അദ്ധാനം ധാതുസോവ സത്താ സംസന്ദിംസു സമിംസു. കല്യാണാധിമുത്തികാ കല്യാണാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദിംസു സമിംസു.
‘‘അനാഗതമ്പി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അദ്ധാനം…പേ… ഏതരഹിപി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പച്ചുപ്പന്നം അദ്ധാനം ധാതുസോവ സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി. കല്യാണാധിമുത്തികാ കല്യാണാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി.
‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ഖീരം ഖീരേന സംസന്ദതി സമേതി; തേലം തേലേന സംസന്ദതി സമേതി; സപ്പി സപ്പിനാ സംസന്ദതി സമേതി; മധു മധുനാ സംസന്ദതി സമേതി; ഫാണിതം ഫാണിതേന സംസന്ദതി സമേതി; ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ധാതുസോവ സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി. കല്യാണാധിമുത്തികാ കല്യാണാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തി. അതീതമ്പി ഖോ അദ്ധാനം… അനാഗതമ്പി ഖോ അദ്ധാനം… ഏതരഹിപി ഖോ പച്ചുപ്പന്നം അദ്ധാനം ധാതുസോവ സത്താ സംസന്ദന്തി സമേന്തി. കല്യാണാധിമുത്തികാ കല്യാണാധിമുത്തികേഹി സദ്ധിം സംസന്ദന്തി സമേന്തീ’’തി.
ഇദമവോച ഭഗവാ. ഇദം വത്വാന സുഗതോ അഥാപരം ഏതദവോച സത്ഥാ –
‘‘സംസഗ്ഗാ വനഥോ ജാതോ, അസംസഗ്ഗേന ഛിജ്ജതി;
പരിത്തം ദാരുമാരുയ്ഹ, യഥാ സീദേ മഹണ്ണവേ.
‘‘ഏവം കുസീതമാഗമ്മ, സാധുജീവിപി സീദതി;
തസ്മാ തം പരിവജ്ജേയ്യ, കുസീതം ഹീനവീരിയം.
‘‘പവിവിത്തേഹി അരിയേഹി, പഹിതത്തേഹി ഝായീഹി [ഝായിഹി (സീ.), ഝായിഭി (സ്യാ. കം.)];
നിച്ചം ആരദ്ധവീരിയേഹി, പണ്ഡിതേഹി സഹാവസേ’’തി.