൧൦. ഥേരനാമകസുത്തം
൨൪൪. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഥേരനാമകോ ഏകവിഹാരീ ചേവ ഹോതി ഏകവിഹാരസ്സ ച വണ്ണവാദീ. സോ ഏകോ ഗാമം പിണ്ഡായ പവിസതി ഏകോ പടിക്കമതി ഏകോ രഹോ നിസീദതി ഏകോ ചങ്കമം അധിട്ഠാതി. അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവന്തം ഏതദവോചും – ‘‘ഇധ, ഭന്തേ, അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു ഥേരനാമകോ ഏകവിഹാരീ ഏകവിഹാരസ്സ ച വണ്ണവാദീ’’തി.
അഥ ഖോ ഭഗവാ അഞ്ഞതരം ഭിക്ഖും ആമന്തേസി – ‘‘ഏഹി ത്വം, ഭിക്ഖു, മമ വചനേന ഥേരം ഭിക്ഖും ആമന്തേഹി – ‘സത്ഥാ തം, ആവുസോ ഥേര, ആമന്തേതീ’’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ സോ ഭിക്ഖു ഭഗവതോ പടിസ്സുത്വാ യേനായസ്മാ ഥേരോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം ഥേരം ഏതദവോച – ‘‘സത്ഥാ തം, ആവുസോ ഥേര, ആമന്തേതീ’’തി. ‘‘ഏവമാവുസോ’’തി ഖോ ആയസ്മാ ഥേരോ തസ്സ ഭിക്ഖുനോ പടിസ്സുത്വാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നം ഖോ ആയസ്മന്തം ഥേരം ഭഗവാ ഏതദവോച – ‘‘സച്ചം കിര ത്വം, ഥേര, ഏകവിഹാരീ ഏകവിഹാരസ്സ ച വണ്ണവാദീ’’തി? ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’. ‘‘യഥാ കഥം പന ത്വം, ഥേര, ഏകവിഹാരീ ഏകവിഹാരസ്സ ച വണ്ണവാദീ’’തി? ‘‘ഇധാഹം, ഭന്തേ, ഏകോ ഗാമം പിണ്ഡായ പവിസാമി ഏകോ പടിക്കമാമി ഏകോ രഹോ നിസീദാമി ഏകോ ചങ്കമം അധിട്ഠാമി. ഏവം ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, ഏകവിഹാരീ ഏകവിഹാരസ്സ ച വണ്ണവാദീ’’തി.
‘‘അത്ഥേസോ, ഥേര, ഏകവിഹാരോ നേസോ നത്ഥീതി വദാമി. അപി ച, ഥേര, യഥാ ഏകവിഹാരോ വിത്ഥാരേന പരിപുണ്ണോ ഹോതി തം സുണാഹി, സാധുകം മനസി കരോഹി; ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ…പേ…. ‘‘കഥഞ്ച, ഥേര, ഏകവിഹാരോ വിത്ഥാരേന പരിപുണ്ണോ ഹോതി. ഇധ, ഥേര, യം അതീതം തം പഹീനം, യം അനാഗതം തം പടിനിസ്സട്ഠം, പച്ചുപ്പന്നേസു ച അത്തഭാവപടിലാഭേസു ഛന്ദരാഗോ സുപ്പടിവിനീതോ. ഏവം ഖോ, ഥേര, ഏകവിഹാരോ വിത്ഥാരേന പരിപുണ്ണോ ഹോതീ’’തി.
ഇദമവോച ഭഗവാ. ഇദം വത്വാന സുഗതോ അഥാപരം ഏതദവോച സത്ഥാ –
‘‘സബ്ബാഭിഭും സബ്ബവിദും സുമേധം,
സബ്ബേസു ധമ്മേസു അനൂപലിത്തം;
സബ്ബഞ്ജഹം തണ്ഹാക്ഖയേ വിമുത്തം,
തമഹം നരം ഏകവിഹാരീതി ബ്രൂമീ’’തി. ദസമം;