൫. മഹാരുക്ഖസുത്തം

൫൫. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘ഉപാദാനിയേസു, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേസു അസ്സാദാനുപസ്സിനോ വിഹരതോ തണ്ഹാ പവഡ്ഢതി. തണ്ഹാപച്ചയാ ഉപാദാനം; ഉപാദാനപച്ചയാ ഭവോ…പേ… ഏവമേതസ്സ കേവലസ്സ ദുക്ഖക്ഖന്ധസ്സ സമുദയോ ഹോതി’’.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, മഹാരുക്ഖോ. തസ്സ യാനി ചേവ മൂലാനി അധോഗമാനി, യാനി ച തിരിയങ്ഗമാനി, സബ്ബാനി താനി ഉദ്ധം ഓജം അഭിഹരന്തി. ഏവഞ്ഹി സോ, ഭിക്ഖവേ, മഹാരുക്ഖോ തദാഹാരോ തദുപാദാനോ ചിരം ദീഘമദ്ധാനം തിട്ഠേയ്യ. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഉപാദാനിയേസു ധമ്മേസു അസ്സാദാനുപസ്സിനോ വിഹരതോ തണ്ഹാ പവഡ്ഢതി. തണ്ഹാപച്ചയാ ഉപാദാനം…പേ… ഏവമേതസ്സ കേവലസ്സ ദുക്ഖക്ഖന്ധസ്സ സമുദയോ ഹോതി.

‘‘ഉപാദാനിയേസു, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേസു ആദീനവാനുപസ്സിനോ വിഹരതോ തണ്ഹാ നിരുജ്ഝതി. തണ്ഹാനിരോധാ ഉപാദാനനിരോധോ; ഉപാദാനനിരോധാ ഭവനിരോധോ…പേ… ഏവമേതസ്സ കേവലസ്സ ദുക്ഖക്ഖന്ധസ്സ നിരോധോ ഹോതി.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, മഹാരുക്ഖോ. അഥ പുരിസോ ആഗച്ഛേയ്യ കുദ്ദാലപിടകം [കുദാലപിടകം (അഞ്ഞത്ഥ)] ആദായ. സോ തം രുക്ഖം മൂലേ ഛിന്ദേയ്യ, മൂലം ഛിന്ദിത്വാ പലിഖണേയ്യ [പലിംഖണേയ്യ (പീ. ക.)], പലിഖണിത്വാ മൂലാനി ഉദ്ധരേയ്യ അന്തമസോ ഉസീരനാളിമത്താനിപി. സോ തം രുക്ഖം ഖണ്ഡാഖണ്ഡികം ഛിന്ദേയ്യ, ഖണ്ഡാഖണ്ഡികം ഛിന്ദിത്വാ ഫാലേയ്യ, ഫാലേത്വാ സകലികം സകലികം കരേയ്യ, സകലികം സകലികം കരിത്വാ വാതാതപേ വിസോസേയ്യ; വാതാതപേ വിസോസേത്വാ അഗ്ഗിനാ ഡഹേയ്യ, അഗ്ഗിനാ ഡഹേത്വാ മസിം കരേയ്യ, മസിം കരിത്വാ മഹാവാതേ വാ ഓഫുണേയ്യ [ഓപുനേയ്യ (സീ. പീ.), ഓഫുനേയ്യ (സ്യാ. കം. ക.)] നദിയാ വാ സീഘസോതായ പവാഹേയ്യ. ഏവഞ്ഹി സോ, ഭിക്ഖവേ, മഹാരുക്ഖോ ഉച്ഛിന്നമൂലോ അസ്സ താലാവത്ഥുകതോ അനഭാവംകതോ [അനഭാവകതോ (സീ.), അനഭാവങ്ഗതോ (സ്യാ. കം.)] ആയതിം അനുപ്പാദധമ്മോ. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഉപാദാനിയേസു ധമ്മേസു ആദീനവാനുപസ്സിനോ വിഹരതോ തണ്ഹാ നിരുജ്ഝതി. തണ്ഹാനിരോധാ ഉപാദാനനിരോധോ; ഉപാദാനനിരോധാ ഭവനിരോധോ…പേ… ഏവമേതസ്സ കേവലസ്സ ദുക്ഖക്ഖന്ധസ്സ നിരോധോ ഹോതീ’’തി. പഞ്ചമം.