൮. ഭിക്ഖുസുത്തം
൨൮. സാവത്ഥിയം വിഹരതി…പേ… ‘‘തത്ര ഖോ…പേ… ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ജരാമരണം പജാനാതി, ജരാമരണസമുദയം പജാനാതി, ജരാമരണനിരോധം പജാനാതി, ജരാമരണനിരോധഗാമിനിം പടിപദം പജാനാതി, ജാതിം പജാനാതി…പേ… ഭവം പജാനാതി… ഉപാദാനം പജാനാതി… തണ്ഹം പജാനാതി… വേദനം പജാനാതി… ഫസ്സം പജാനാതി… സളായതനം പജാനാതി… നാമരൂപം പജാനാതി… വിഞ്ഞാണം പജാനാതി… സങ്ഖാരേ പജാനാതി, സങ്ഖാരസമുദയം പജാനാതി, സങ്ഖാരനിരോധം പജാനാതി, സങ്ഖാരനിരോധഗാമിനിം പടിപദം പജാനാതി.
‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ജരാമരണം? യാ തേസം തേസം സത്താനം തമ്ഹി തമ്ഹി സത്തനികായേ ജരാ ജീരണതാ ഖണ്ഡിച്ചം പാലിച്ചം വലിത്തചതാ ആയുനോ സംഹാനി ഇന്ദ്രിയാനം പരിപാകോ – അയം വുച്ചതി ജരാ. യാ തേസം തേസം സത്താനം തമ്ഹാ തമ്ഹാ സത്തനികായാ ചുതി ചവനതാ ഭേദോ അന്തരധാനം മച്ചു മരണം കാലകിരിയാ ഖന്ധാനം ഭേദോ കളേവരസ്സ നിക്ഖേപോ; ഇദം വുച്ചതി മരണം. ഇതി അയം ച ജരാ ഇദഞ്ച മരണം. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ജരാമരണം. ജാതിസമുദയാ ജരാമരണസമുദയോ; ജാതിനിരോധാ ജരാമരണനിരോധോ. അയമേവ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ ജരാമരണനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ. സേയ്യഥിദം – സമ്മാദിട്ഠി…പേ… സമ്മാസമാധി.
‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ജാതി…പേ… കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, ഭവോ… കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ഉപാദാനം… വേദനാ… ഫസ്സോ… സളായതനം… നാമരൂപം… വിഞ്ഞാണം….
‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഖാരാ? തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഖാരാ – കായസങ്ഖാരോ, വചീസങ്ഖാരോ, ചിത്തസങ്ഖാരോ. ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഖാരാ. അവിജ്ജാസമുദയാ സങ്ഖാരസമുദയോ; അവിജ്ജാനിരോധാ സങ്ഖാരനിരോധോ. അയമേവ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ സങ്ഖാരനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ. സേയ്യഥിദം – സമ്മാദിട്ഠി…പേ… സമ്മാസമാധി.
‘‘യതോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവം ജരാമരണം പജാനാതി, ഏവം ജരാമരണസമുദയം പജാനാതി, ഏവം ജരാമരണനിരോധം പജാനാതി, ഏവം ജരാമരണനിരോധഗാമിനിം പടിപദം പജാനാതി, ഏവം ജാതിം പജാനാതി…പേ… ഭവം… ഉപാദാനം… തണ്ഹം… വേദനം… ഫസ്സം… സളായതനം… നാമരൂപം… വിഞ്ഞാണം … സങ്ഖാരേ… സങ്ഖാരസമുദയം… സങ്ഖാരനിരോധം… ഏവം സങ്ഖാരനിരോധഗാമിനിം പടിപദം പജാനാതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ദിട്ഠിസമ്പന്നോ ഇതിപി, ദസ്സനസമ്പന്നോ ഇതിപി, ആഗതോ ഇമം സദ്ധമ്മം ഇതിപി, പസ്സതി ഇമം സദ്ധമ്മം ഇതിപി, സേക്ഖേന ഞാണേന സമന്നാഗതോ ഇതിപി, സേക്ഖായ വിജ്ജായ സമന്നാഗതോ ഇതിപി, ധമ്മസോതം സമാപന്നോ ഇതിപി, അരിയോ നിബ്ബേധികപഞ്ഞോ ഇതിപി, അമതദ്വാരം ആഹച്ച തിട്ഠതി ഇതിപീ’’തി. അട്ഠമം.