൮. കട്ഠഹാരസുത്തം

൨൦൪. ഏകം സമയം ഭഗവാ കോസലേസു വിഹരതി അഞ്ഞതരസ്മിം വനസണ്ഡേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭാരദ്വാജഗോത്തസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ സമ്ബഹുലാ അന്തേവാസികാ കട്ഠഹാരകാ മാണവകാ യേന വനസണ്ഡോ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ അദ്ദസംസു ഭഗവന്തം തസ്മിം വനസണ്ഡേ നിസിന്നം പല്ലങ്കം ആഭുജിത്വാ ഉജും കായം പണിധായ പരിമുഖം സതിം ഉപട്ഠപേത്വാ. ദിസ്വാന യേന ഭാരദ്വാജഗോത്തോ ബ്രാഹ്മണോ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭാരദ്വാജഗോത്തം ബ്രാഹ്മണം ഏതദവോചും – ‘‘യഗ്ഘേ, ഭവം ജാനേയ്യാസി! അസുകസ്മിം വനസണ്ഡേ സമണോ നിസിന്നോ പല്ലങ്കം ആഭുജിത്വാ ഉജും കായം പണിധായ പരിമുഖം സതിം ഉപട്ഠപേത്വാ’’. അഥ ഖോ ഭാരദ്വാജഗോത്തോ ബ്രാഹ്മണോ തേഹി മാണവകേഹി സദ്ധിം യേന സോ വനസണ്ഡോ തേനുപസങ്കമി. അദ്ദസാ ഖോ ഭഗവന്തം തസ്മിം വനസണ്ഡേ നിസിന്നം പല്ലങ്കം ആഭുജിത്വാ ഉജും കായം പണിധായ പരിമുഖം സതിം ഉപട്ഠപേത്വാ. ദിസ്വാന യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി –

‘‘ഗമ്ഭീരരൂപേ ബഹുഭേരവേ വനേ,

സുഞ്ഞം അരഞ്ഞം വിജനം വിഗാഹിയ;

അനിഞ്ജമാനേന ഠിതേന വഗ്ഗുനാ,

സുചാരുരൂപം വത ഭിക്ഖു ഝായസി.

‘‘ന യത്ഥ ഗീതം നപി യത്ഥ വാദിതം,

ഏകോ അരഞ്ഞേ വനവസ്സിതോ മുനി;

അച്ഛേരരൂപം പടിഭാതി മം ഇദം,

യദേകകോ പീതിമനോ വനേ വസേ.

‘‘മഞ്ഞാമഹം ലോകാധിപതിസഹബ്യതം,

ആകങ്ഖമാനോ തിദിവം അനുത്തരം;

കസ്മാ ഭവം വിജനമരഞ്ഞമസ്സിതോ,

തപോ ഇധ കുബ്ബസി ബ്രഹ്മപത്തിയാ’’തി.

‘‘യാ കാചി കങ്ഖാ അഭിനന്ദനാ വാ,

അനേകധാതൂസു പുഥൂ സദാസിതാ;

അഞ്ഞാണമൂലപ്പഭവാ പജപ്പിതാ,

സബ്ബാ മയാ ബ്യന്തികതാ സമൂലികാ.

‘‘സ്വാഹം അകങ്ഖോ അസിതോ അനൂപയോ,

സബ്ബേസു ധമ്മേസു വിസുദ്ധദസ്സനോ;

പപ്പുയ്യ സമ്ബോധിമനുത്തരം സിവം,

ഝായാമഹം ബ്രഹ്മ രഹോ വിസാരദോ’’തി.

ഏവം വുത്തേ, ഭാരദ്വാജഗോത്തോ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ…പേ… അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതം സരണം ഗത’’ന്തി.