൧. സമ്ബഹുലസുത്തം

൧൫൭. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സക്കേസു വിഹരതി സിലാവതിയം. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ അവിദൂരേ അപ്പമത്താ ആതാപിനോ പഹിതത്താ വിഹരന്തി. അഥ ഖോ മാരോ പാപിമാ ബ്രാഹ്മണവണ്ണം അഭിനിമ്മിനിത്വാ മഹന്തേന ജടണ്ഡുവേന അജിനക്ഖിപനിവത്ഥോ ജിണ്ണോ ഗോപാനസിവങ്കോ ഘുരുഘുരുപസ്സാസീ ഉദുമ്ബരദണ്ഡം ഗഹേത്വാ യേന തേ ഭിക്ഖൂ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ തേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോച – ‘‘ദഹരാ ഭവന്തോ പബ്ബജിതാ സുസൂ കാളകേസാ ഭദ്രേന യോബ്ബനേന സമന്നാഗതാ പഠമേന വയസാ അനിക്കീളിതാവിനോ കാമേസു. ഭുഞ്ജന്തു ഭവന്തോ മാനുസകേ കാമേ. മാ സന്ദിട്ഠികം ഹിത്വാ കാലികം അനുധാവിത്ഥാ’’തി. ‘‘ന ഖോ മയം, ബ്രാഹ്മണ, സന്ദിട്ഠികം ഹിത്വാ കാലികം അനുധാവാമ. കാലികഞ്ച ഖോ മയം, ബ്രാഹ്മണ, ഹിത്വാ സന്ദിട്ഠികം അനുധാവാമ. കാലികാ ഹി, ബ്രാഹ്മണ, കാമാ വുത്താ ഭഗവതാ ബഹുദുക്ഖാ ബഹുപായാസാ, ആദീനവോ ഏത്ഥ ഭിയ്യോ. സന്ദിട്ഠികോ അയം ധമ്മോ അകാലികോ ഏഹിപസ്സികോ ഓപനേയ്യികോ പച്ചത്തം വേദിതബ്ബോ വിഞ്ഞൂഹീ’’തി. ഏവം വുത്തേ, മാരോ പാപിമാ സീസം ഓകമ്പേത്വാ ജിവ്ഹം നില്ലാലേത്വാ തിവിസാഖം നലാടേ നലാടികം വുട്ഠാപേത്വാ ദണ്ഡമോലുബ്ഭ പക്കാമി.

അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവന്തം ഏതദവോചും – ‘‘ഇധ മയം, ഭന്തേ, ഭഗവതോ അവിദൂരേ അപ്പമത്താ ആതാപിനോ പഹിതത്താ വിഹരാമ. അഥ ഖോ, ഭന്തേ, അഞ്ഞതരോ ബ്രാഹ്മണോ മഹന്തേന ജടണ്ഡുവേന അജിനക്ഖിപനിവത്ഥോ ജിണ്ണോ ഗോപാനസിവങ്കോ ഘുരുഘുരുപസ്സാസീ ഉദുമ്ബരദണ്ഡം ഗഹേത്വാ യേന മയം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ അമ്ഹേ ഏതദവോച – ‘ദഹരാ ഭവന്തോ പബ്ബജിതാ സുസൂ കാളകേസാ ഭദ്രേന യോബ്ബനേന സമന്നാഗതാ പഠമേന വയസാ അനിക്കീളിതാവിനോ കാമേസു. ഭുഞ്ജന്തു ഭവന്തോ മാനുസകേ കാമേ. മാ സന്ദിട്ഠികം ഹിത്വാ കാലികം അനുധാവിത്ഥാ’തി. ഏവം വുത്തേ, മയം, ഭന്തേ, തം ബ്രാഹ്മണം ഏതദവോചുമ്ഹ – ‘ന ഖോ മയം, ബ്രാഹ്മണ, സന്ദിട്ഠികം ഹിത്വാ കാലികം അനുധാവാമ. കാലികഞ്ച ഖോ മയം, ബ്രാഹ്മണ, ഹിത്വാ സന്ദിട്ഠികം അനുധാവാമ. കാലികാ ഹി, ബ്രാഹ്മണ, കാമാ വുത്താ ഭഗവതാ ബഹുദുക്ഖാ ബഹുപായാസാ, ആദീനവോ ഏത്ഥ ഭിയ്യോ. സന്ദിട്ഠികോ അയം ധമ്മോ അകാലികോ ഏഹിപസ്സികോ ഓപനേയ്യികോ പച്ചത്തം വേദിതബ്ബോ വിഞ്ഞൂഹീ’തി. ഏവം വുത്തേ, ഭന്തേ, സോ ബ്രാഹ്മണോ സീസം ഓകമ്പേത്വാ ജിവ്ഹം നില്ലാലേത്വാ തിവിസാഖം നലാടേ നലാടികം വുട്ഠാപേത്വാ ദണ്ഡമോലുബ്ഭ പക്കന്തോ’’തി.

‘‘നേസോ, ഭിക്ഖവേ, ബ്രാഹ്മണോ. മാരോ ഏസോ പാപിമാ തുമ്ഹാകം വിചക്ഖുകമ്മായ ആഗതോ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതമത്ഥം വിദിത്വാ തായം വേലായം ഇമം ഗാഥം അഭാസി –

‘‘യോ ദുക്ഖമദ്ദക്ഖി യതോനിദാനം,

കാമേസു സോ ജന്തു കഥം നമേയ്യ;

ഉപധിം വിദിത്വാ സങ്ഗോതി ലോകേ,

തസ്സേവ ജന്തു വിനയായ സിക്ഖേ’’തി.