൧൨. ആളവകസുത്തം

൨൪൬. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ ആളവിയം വിഹരതി ആളവകസ്സ യക്ഖസ്സ ഭവനേ. അഥ ഖോ ആളവകോ യക്ഖോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘നിക്ഖമ, സമണാ’’തി. ‘‘സാധാവുസോ’’തി ഭഗവാ നിക്ഖമി. ‘‘പവിസ, സമണാ’’തി. ‘‘സാധാവുസോ’’തി ഭഗവാ പാവിസി. ദുതിയമ്പി ഖോ ആളവകോ യക്ഖോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘നിക്ഖമ, സമണാ’’തി. ‘‘സാധാവുസോ’’തി ഭഗവാ നിക്ഖമി. ‘‘പവിസ, സമണാ’’തി. ‘‘സാധാവുസോ’’തി ഭഗവാ പാവിസി. തതിയമ്പി ഖോ ആളവകോ യക്ഖോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘നിക്ഖമ, സമണാ’’തി. ‘‘സാധാവുസോ’’തി ഭഗവാ നിക്ഖമി. ‘‘പവിസ, സമണാ’’തി. ‘‘സാധാവുസോ’’തി ഭഗവാ പാവിസി. ചതുത്ഥമ്പി ഖോ ആളവകോ യക്ഖോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘നിക്ഖമ, സമണാ’’തി. ‘‘ന ഖ്വാഹം തം, ആവുസോ, നിക്ഖമിസ്സാമി. യം തേ കരണീയം തം കരോഹീ’’തി. ‘‘പഞ്ഹം തം, സമണ, പുച്ഛിസ്സാമി. സചേ മേ ന ബ്യാകരിസ്സസി, ചിത്തം വാ തേ ഖിപിസ്സാമി, ഹദയം വാ തേ ഫാലേസ്സാമി, പാദേസു വാ ഗഹേത്വാ പാരഗങ്ഗായ ഖിപിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ന ഖ്വാഹം തം, ആവുസോ, പസ്സാമി സദേവകേ ലോകേ സമാരകേ സബ്രഹ്മകേ സസ്സമണബ്രാഹ്മണിയാ പജായ സദേവമനുസ്സായ, യേ മേ ചിത്തം വാ ഖിപേയ്യ ഹദയം വാ ഫാലേയ്യ, പാദേസു വാ ഗഹേത്വാ പാരഗങ്ഗായ ഖിപേയ്യ. അപി ച ത്വം, ആവുസോ, പുച്ഛ യദാ കങ്ഖസീ’’തി [(അഥ ഖോ ആളവകോ യക്ഖോ ഭഗവന്തം ഗാഥായ അജ്ഝഭാസി.) (സീ.)].

‘‘കിംസൂധ വിത്തം പുരിസസ്സ സേട്ഠം, കിംസു സുചിണ്ണം സുഖമാവഹാതി;

കിംസു ഹവേ സാദുതരം രസാനം, കഥംജീവിം ജീവിതമാഹു സേട്ഠ’’ന്തി.

‘‘സദ്ധീധ വിത്തം പുരിസ്സ സേട്ഠം, ധമ്മോ സുചിണ്ണോ സുഖമാവഹാതി;

സച്ചം ഹവേ സാദുതരം രസാനം, പഞ്ഞാജീവിം ജീവിതമാഹു സേട്ഠ’’ന്തി.

‘‘കഥംസു തരതി ഓഘം, കഥംസു തരതി അണ്ണവം;

കഥംസു ദുക്ഖമച്ചേതി, കഥംസു പരിസുജ്ഝതീ’’തി.

‘‘സദ്ധായ തരതി ഓഘം, അപ്പമാദേന അണ്ണവം;

വീരിയേന ദുക്ഖമച്ചേതി, പഞ്ഞായ പരിസുജ്ഝതീ’’തി.

‘‘കഥംസു ലഭതേ പഞ്ഞം, കഥംസു വിന്ദതേ ധനം;

കഥംസു കിത്തിം പപ്പോതി, കഥം മിത്താനി ഗന്ഥതി;

അസ്മാ ലോകാ പരം ലോകം, കഥം പേച്ച ന സോചതീ’’തി.

‘‘സദ്ദഹാനോ അരഹതം, ധമ്മം നിബ്ബാനപത്തിയാ;

സുസ്സൂസം [സുസ്സൂസാ (സീ. പീ.)] ലഭതേ പഞ്ഞം, അപ്പമത്തോ വിചക്ഖണോ.

‘‘പതിരൂപകാരീ ധുരവാ, ഉട്ഠാതാ വിന്ദതേ ധനം;

സച്ചേന കിത്തിം പപ്പോതി, ദദം മിത്താനി ഗന്ഥതി;

അസ്മാ ലോകാ പരം ലോകം, ഏവം പേച്ച ന സോചതി.

‘‘യസ്സേതേ ചതുരോ ധമ്മാ, സദ്ധസ്സ ഘരമേസിനോ;

സച്ചം ദമ്മോ ധിതി ചാഗോ, സ വേ പേച്ച ന സോചതി.

‘‘ഇങ്ഘ അഞ്ഞേപി പുച്ഛസ്സു, പുഥൂ സമണബ്രാഹ്മണേ;

യദി സച്ചാ ദമ്മാ ചാഗാ, ഖന്ത്യാ ഭിയ്യോധ വിജ്ജതീ’’തി.

‘‘കഥം നു ദാനി പുച്ഛേയ്യം, പുഥൂ സമണബ്രാഹ്മണേ;

യോഹം [സോഹം (സീ.), സ്വാഹം (ക.)] അജ്ജ പജാനാമി, യോ അത്ഥോ സമ്പരായികോ.

‘‘അത്ഥായ വത മേ ബുദ്ധോ, വാസായാളവിമാഗമാ [മാഗതോ (പീ. ക.)];

യോഹം [സോഹം (സീ.)] അജ്ജ പജാനാമി, യത്ഥ ദിന്നം മഹപ്ഫലം.

‘‘സോ അഹം വിചരിസ്സാമി, ഗാമാ ഗാമം പുരാ പുരം;

നമസ്സമാനോ സമ്ബുദ്ധം, ധമ്മസ്സ ച സുധമ്മത’’ന്തി.

യക്ഖസംയുത്തം സമത്തം.