൬. ഭൂമിജസുത്തം

൨൨൩. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ഭൂമിജോ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന ജയസേനസ്സ രാജകുമാരസ്സ നിവേസനം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. അഥ ഖോ ജയസേനോ രാജകുമാരോ യേനായസ്മാ ഭൂമിജോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മതാ ഭൂമിജേന സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ജയസേനോ രാജകുമാരോ ആയസ്മന്തം ഭൂമിജം ഏതദവോച – ‘‘സന്തി, ഭോ ഭൂമിജ, ഏകേ സമണബ്രാഹ്മണാ ഏവംവാദിനോ ഏവംദിട്ഠിനോ – ‘ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ [ചരതി, അഭബ്ബോ (സീ. പീ.) ഏവമുപരിപി ഏകവചനേനേവ ദിസ്സതി] ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി [ആസഞ്ച അനാസഞ്ച ചേപി (അട്ഠ.)] കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായാ’തി. ഇധ ഭോതോ ഭൂമിജസ്സ സത്ഥാ കിംവാദീ [കിംവാദീ കിംദിട്ഠീ (സ്യാ. കം. ക.)] കിമക്ഖായീ’’തി? ‘‘ന ഖോ മേതം, രാജകുമാര, ഭഗവതോ സമ്മുഖാ സുതം, സമ്മുഖാ പടിഗ്ഗഹിതം. ഠാനഞ്ച ഖോ ഏതം വിജ്ജതി യം ഭഗവാ ഏവം ബ്യാകരേയ്യ – ‘ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ അയോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ അയോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ അയോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ അയോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ യോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ യോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ യോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ യോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായാ’തി. ന ഖോ മേ തം, രാജകുമാര, ഭഗവതോ സമ്മുഖാ സുതം, സമ്മുഖാ പടിഗ്ഗഹിതം. ഠാനഞ്ച ഖോ ഏതം വിജ്ജതി യം ഭഗവാ ഏവം ബ്യാകരേയ്യാ’’തി. ‘‘സചേ ഖോ ഭോതോ ഭൂമിജസ്സ സത്ഥാ ഏവംവാദീ [ഏവംവാദീ ഏവംദിട്ഠീ (സ്യാ. കം. ക.)] ഏവമക്ഖായീ, അദ്ധാ ഭോതോ ഭൂമിജസ്സ സത്ഥാ സബ്ബേസംയേവ പുഥുസമണബ്രാഹ്മണാനം മുദ്ധാനം [ബുദ്ധാനം (ക.) മുദ്ധാനന്തിമുദ്ധം, മത്ഥകന്തി അത്ഥോ] മഞ്ഞേ ആഹച്ച തിട്ഠതീ’’തി. അഥ ഖോ ജയസേനോ രാജകുമാരോ ആയസ്മന്തം ഭൂമിജം സകേനേവ ഥാലിപാകേന പരിവിസി.

൨൨൪. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ഭൂമിജോ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്തോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ഭൂമിജോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇധാഹം, ഭന്തേ, പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന ജയസേനസ്സ രാജകുമാരസ്സ നിവേസനം തേനുപസങ്കമിം; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദിം. അഥ ഖോ, ഭന്തേ, ജയസേനോ രാജകുമാരോ യേനാഹം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ മയാ സദ്ധിം സമ്മോദി. സമ്മോദനീയം കഥം സാരണീയം വീതിസാരേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ, ഭന്തേ, ജയസേനോ രാജകുമാരോ മം ഏതദവോച – ‘സന്തി, ഭോ ഭൂമിജ, ഏകേ സമണബ്രാഹ്മണാ ഏവംവാദിനോ ഏവംദിട്ഠിനോ – ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായാ’തി. ‘ഇധ ഭോതോ ഭൂമിജസ്സ സത്ഥാ കിംവാദീ കിമക്ഖായീ’തി? ഏവം വുത്തേ അഹം, ഭന്തേ, ജയസേനം രാജകുമാരം ഏതദവോചം – ‘ന ഖോ മേ തം, രാജകുമാര, ഭഗവതോ സമ്മുഖാ സുതം, സമ്മുഖാ പടിഗ്ഗഹിതം. ഠാനഞ്ച ഖോ ഏതം വിജ്ജതി യം ഭഗവാ ഏവം ബ്യാകരേയ്യ – ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ അയോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ അയോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ അയോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ അയോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ യോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ യോനിസോ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായാതി. ന ഖോ മേ തം, രാജകുമാര, ഭഗവതോ സമ്മുഖാ സുതം, സമ്മുഖാ പടിഗ്ഗഹിതം. ഠാനഞ്ച ഖോ ഏതം വിജ്ജതി യം ഭഗവാ ഏവം ബ്യാകരേയ്യാ’തി. ‘സചേ ഭോതോ ഭൂമിജസ്സ സത്ഥാ ഏവംവാദീ ഏവമക്ഖായീ, അദ്ധാ ഭോതോ ഭൂമിജസ്സ സത്ഥാ സബ്ബേസംയേവ പുഥുസമണബ്രാഹ്മണാനം മുദ്ധാനം മഞ്ഞേ ആഹച്ച തിട്ഠതീ’തി. ‘കച്ചാഹം, ഭന്തേ, ഏവം പുട്ഠോ ഏവം ബ്യാകരമാനോ വുത്തവാദീ ചേവ ഭഗവതോ ഹോമി, ന ച ഭഗവന്തം അഭൂതേന അബ്ഭാചിക്ഖാമി, ധമ്മസ്സ ചാനുധമ്മം ബ്യാകരോമി, ന ച കോചി സഹധമ്മികോ വാദാനുവാദോ ഗാരയ്ഹം ഠാനം ആഗച്ഛതീ’’’തി?

‘‘തഗ്ഘ ത്വം, ഭൂമിജ, ഏവം പുട്ഠോ ഏവം ബ്യാകരമാനോ വുത്തവാദീ ചേവ മേ ഹോസി, ന ച മം അഭൂതേന അബ്ഭാചിക്ഖസി, ധമ്മസ്സ ചാനുധമ്മം ബ്യാകരോസി, ന ച കോചി സഹധമ്മികോ വാദാനുവാദോ ഗാരയ്ഹം ഠാനം ആഗച്ഛതി. യേ ഹി കേചി, ഭൂമിജ, സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ മിച്ഛാദിട്ഠിനോ മിച്ഛാസങ്കപ്പാ മിച്ഛാവാചാ മിച്ഛാകമ്മന്താ മിച്ഛാആജീവാ മിച്ഛാവായാമാ മിച്ഛാസതീ മിച്ഛാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? അയോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ.

൨൨൫. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭൂമിജ, പുരിസോ തേലത്ഥികോ തേലഗവേസീ തേലപരിയേസനം ചരമാനോ വാലികം ദോണിയാ ആകിരിത്വാ ഉദകേന പരിപ്ഫോസകം പരിപ്ഫോസകം പീളേയ്യ. ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ വാലികം ദോണിയാ ആകിരിത്വാ ഉദകേന പരിപ്ഫോസകം പരിപ്ഫോസകം പീളേയ്യ, അഭബ്ബോ തേലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ വാലികം ദോണിയാ ആകിരിത്വാ ഉദകേന പരിപ്ഫോസകം പരിപ്ഫോസകം പീളേയ്യ, അഭബ്ബോ തേലസ്സ അധിഗമായ; ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ വാലികം ദോണിയാ ആകിരിത്വാ ഉദകേന പരിപ്ഫോസകം പരിപ്ഫോസകം പീളേയ്യ, അഭബ്ബോ തേലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ വാലികം ദോണിയാ ആകിരിത്വാ ഉദകേന പരിപ്ഫോസകം പരിപ്ഫോസകം പീളേയ്യ, അഭബ്ബോ തേലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? അയോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, തേലസ്സ അധിഗമായ. ഏവമേവ ഖോ, ഭൂമിജ, യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ മിച്ഛാദിട്ഠിനോ മിച്ഛാസങ്കപ്പാ മിച്ഛാവാചാ മിച്ഛാകമ്മന്താ മിച്ഛാആജീവാ മിച്ഛാവായാമാ മിച്ഛാസതീ മിച്ഛാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? അയോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭൂമിജ, പുരിസോ ഖീരത്ഥികോ ഖീരഗവേസീ ഖീരപരിയേസനം ചരമാനോ ഗാവിം തരുണവച്ഛം വിസാണതോ ആവിഞ്ഛേയ്യ [ആവിഞ്ജേയ്യ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)]. ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ഗാവിം തരുണവച്ഛം വിസാണതോ ആവിഞ്ഛേയ്യ, അഭബ്ബോ ഖീരസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ഗാവിം തരുണവച്ഛം വിസാണതോ ആവിഞ്ഛേയ്യ, അഭബ്ബോ ഖീരസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? അയോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഖീരസ്സ അധിഗമായ. ഏവമേവ ഖോ, ഭൂമിജ, യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ മിച്ഛാദിട്ഠിനോ…പേ… മിച്ഛാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? അയോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ.

൨൨൬. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭൂമിജ, പുരിസോ നവനീതത്ഥികോ നവനീതഗവേസീ നവനീതപരിയേസനം ചരമാനോ ഉദകം കലസേ ആസിഞ്ചിത്വാ മത്ഥേന [മന്ഥേന (സീ.), മത്തേന (ക.)] ആവിഞ്ഛേയ്യ. ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ഉദകം കലസേ ആസിഞ്ചിത്വാ മത്ഥേന ആവിഞ്ഛേയ്യ, അഭബ്ബോ നവനീതസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ഉദകം കലസേ ആസിഞ്ചിത്വാ മത്ഥേന ആവിഞ്ഛേയ്യ, അഭബ്ബോ നവനീതസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? അയോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, നവനീതസ്സ അധിഗമായ. ഏവമേവ ഖോ, ഭൂമിജ, യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ മിച്ഛാദിട്ഠിനോ…പേ… മിച്ഛാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? അയോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭൂമിജ, പുരിസോ അഗ്ഗിത്ഥികോ [അഗ്ഗത്ഥികോ (സീ.)] അഗ്ഗിഗവേസീ അഗ്ഗിപരിയേസനം ചരമാനോ അല്ലം കട്ഠം സസ്നേഹം ഉത്തരാരണിം ആദായ അഭിമന്ഥേയ്യ [അഭിമത്ഥേയ്യ (സ്യാ. കം. പീ. ക.)]. ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ അല്ലം കട്ഠം സസ്നേഹം ഉത്തരാരണിം ആദായ അഭിമന്ഥേയ്യ, അഭബ്ബോ അഗ്ഗിസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ അല്ലം കട്ഠം സസ്നേഹം ഉത്തരാരണിം ആദായ അഭിമന്ഥേയ്യ, അഭബ്ബോ അഗ്ഗിസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? അയോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, അഗ്ഗിസ്സ അധിഗമായ. ഏവമേവ ഖോ, ഭൂമിജ, യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ മിച്ഛാദിട്ഠിനോ…പേ… മിച്ഛാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ…ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, അഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? അയോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ. യേ ഹി കേചി, ഭൂമിജ, സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ സമ്മാദിട്ഠിനോ സമ്മാസങ്കപ്പാ സമ്മാവാചാ സമ്മാകമ്മന്താ സമ്മാആജീവാ സമ്മാവായാമാ സമ്മാസതീ സമ്മാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? യോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ.

൨൨൭. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭൂമിജ, പുരിസോ തേലത്ഥികോ തേലഗവേസീ തേലപരിയേസനം ചരമാനോ തിലപിട്ഠം ദോണിയാ ആകിരിത്വാ ഉദകേന പരിപ്ഫോസകം പരിപ്ഫോസകം പീളേയ്യ. ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ തിലപിട്ഠം ദോണിയാ ആകിരിത്വാ ഉദകേന പരിപ്ഫോസകം പരിപ്ഫോസകം പീളേയ്യ, ഭബ്ബോ തേലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ തിലപിട്ഠം ദോണിയാ ആകിരിത്വാ ഉദകേന പരിപ്ഫോസകം പരിപ്ഫോസകം പീളേയ്യ, ഭബ്ബോ തേലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? യോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, തേലസ്സ അധിഗമായ. ഏവമേവ ഖോ, ഭൂമിജ, യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ സമ്മാദിട്ഠിനോ…പേ… സമ്മാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? യോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭൂമിജ, പുരിസോ ഖീരത്ഥികോ ഖീരഗവേസീ ഖീരപരിയേസനം ചരമാനോ ഗാവിം തരുണവച്ഛം ഥനതോ ആവിഞ്ഛേയ്യ. ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ഗാവിം തരുണവച്ഛം ഥനതോ ആവിഞ്ഛേയ്യ, ഭബ്ബോ ഖീരസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ഗാവിം തരുണവച്ഛം ഥനതോ ആവിഞ്ഛേയ്യ, ഭബ്ബോ ഖീരസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? യോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഖീരസ്സ അധിഗമായ. ഏവമേവ ഖോ, ഭൂമിജ, യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ സമ്മാദിട്ഠിനോ…പേ… സമ്മാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ…പേ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? യോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ.

൨൨൮. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭൂമിജ, പുരിസോ നവനീതത്ഥികോ നവനീതഗവേസീ നവനീതപരിയേസനം ചരമാനോ ദധിം കലസേ ആസിഞ്ചിത്വാ മത്ഥേന ആവിഞ്ഛേയ്യ. ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ദധിം കലസേ ആസിഞ്ചിത്വാ മത്ഥേന ആവിഞ്ഛേയ്യ, ഭബ്ബോ നവനീതസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ദധിം കലസേ ആസിഞ്ചിത്വാ മത്ഥേന ആവിഞ്ഛേയ്യ, ഭബ്ബോ നവനീതസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? യോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, നവനീതസ്സ അധിഗമായ. ഏവമേവ ഖോ, ഭൂമിജ, യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ സമ്മാദിട്ഠിനോ…പേ… സമ്മാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ… ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ … നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? യോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ.

‘‘സേയ്യഥാപി, ഭൂമിജ, പുരിസോ അഗ്ഗിത്ഥികോ അഗ്ഗിഗവേസീ അഗ്ഗിപരിയേസനം ചരമാനോ സുക്ഖം കട്ഠം കോളാപം ഉത്തരാരണിം ആദായ അഭിമന്ഥേയ്യ; ( ) [(ഭബ്ബോ അഗ്ഗിസ്സ അധിഗമായ) (സബ്ബത്ഥ)] ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ… അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ.. ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ… നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ സുക്ഖ കട്ഠം കോളാപം ഉത്തരാരണിം ആദായ അഭിമന്ഥേയ്യ, ഭബ്ബോ അഗ്ഗിസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? യോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, അഗ്ഗിസ്സ അധിഗമായ. ഏവമേവ ഖോ, ഭൂമിജ, യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ സമ്മാദിട്ഠിനോ…പേ… സമ്മാസമാധിനോ തേ ആസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; ആസഞ്ച അനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ; നേവാസം നാനാസഞ്ചേപി കരിത്വാ ബ്രഹ്മചരിയം ചരന്തി, ഭബ്ബാ ഫലസ്സ അധിഗമായ. തം കിസ്സ ഹേതു? യോനി ഹേസാ, ഭൂമിജ, ഫലസ്സ അധിഗമായ.

‘‘സചേ ഖോ തം, ഭൂമിജ, ജയസേനസ്സ രാജകുമാരസ്സ ഇമാ ചതസ്സോ ഉപമാ പടിഭായേയ്യും അനച്ഛരിയം തേ ജയസേനോ രാജകുമാരോ പസീദേയ്യ, പസന്നോ ച തേ പസന്നാകാരം കരേയ്യാ’’തി. ‘‘കുതോ പന മം, ഭന്തേ, ജയസേനസ്സ രാജകുമാരസ്സ ഇമാ ചതസ്സോ ഉപമാ പടിഭായിസ്സന്തി അനച്ഛരിയാ പുബ്ബേ അസ്സുതപുബ്ബാ, സേയ്യഥാപി ഭഗവന്ത’’ന്തി?

ഇദമവോച ഭഗവാ. അത്തമനോ ആയസ്മാ ഭൂമിജോ ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദീതി.

ഭൂമിജസുത്തം നിട്ഠിതം ഛട്ഠം.