൧൦. ചൂളപുണ്ണമസുത്തം

൯൧. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി പുബ്ബാരാമേ മിഗാരമാതുപാസാദേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭഗവാ തദഹുപോസഥേ പന്നരസേ പുണ്ണായ പുണ്ണമായ രത്തിയാ ഭിക്ഖുസങ്ഘപരിവുതോ അബ്ഭോകാസേ നിസിന്നോ ഹോതി. അഥ ഖോ ഭഗവാ തുണ്ഹീഭൂതം തുണ്ഹീഭൂതം ഭിക്ഖുസങ്ഘം അനുവിലോകേത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ജാനേയ്യ നു ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസം – ‘അസപ്പുരിസോ അയം ഭവ’’’ന്തി? ‘‘നോ ഹേതം, ഭന്തേ’’. ‘‘സാധു, ഭിക്ഖവേ; അട്ഠാനമേതം, ഭിക്ഖവേ, അനവകാസോ യം അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസം ജാനേയ്യ – ‘അസപ്പുരിസോ അയം ഭവ’ന്തി. ജാനേയ്യ പന, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ സപ്പുരിസം – ‘സപ്പുരിസോ അയം ഭവ’’’ന്തി? ‘‘നോ ഹേതം, ഭന്തേ’’. ‘‘സാധു, ഭിക്ഖവേ; ഏതമ്പി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠാനം അനവകാസോ യം അസപ്പുരിസോ സപ്പുരിസം ജാനേയ്യ – ‘സപ്പുരിസോ അയം ഭവ’ന്തി. അസപ്പുരിസോ, ഭിക്ഖവേ, അസ്സദ്ധമ്മസമന്നാഗതോ ഹോതി, അസപ്പുരിസഭത്തി [അസപ്പുരിസഭത്തീ (സബ്ബത്ഥ)] ഹോതി, അസപ്പുരിസചിന്തീ ഹോതി, അസപ്പുരിസമന്തീ ഹോതി, അസപ്പുരിസവാചോ ഹോതി, അസപ്പുരിസകമ്മന്തോ ഹോതി, അസപ്പുരിസദിട്ഠി [അസപ്പുരിസദിട്ഠീ (സബ്ബത്ഥ)] ഹോതി; അസപ്പുരിസദാനം ദേതി’’.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസ്സദ്ധമ്മസമന്നാഗതോ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസ്സദ്ധോ ഹോതി, അഹിരികോ ഹോതി, അനോത്തപ്പീ ഹോതി, അപ്പസ്സുതോ ഹോതി, കുസീതോ ഹോതി, മുട്ഠസ്സതി ഹോതി, ദുപ്പഞ്ഞോ ഹോതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസ്സദ്ധമ്മസമന്നാഗതോ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസഭത്തി ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസസ്സ യേ തേ സമണബ്രാഹ്മണാ അസ്സദ്ധാ അഹിരികാ അനോത്തപ്പിനോ അപ്പസ്സുതാ കുസീതാ മുട്ഠസ്സതിനോ ദുപ്പഞ്ഞാ ത്യാസ്സ മിത്താ ഹോന്തി തേ സഹായാ. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസഭത്തി ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസചിന്തീ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അത്തബ്യാബാധായപി ചേതേതി, പരബ്യാബാധായപി ചേതേതി, ഉഭയബ്യാബാധായപി ചേതേതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസചിന്തീ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസമന്തീ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അത്തബ്യാബാധായപി മന്തേതി, പരബ്യാബാധായപി മന്തേതി, ഉഭയബ്യാബാധായപി മന്തേതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസമന്തീ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസവാചോ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ മുസാവാദീ ഹോതി, പിസുണവാചോ ഹോതി, ഫരുസവാചോ ഹോതി, സമ്ഫപ്പലാപീ ഹോതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസവാചോ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസകമ്മന്തോ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ പാണാതിപാതീ ഹോതി, അദിന്നാദായീ ഹോതി, കാമേസുമിച്ഛാചാരീ ഹോതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസകമ്മന്തോ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസദിട്ഠി ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ ഏവംദിട്ഠി [ഏവംദിട്ഠീ (സീ. പീ.), ഏവംദിട്ഠികോ (സ്യാ. കം.)] ഹോതി – ‘നത്ഥി ദിന്നം, നത്ഥി യിട്ഠം, നത്ഥി ഹുതം, നത്ഥി സുകതദുക്കടാനം [സുക്കടദുക്കടാനം (സീ. പീ.)] കമ്മാനം ഫലം വിപാകോ, നത്ഥി അയം ലോകോ, നത്ഥി പരോ ലോകോ, നത്ഥി മാതാ, നത്ഥി പിതാ, നത്ഥി സത്താ ഓപപാതികാ, നത്ഥി ലോകേ സമണബ്രാഹ്മണാ സമ്മഗ്ഗതാ [സമഗ്ഗതാ (ക.)] സമ്മാപടിപന്നാ, യേ ഇമഞ്ച ലോകം പരഞ്ച ലോകം സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദേന്തീ’തി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസദിട്ഠി ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസദാനം ദേതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസക്കച്ചം ദാനം ദേതി, അസഹത്ഥാ ദാനം ദേതി, അചിത്തീകത്വാ ദാനം ദേതി, അപവിട്ഠം ദാനം ദേതി അനാഗമനദിട്ഠികോ ദാനം ദേതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസദാനം ദേതി.

‘‘സോ, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ ഏവം അസ്സദ്ധമ്മസമന്നാഗതോ, ഏവം അസപ്പുരിസഭത്തി, ഏവം അസപ്പുരിസചിന്തീ, ഏവം അസപ്പുരിസമന്തീ, ഏവം അസപ്പുരിസവാചോ, ഏവം അസപ്പുരിസകമ്മന്തോ, ഏവം അസപ്പുരിസദിട്ഠി; ഏവം അസപ്പുരിസദാനം ദത്വാ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ യാ അസപ്പുരിസാനം ഗതി തത്ഥ ഉപപജ്ജതി. കാ ച, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസാനം ഗതി? നിരയോ വാ തിരച്ഛാനയോനി വാ.

൯൨. ‘‘ജാനേയ്യ നു ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസം – ‘സപ്പുരിസോ അയം ഭവ’’’ന്തി? ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’. ‘‘സാധു, ഭിക്ഖവേ; ഠാനമേതം, ഭിക്ഖവേ, വിജ്ജതി യം സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസം ജാനേയ്യ – ‘സപ്പുരിസോ അയം ഭവ’ന്തി. ജാനേയ്യ പന, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസം – ‘അസപ്പുരിസോ അയം ഭവ’’’ന്തി? ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’. ‘‘സാധു, ഭിക്ഖവേ; ഏതമ്പി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഠാനം വിജ്ജതി യം സപ്പുരിസോ അസപ്പുരിസം ജാനേയ്യ – ‘അസപ്പുരിസോ അയം ഭവ’ന്തി. സപ്പുരിസോ, ഭിക്ഖവേ, സദ്ധമ്മസമന്നാഗതോ ഹോതി, സപ്പുരിസഭത്തി ഹോതി, സപ്പുരിസചിന്തീ ഹോതി, സപ്പുരിസമന്തീ ഹോതി, സപ്പുരിസവാചോ ഹോതി, സപ്പുരിസകമ്മന്തോ ഹോതി, സപ്പുരിസദിട്ഠി ഹോതി; സപ്പുരിസദാനം ദേതി’’.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സദ്ധമ്മസമന്നാഗതോ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സദ്ധോ ഹോതി, ഹിരിമാ ഹോതി, ഓത്തപ്പീ ഹോതി, ബഹുസ്സുതോ ഹോതി, ആരദ്ധവീരിയോ ഹോതി, ഉപട്ഠിതസ്സതി ഹോതി, പഞ്ഞവാ ഹോതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സദ്ധമ്മസമന്നാഗതോ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസഭത്തി ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസസ്സ യേ തേ സമണബ്രാഹ്മണാ സദ്ധാ ഹിരിമന്തോ ഓത്തപ്പിനോ ബഹുസ്സുതാ ആരദ്ധവീരിയാ ഉപട്ഠിതസ്സതിനോ പഞ്ഞവന്തോ ത്യാസ്സ മിത്താ ഹോന്തി, തേ സഹായാ. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസഭത്തി ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസചിന്തീ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ നേവത്തബ്യാബാധായ ചേതേതി, ന പരബ്യാബാധായ ചേതേതി, ന ഉഭയബ്യാബാധായ ചേതേതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസചിന്തീ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസമന്തീ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ നേവത്തബ്യാബാധായ മന്തേതി, ന പരബ്യാബാധായ മന്തേതി, ന ഉഭയബ്യാബാധായ മന്തേതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസമന്തീ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസവാചോ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ മുസാവാദാ പടിവിരതോ ഹോതി, പിസുണായ വാചായ പടിവിരതോ ഹോതി, ഫരുസായ വാചായ പടിവിരതോ ഹോതി, സമ്ഫപ്പലാപാ പടിവിരതോ ഹോതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസവാചോ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസകമ്മന്തോ ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ പാണാതിപാതാ പടിവിരതോ ഹോതി, അദിന്നാദാനാ പടിവിരതോ ഹോതി, കാമേസുമിച്ഛാചാരാ പടിവിരതോ ഹോതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസകമ്മന്തോ ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസദിട്ഠി ഹോതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ ഏവംദിട്ഠി ഹോതി – ‘അത്ഥി ദിന്നം, അത്ഥി യിട്ഠം, അത്ഥി ഹുതം, അത്ഥി സുകതദുക്കടാനം കമ്മാനം ഫലം വിപാകോ, അത്ഥി അയം ലോകോ, അത്ഥി പരോ ലോകോ, അത്ഥി മാതാ, അത്ഥി പിതാ, അത്ഥി സത്താ ഓപപാതികാ, അത്ഥി ലോകേ സമണബ്രാഹ്മണാ സമ്മഗ്ഗതാ സമ്മാപടിപന്നാ യേ ഇമഞ്ച ലോകം പരഞ്ച ലോകം സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദേന്തീ’തി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസദിട്ഠി ഹോതി.

‘‘കഥഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസദാനം ദേതി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സക്കച്ചം ദാനം ദേതി, സഹത്ഥാ ദാനം ദേതി, ചിത്തീകത്വാ ദാനം ദേതി, അനപവിട്ഠം ദാനം ദേതി, ആഗമനദിട്ഠികോ ദാനം ദേതി. ഏവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ സപ്പുരിസദാനം ദേതി.

‘‘സോ, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസോ ഏവം സദ്ധമ്മസമന്നാഗതോ, ഏവം സപ്പുരിസഭത്തി, ഏവം സപ്പുരിസചിന്തീ, ഏവം സപ്പുരിസമന്തീ, ഏവം സപ്പുരിസവാചോ, ഏവം സപ്പുരിസകമ്മന്തോ, ഏവം സപ്പുരിസദിട്ഠി; ഏവം സപ്പുരിസദാനം ദത്വാ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ യാ സപ്പുരിസാനം ഗതി തത്ഥ ഉപപജ്ജതി. കാ ച, ഭിക്ഖവേ, സപ്പുരിസാനം ഗതി? ദേവമഹത്തതാ വാ മനുസ്സമഹത്തതാ വാ’’തി.

ഇദമവോച ഭഗവാ. അത്തമനാ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദുന്തി.

ചൂളപുണ്ണമസുത്തം നിട്ഠിതം ദസമം.

ദേവദഹവഗ്ഗോ നിട്ഠിതോ പഠമോ.