൮. നളകപാനസുത്തം

൧൬൬. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ കോസലേസു വിഹരതി നളകപാനേ പലാസവനേ. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ അഭിഞ്ഞാതാ അഭിഞ്ഞാതാ കുലപുത്താ ഭഗവന്തം ഉദ്ദിസ്സ സദ്ധാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ ഹോന്തി – ആയസ്മാ ച അനുരുദ്ധോ, ആയസ്മാ ച ഭദ്ദിയോ [നന്ദിയോ (സീ. പീ.) വിനയേ ച മ. നി. ൧ ചൂളഗോസിങ്ഗേ ച], ആയസ്മാ ച കിമിലോ [കിമ്ബിലോ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)], ആയസ്മാ ച ഭഗു, ആയസ്മാ ച കോണ്ഡഞ്ഞോ [കുണ്ഡധാനോ (സീ. പീ.)], ആയസ്മാ ച രേവതോ, ആയസ്മാ ച ആനന്ദോ, അഞ്ഞേ ച അഭിഞ്ഞാതാ അഭിഞ്ഞാതാ കുലപുത്താ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭഗവാ ഭിക്ഖുസങ്ഘപരിവുതോ അബ്ഭോകാസേ നിസിന്നോ ഹോതി. അഥ ഖോ ഭഗവാ തേ കുലപുത്തേ ആരബ്ഭ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘യേ തേ, ഭിക്ഖവേ, കുലപുത്താ മമം ഉദ്ദിസ്സ സദ്ധാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ, കച്ചി തേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ അഭിരതാ ബ്രഹ്മചരിയേ’’തി? ഏവം വുത്തേ, തേ ഭിക്ഖൂ തുണ്ഹീ അഹേസും. ദുതിയമ്പി ഖോ ഭഗവാ തേ കുലപുത്തേ ആരബ്ഭ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘യേ തേ, ഭിക്ഖവേ, കുലപുത്താ മമം ഉദ്ദിസ്സ സദ്ധാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ, കച്ചി തേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ അഭിരതാ ബ്രഹ്മചരിയേ’’തി? ദുതിയമ്പി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ തുണ്ഹീ അഹേസും. തതിയമ്പി ഖോ ഭഗവാ തേ കുലപുത്തേ ആരബ്ഭ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘യേ തേ, ഭിക്ഖവേ, കുലപുത്താ മമം ഉദ്ദിസ്സ സദ്ധാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ, കച്ചി തേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ അഭിരതാ ബ്രഹ്മചരിയേ’’തി? തതിയമ്പി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ തുണ്ഹീ അഹേസും.

൧൬൭. അഥ ഖോ ഭഗവതോ ഏതദഹോസി – ‘‘യംനൂനാഹം തേ കുലപുത്തേ പുച്ഛേയ്യ’’ന്തി! അഥ ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം അനുരുദ്ധം ആമന്തേസി – ‘‘കച്ചി തുമ്ഹേ, അനുരുദ്ധാ, അഭിരതാ ബ്രഹ്മചരിയേ’’തി? ‘‘തഗ്ഘ മയം, ഭന്തേ, അഭിരതാ ബ്രഹ്മചരിയേ’’തി. ‘‘സാധു സാധു, അനുരുദ്ധാ! ഏതം ഖോ, അനുരുദ്ധാ, തുമ്ഹാകം പതിരൂപം കുലപുത്താനം സദ്ധാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാനം യം തുമ്ഹേ അഭിരമേയ്യാഥ ബ്രഹ്മചരിയേ. യേന തുമ്ഹേ അനുരുദ്ധാ, ഭദ്രേന യോബ്ബനേന സമന്നാഗതാ പഠമേന വയസാ സുസുകാളകേസാ കാമേ പരിഭുഞ്ജേയ്യാഥ തേന തുമ്ഹേ, അനുരുദ്ധാ, ഭദ്രേനപി യോബ്ബനേന സമന്നാഗതാ പഠമേന വയസാ സുസുകാളകേസാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ. തേ ച ഖോ പന തുമ്ഹേ, അനുരുദ്ധാ, നേവ രാജാഭിനീതാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ, ന ചോരാഭിനീതാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ, ന ഇണട്ടാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ, ന ഭയട്ടാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ, നാജീവികാപകതാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ. അപി ച ഖോമ്ഹി ഓതിണ്ണോ ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി, ദുക്ഖോതിണ്ണോ ദുക്ഖപരേതോ; അപ്പേവ നാമ ഇമസ്സ കേവലസ്സ ദുക്ഖക്ഖന്ധസ്സ അന്തകിരിയാ പഞ്ഞായേഥാതി – നനു തുമ്ഹേ, അനുരുദ്ധാ, ഏവം സദ്ധാ അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജിതാ’’തി? ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’. ‘‘ഏവം പബ്ബജിതേന ച പന, അനുരുദ്ധാ, കുലപുത്തേന കിമസ്സ കരണീയം? വിവേകം, അനുരുദ്ധാ, കാമേഹി വിവേകം അകുസലേഹി ധമ്മേഹി പീതിസുഖം നാധിഗച്ഛതി അഞ്ഞം വാ [അഞ്ഞം ച (ക.)] തതോ സന്തതരം, തസ്സ അഭിജ്ഝാപി ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി, ബ്യാപാദോപി ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി, ഥീനമിദ്ധമ്പി [ഥീനമിദ്ധമ്പി (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചമ്പി ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി, വിചികിച്ഛാപി ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി, അരതീപി ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി, തന്ദീപി ചിത്തം പരിയാദായ തിട്ഠതി. വിവേകം, അനുരുദ്ധാ, കാമേഹി വിവേകം അകുസലേഹി ധമ്മേഹി പീതിസുഖം നാധിഗച്ഛതി അഞ്ഞം വാ തതോ സന്തതരം’’.

‘‘വിവേകം, അനുരുദ്ധാ, കാമേഹി വിവേകം അകുസലേഹി ധമ്മേഹി പീതിസുഖം അധിഗച്ഛതി അഞ്ഞം വാ തതോ സന്തതരം, തസ്സ അഭിജ്ഝാപി ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി, ബ്യാപാദോപി ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി, ഥീനമിദ്ധമ്പി ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി, ഉദ്ധച്ചകുക്കുച്ചമ്പി ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി, വിചികിച്ഛാപി ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി, അരതീപി ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി, തന്ദീപി ചിത്തം ന പരിയാദായ തിട്ഠതി. വിവേകം, അനുരുദ്ധാ, കാമേഹി വിവേകം അകുസലേഹി ധമ്മേഹി പീതിസുഖം അധിഗച്ഛതി അഞ്ഞം വാ തതോ സന്തതരം.

൧൬൮. ‘‘കിന്തി വോ, അനുരുദ്ധാ, മയി ഹോതി – ‘യേ ആസവാ സംകിലേസികാ പോനോബ്ഭവികാ [പോനോഭവികാ (സീ. പീ.)] സദരാ ദുക്ഖവിപാകാ ആയതിം ജാതിജരാമരണിയാ, അപ്പഹീനാ തേ തഥാഗതസ്സ; തസ്മാ തഥാഗതോ സങ്ഖായേകം പടിസേവതി, സങ്ഖായേകം അധിവാസേതി, സങ്ഖായേകം പരിവജ്ജേതി, സങ്ഖായേകം വിനോദേതീ’’’തി? ‘‘ന ഖോ നോ, ഭന്തേ, ഭഗവതി ഏവം ഹോതി – ‘യേ ആസവാ സംകിലേസികാ പോനോബ്ഭവികാ സദരാ ദുക്ഖവിപാകാ ആയതിം ജാതിജരാമരണിയാ, അപ്പഹീനാ തേ തഥാഗതസ്സ; തസ്മാ തഥാഗതോ സങ്ഖായേകം പടിസേവതി, സങ്ഖായേകം അധിവാസേതി, സങ്ഖായേകം പരിവജ്ജേതി, സങ്ഖായേകം വിനോദേതീ’തി. ഏവം ഖോ നോ, ഭന്തേ, ഭഗവതി ഹോതി – ‘യേ ആസവാ സംകിലേസികാ പോനോബ്ഭവികാ സദരാ ദുക്ഖവിപാകാ ആയതിം ജാതിജരാമരണിയാ, പഹീനാ തേ തഥാഗതസ്സ; തസ്മാ തഥാഗതോ സങ്ഖായേകം പടിസേവതി, സങ്ഖായേകം അധിവാസേതി, സങ്ഖായേകം പരിവജ്ജേതി, സങ്ഖായേകം വിനോദേതീ’’’തി. ‘‘സാധു സാധു, അനുരുദ്ധാ! തഥാഗതസ്സ, അനുരുദ്ധാ, യേ ആസവാ സംകിലേസികാ പോനോബ്ഭവികാ സദരാ ദുക്ഖവിപാകാ ആയതിം ജാതിജരാമരണിയാ, പഹീനാ തേ ഉച്ഛിന്നമൂലാ താലാവത്ഥുകതാ അനഭാവംകതാ ആയതിം അനുപ്പാദധമ്മാ. സേയ്യഥാപി, അനുരുദ്ധാ, താലോ മത്ഥകച്ഛിന്നോ അഭബ്ബോ പുനവിരൂള്ഹിയാ; ഏവമേവ ഖോ, അനുരുദ്ധാ, തഥാഗതസ്സ യേ ആസവാ സംകിലേസികാ പോനോബ്ഭവികാ സദരാ ദുക്ഖവിപാകാ ആയതിം ജാതിജരാമരണിയാ, പഹീനാ തേ ഉച്ഛിന്നമൂലാ താലാവത്ഥുകതാ അനഭാവംകതാ ആയതിം അനുപ്പാദധമ്മാ; തസ്മാ തഥാഗതോ സങ്ഖായേകം പടിസേവതി, സങ്ഖായേകം അധിവാസേതി, സങ്ഖായേകം പരിവജ്ജേതി, സങ്ഖായേകം വിനോദേതി’’.

‘‘തം കിം മഞ്ഞസി, അനുരുദ്ധാ, കം അത്ഥവസം സമ്പസ്സമാനോ തഥാഗതോ സാവകേ അബ്ഭതീതേ കാലങ്കതേ ഉപപത്തീസു ബ്യാകരോതി – ‘അസു അമുത്ര ഉപപന്നോ; അസു അമുത്ര ഉപപന്നോ’’’തി? ‘‘ഭഗവംമൂലകാ നോ, ഭന്തേ, ധമ്മാ ഭഗവംനേത്തികാ ഭഗവംപടിസരണാ. സാധു വത, ഭന്തേ, ഭഗവന്തംയേവ പടിഭാതു ഏതസ്സ ഭാസിതസ്സ അത്ഥോ. ഭഗവതോ സുത്വാ ഭിക്ഖൂ ധാരേസ്സന്തീ’’തി. ‘‘ന ഖോ, അനുരുദ്ധാ, തഥാഗതോ ജനകുഹനത്ഥം ന ജനലപനത്ഥം ന ലാഭസക്കാരസിലോകാനിസംസത്ഥം ന ‘ഇതി മം ജനോ ജാനാതൂ’തി സാവകേ അബ്ഭതീതേ കാലങ്കതേ ഉപപത്തീസു ബ്യാകരോതി – ‘അസു അമുത്ര ഉപപന്നോ, അസു അമുത്ര ഉപപന്നോ’തി. സന്തി ച ഖോ, അനുരുദ്ധാ, കുലപുത്താ സദ്ധാ ഉളാരവേദാ ഉളാരപാമോജ്ജാ. തേ തം സുത്വാ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരന്തി. തേസം തം, അനുരുദ്ധാ, ഹോതി ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായ’’.

൧൬൯. ‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു കാലങ്കതോ [കാലകതോ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)]; സോ ഭഗവതാ ബ്യാകതോ – അഞ്ഞായ സണ്ഠഹീ’തി. സോ ഖോ പനസ്സ ആയസ്മാ സാമം ദിട്ഠോ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതോ വാ – ‘ഏവംസീലോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംപഞ്ഞോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംവിഹാരീ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംവിമുത്തോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സോ തസ്സ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തോ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനോ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു കാലങ്കതോ; സോ ഭഗവതാ ബ്യാകതോ – പഞ്ചന്നം ഓരമ്ഭാഗിയാനം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ ഓപപാതികോ തത്ഥ പരിനിബ്ബായീ അനാവത്തിധമ്മോ തസ്മാ ലോകാ’തി. സോ ഖോ പനസ്സ ആയസ്മാ സാമം ദിട്ഠോ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതോ വാ – ‘ഏവംസീലോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മോ…പേ… ഏവംപഞ്ഞോ… ഏവംവിഹാരീ… ഏവംവിമുത്തോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സോ തസ്സ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തോ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനോ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു കാലങ്കതോ; സോ ഭഗവതാ ബ്യാകതോ – തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ രാഗദോസമോഹാനം തനുത്താ സകദാഗാമീ സകിദേവ ഇമം ലോകം ആഗന്ത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരിസ്സതീ’തി. സോ ഖോ പനസ്സ ആയസ്മാ സാമം ദിട്ഠോ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതോ വാ – ‘ഏവംസീലോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മോ…പേ… ഏവംപഞ്ഞോ… ഏവംവിഹാരീ… ഏവംവിമുത്തോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സോ തസ്സ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തോ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനോ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖു സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ ഭിക്ഖു കാലങ്കതോ; സോ ഭഗവതാ ബ്യാകതോ – തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ സോതാപന്നോ അവിനിപാതധമ്മോ നിയതോ സമ്ബോധിപരായണോ’തി. സോ ഖോ പനസ്സ ആയസ്മാ സാമം ദിട്ഠോ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതോ വാ – ‘ഏവംസീലോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മോ…പേ… ഏവംപഞ്ഞോ… ഏവംവിഹാരീ… ഏവംവിമുത്തോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സോ തസ്സ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തോ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനോ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

൧൭൦. ‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനീ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമാ ഭിക്ഖുനീ കാലങ്കതാ; സാ ഭഗവതാ ബ്യാകതാ – അഞ്ഞായ സണ്ഠഹീ’തി. സാ ഖോ പനസ്സാ ഭഗിനീ സാമം ദിട്ഠാ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതാ വാ – ‘ഏവംസീലാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംപഞ്ഞാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംവിഹാരിനീ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംവിമുത്താ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സാ തസ്സാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തീ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനിയാ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനീ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമാ ഭിക്ഖുനീ കാലങ്കതാ; സാ ഭഗവതാ ബ്യാകതാ – പഞ്ചന്നം ഓരമ്ഭാഗിയാനം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ ഓപപാതികാ തത്ഥ പരിനിബ്ബായിനീ അനാവത്തിധമ്മാ തസ്മാ ലോകാ’തി. സാ ഖോ പനസ്സാ ഭഗിനീ സാമം ദിട്ഠാ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതാ വാ – ‘ഏവംസീലാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മാ…പേ… ഏവംപഞ്ഞാ… ഏവംവിഹാരിനീ… ഏവംവിമുത്താ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സാ തസ്സാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തീ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനിയാ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനീ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമാ ഭിക്ഖുനീ കാലങ്കതാ; സാ ഭഗവതാ ബ്യാകതാ – തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ രാഗദോസമോഹാനം തനുത്താ സകദാഗാമിനീ സകിദേവ ഇമം ലോകം ആഗന്ത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരിസ്സതീ’തി. സാ ഖോ പനസ്സാ ഭഗിനീ സാമം ദിട്ഠാ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതാ വാ – ‘ഏവംസീലാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മാ…പേ… ഏവംപഞ്ഞാ… ഏവംവിഹാരിനീ… ഏവംവിമുത്താ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സാ തസ്സാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തീ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനിയാ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനീ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമാ ഭിക്ഖുനീ കാലങ്കതാ; സാ ഭഗവതാ ബ്യാകതാ – തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ സോതാപന്നാ അവിനിപാതധമ്മാ നിയതാ സമ്ബോധിപരായണാ’തി. സാ ഖോ പനസ്സാ ഭഗിനീ സാമം ദിട്ഠാ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതാ വാ – ‘ഏവംസീലാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മാ… ഏവംപഞ്ഞാ… ഏവംവിഹാരിനീ… ഏവംവിമുത്താ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സാ തസ്സാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തീ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഭിക്ഖുനിയാ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

൧൭൧. ‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഉപാസകോ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ ഉപാസകോ കാലങ്കതോ; സോ ഭഗവതാ ബ്യാകതോ – പഞ്ചന്നം ഓരമ്ഭാഗിയാനം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ ഓപപാതികോ തത്ഥ പരിനിബ്ബായീ അനാവത്തിധമ്മോ തസ്മാ ലോകാ’തി. സോ ഖോ പനസ്സ ആയസ്മാ സാമം ദിട്ഠോ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതോ വാ – ‘ഏവംസീലോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംപഞ്ഞോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംവിഹാരീ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംവിമുത്തോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സോ തസ്സ സദ്ധഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തോ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഉപാസകസ്സ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഉപാസകോ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ ഉപാസകോ കാലങ്കതോ; സോ ഭഗവതാ ബ്യാകതോ – തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ രാഗദോസമോഹാനം തനുത്താ സകദാഗാമീ സകിദേവ ഇമം ലോകം ആഗന്ത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരിസ്സതീ’തി. സോ ഖോ പനസ്സ ആയസ്മാ സാമം ദിട്ഠോ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതോ വാ – ‘ഏവംസീലോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മോ… ഏവംപഞ്ഞോ… ഏവംവിഹാരീ… ഏവംവിമുത്തോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സോ തസ്സ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തോ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഉപാസകസ്സ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഉപാസകോ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ ഉപാസകോ കാലങ്കതോ; സോ ഭഗവതാ ബ്യാകതോ – തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ സോതാപന്നോ അവിനിപാതധമ്മോ നിയതോ സമ്ബോധിപരായണോ’തി. സോ ഖോ പനസ്സ ആയസ്മാ സാമം ദിട്ഠോ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതോ വാ – ‘ഏവംസീലോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മോ…പേ… ഏവംപഞ്ഞോ… ഏവംവിഹാരീ… ഏവംവിമുത്തോ സോ ആയസ്മാ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സോ തസ്സ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തോ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ ഉപാസകസ്സ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

൧൭൨. ‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഉപാസികാ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമാ ഉപാസികാ കാലങ്കതാ; സാ ഭഗവതാ ബ്യാകതാ – പഞ്ചന്നം ഓരമ്ഭാഗിയാനം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ ഓപപാതികാ തത്ഥ പരിനിബ്ബായിനീ അനാവത്തിധമ്മാ തസ്മാ ലോകാ’തി. സാ ഖോ പനസ്സാ ഭഗിനീ സാമം ദിട്ഠാ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതാ വാ – ‘ഏവംസീലാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മാ… ഏവംപഞ്ഞാ… ഏവംവിഹാരിനീ… ഏവംവിമുത്താ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സാ തസ്സാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തീ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഉപാസികായ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഉപാസികാ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമാ ഉപാസികാ കാലങ്കതാ; സാ ഭഗവതാ ബ്യാകതാ – തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ രാഗദോസമോഹാനം തനുത്താ സകദാഗാമിനീ സകിദേവ ഇമം ലോകം ആഗന്ത്വാ ദുക്ഖസ്സന്തം കരിസ്സതീ’തി. സാ ഖോ പനസ്സാ ഭഗിനീ സാമം ദിട്ഠാ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതാ വാ – ‘ഏവംസീലാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മാ… ഏവംപഞ്ഞാ… ഏവംവിഹാരിനീ… ഏവംവിമുത്താ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സാ തസ്സാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തീ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഉപാസികായ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇധാനുരുദ്ധാ, ഉപാസികാ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമാ ഉപാസികാ കാലങ്കതാ; സാ ഭഗവതാ ബ്യാകതാ – തിണ്ണം സംയോജനാനം പരിക്ഖയാ സോതാപന്നാ അവിനിപാതധമ്മാ നിയതാ സമ്ബോധിപരായണാ’തി. സാ ഖോ പനസ്സാ ഭഗിനീ സാമം ദിട്ഠാ വാ ഹോതി അനുസ്സവസ്സുതാ വാ – ‘ഏവംസീലാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംധമ്മാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംപഞ്ഞാ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംവിഹാരിനീ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപി, ഏവംവിമുത്താ സാ ഭഗിനീ അഹോസി ഇതിപീ’തി. സാ തസ്സാ സദ്ധഞ്ച സീലഞ്ച സുതഞ്ച ചാഗഞ്ച പഞ്ഞഞ്ച അനുസ്സരന്തീ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരതി. ഏവമ്പി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, ഉപാസികായ ഫാസുവിഹാരോ ഹോതി.

‘‘ഇതി ഖോ, അനുരുദ്ധാ, തഥാഗതോ ന ജനകുഹനത്ഥം ന ജനലപനത്ഥം ന ലാഭസക്കാരസിലോകാനിസംസത്ഥം ന ‘ഇതി മം ജനോ ജാനാതൂ’തി സാവകേ അബ്ഭതീതേ കാലങ്കതേ ഉപപത്തീസു ബ്യാകരോതി – ‘അസു അമുത്ര ഉപപന്നോ, അസു അമുത്ര ഉപപന്നോ’തി. സന്തി ച ഖോ, അനുരുദ്ധാ, കുലപുത്താ സദ്ധാ ഉളാരവേദാ ഉളാരപാമോജ്ജാ. തേ തം സുത്വാ തദത്ഥായ ചിത്തം ഉപസംഹരന്തി. തേസം തം, അനുരുദ്ധാ, ഹോതി ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായാ’’തി.

ഇദമവോച ഭഗവാ. അത്തമനോ ആയസ്മാ അനുരുദ്ധോ ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദീതി.

നളകപാനസുത്തം നിട്ഠിതം അട്ഠമം.