൩. ചൂളമാലുക്യസുത്തം

൧൨൨. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. അഥ ഖോ ആയസ്മതോ മാലുക്യപുത്തസ്സ [മാലുങ്ക്യപുത്തസ്സ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] രഹോഗതസ്സ പടിസല്ലീനസ്സ ഏവം ചേതസോ പരിവിതക്കോ ഉദപാദി – ‘‘യാനിമാനി ദിട്ഠിഗതാനി ഭഗവതാ അബ്യാകതാനി ഠപിതാനി പടിക്ഖിത്താനി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തിപി, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തിപി, ‘അന്തവാ ലോകോ’തിപി, ‘അനന്തവാ ലോകോ’തിപി, ‘തം ജീവം തം സരീര’ന്തിപി, ‘അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീര’ന്തിപി, ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപി, ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപി, ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപി, ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപി – താനി മേ ഭഗവാ ന ബ്യാകരോതി. യാനി മേ ഭഗവാ ന ബ്യാകരോതി തം മേ ന രുച്ചതി, തം മേ നക്ഖമതി. സോഹം ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏതമത്ഥം പുച്ഛിസ്സാമി. സചേ മേ ഭഗവാ ബ്യാകരിസ്സതി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ…പേ… ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ – ഏവാഹം ഭഗവതി ബ്രഹ്മചരിയം ചരിസ്സാമി; നോ ചേ മേ ഭഗവാ ബ്യാകരിസ്സതി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ…പേ… ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ – ഏവാഹം സിക്ഖം പച്ചക്ഖായ ഹീനായാവത്തിസ്സാമീ’’തി.

൧൨൩. അഥ ഖോ ആയസ്മാ മാലുക്യപുത്തോ സായന്ഹസമയം പടിസല്ലാനാ വുട്ഠിതോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ മാലുക്യപുത്തോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

൧൨൪. ‘‘ഇധ മയ്ഹം, ഭന്തേ, രഹോഗതസ്സ പടിസല്ലീനസ്സ ഏവം ചേതസോ പരിവിതക്കോ ഉദപാദി – യാനിമാനി ദിട്ഠിഗതാനി ഭഗവതാ അബ്യാകതാനി ഠപിതാനി പടിക്ഖിത്താനി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തിപി, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തിപി…പേ… ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തിപി – താനി മേ ഭഗവാ ന ബ്യാകരോതി. യാനി മേ ഭഗവാ ന ബ്യാകരോതി തം മേ ന രുച്ചതി, തം മേ നക്ഖമതി. സോഹം ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏതമത്ഥം പുച്ഛിസ്സാമി. സചേ മേ ഭഗവാ ബ്യാകരിസ്സതി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ…പേ… ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ – ഏവാഹം ഭഗവതി, ബ്രഹ്മചരിയം ചരിസ്സാമി. നോ ചേ മേ ഭഗവാ ബ്യാകരിസ്സതി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ…പേ… ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ – ഏവാഹം സിക്ഖം പച്ചക്ഖായ ഹീനായാവത്തിസ്സാമീതി. സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി, ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു; സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു. നോ ചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, അജാനതോ ഖോ പന അപസ്സതോ ഏതദേവ ഉജുകം ഹോതി യദിദം – ‘ന ജാനാമി, ന പസ്സാമീ’തി. സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘അന്തവാ ലോകോ’തി, ‘അനന്തവാ ലോകോ’തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു; സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘അനന്തവാ ലോകോ’തി, ‘അനന്തവാ ലോകോ’തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു. നോ ചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘അന്തവാ ലോകോ’തി വാ, ‘അനന്തവാ ലോകോ’തി വാ, അജാനതോ ഖോ പന അപസ്സതോ ഏതദേവ ഉജുകം ഹോതി യദിദം – ‘ന ജാനാമി, ന പസ്സാമീ’തി. സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘തം ജീവം തം സരീര’ന്തി, ‘തം ജീവം തം സരീര’ന്തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു; സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീര’ന്തി, ‘അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീര’ന്തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു. നോ ചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘തം ജീവം തം സരീര’ന്തി വാ, ‘അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീര’ന്തി വാ, അജാനതോ ഖോ പന അപസ്സതോ ഏതദേവ ഉജുകം ഹോതി യദിദം – ‘ന ജാനാമി, ന പസ്സാമീ’തി. സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി, ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു; സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി, ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു. നോ ചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, അജാനതോ ഖോ പന അപസ്സതോ ഏതദേവ ഉജുകം ഹോതി യദിദം – ‘ന ജാനാമി ന പസ്സാമീ’തി. സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി, ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു; സചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി, ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി മേ ഭഗവാ ബ്യാകരോതു. നോ ചേ ഭഗവാ ജാനാതി – ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, അജാനതോ ഖോ പന അപസ്സതോ ഏതദേവ ഉജുകം ഹോതി യദിദം – ‘ന ജാനാമി, ന പസ്സാമീ’’’തി.

൧൨൫. ‘‘കിം നു [കിം നു ഖോ (സ്യാ. കം. ക.)] താഹം, മാലുക്യപുത്ത, ഏവം അവചം – ‘ഏഹി ത്വം, മാലുക്യപുത്ത, മയി ബ്രഹ്മചരിയം ചര, അഹം തേ ബ്യാകരിസ്സാമി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, ‘അന്തവാ ലോകോ’തി വാ, ‘അനന്തവാ ലോകോ’തി വാ, ‘തം ജീവം തം സരീര’ന്തി വാ, ‘അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീര’ന്തി വാ, ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ’’തി? ‘‘നോ ഹേതം, ഭന്തേ’’. ‘‘ത്വം വാ പന മം ഏവം അവച – അഹം, ഭന്തേ, ഭഗവതി ബ്രഹ്മചരിയം ചരിസ്സാമി, ഭഗവാ മേ ബ്യാകരിസ്സതി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, ‘അന്തവാ ലോകോ’തി വാ, ‘അനന്തവാ ലോകോ’തി വാ, ‘തം ജീവം തം സരീര’ന്തി വാ, ‘അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീര’ന്തി വാ, ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ’’തി? ‘‘നോ ഹേതം, ഭന്തേ’’. ‘‘ഇതി കിര, മാലുക്യപുത്ത, നേവാഹം തം വദാമി – ഏഹി ത്വം, മാലുക്യപുത്ത, മയി ബ്രഹ്മചരിയം ചര, അഹം തേ ബ്യാകരിസ്സാമി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ…പേ… ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി വാ’തി; നപി കിര മം ത്വം വദേസി – അഹം, ഭന്തേ, ഭഗവതി ബ്രഹ്മചരിയം ചരിസ്സാമി, ഭഗവാ മേ ബ്യാകരിസ്സതി – ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ…പേ… ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ’’തി. ഏവം സന്തേ, മോഘപുരിസ, കോ സന്തോ കം പച്ചാചിക്ഖസി?

൧൨൬. ‘‘യോ ഖോ, മാലുക്യപുത്ത, ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഭഗവതി ബ്രഹ്മചരിയം ചരിസ്സാമി യാവ മേ ഭഗവാ ന ബ്യാകരിസ്സതി – ‘‘സസ്സതോ ലോകോ’’തി വാ, ‘‘അസസ്സതോ ലോകോ’’തി വാ…പേ… ‘‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’’തി വാതി, അബ്യാകതമേവ തം, മാലുക്യപുത്ത, തഥാഗതേന അസ്സ, അഥ സോ പുഗ്ഗലോ കാലം കരേയ്യ. സേയ്യഥാപി, മാലുക്യപുത്ത, പുരിസോ സല്ലേന വിദ്ധോ അസ്സ സവിസേന ഗാള്ഹപലേപനേന. തസ്സ മിത്താമച്ചാ ഞാതിസാലോഹിതാ ഭിസക്കം സല്ലകത്തം ഉപട്ഠപേയ്യും. സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം പുരിസം ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, ഖത്തിയോ വാ ബ്രാഹ്മണോ വാ വേസ്സോ വാ സുദ്ദോ വാ’തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം പുരിസം ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, ഏവംനാമോ ഏവംഗോത്തോ ഇതി വാ’തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം പുരിസം ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, ദീഘോ വാ രസ്സോ വാ മജ്ഝിമോ വാ’തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം പുരിസം ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, കാളോ വാ സാമോ വാ മങ്ഗുരച്ഛവീ വാ’തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം പുരിസം ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, അമുകസ്മിം ഗാമേ വാ നിഗമേ വാ നഗരേ വാ’തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം ധനും ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, യദി വാ ചാപോ യദി വാ കോദണ്ഡോ’തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം ജിയം ജാനാമി യായമ്ഹി വിദ്ധോ, യദി വാ അക്കസ്സ യദി വാ സണ്ഹസ്സ [സണ്ഠസ്സ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] യദി വാ ന്ഹാരുസ്സ യദി വാ മരുവായ യദി വാ ഖീരപണ്ണിനോ’തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം കണ്ഡം ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, യദി വാ ഗച്ഛം യദി വാ രോപിമ’ന്തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം കണ്ഡം ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, യസ്സ പത്തേഹി വാജിതം [വാഖിത്തം (ക.)] യദി വാ ഗിജ്ഝസ്സ യദി വാ കങ്കസ്സ യദി വാ കുലലസ്സ യദി വാ മോരസ്സ യദി വാ സിഥിലഹനുനോ’തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം കണ്ഡം ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, യസ്സ ന്ഹാരുനാ പരിക്ഖിത്തം യദി വാ ഗവസ്സ യദി വാ മഹിംസസ്സ യദി വാ ഭേരവസ്സ [രോരുവസ്സ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] യദി വാ സേമ്ഹാരസ്സാ’തി; സോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഇമം സല്ലം ആഹരിസ്സാമി യാവ ന തം സല്ലം ജാനാമി യേനമ്ഹി വിദ്ധോ, യദി വാ സല്ലം യദി വാ ഖുരപ്പം യദി വാ വേകണ്ഡം യദി വാ നാരാചം യദി വാ വച്ഛദന്തം യദി വാ കരവീരപത്ത’ന്തി – അഞ്ഞാതമേവ തം, മാലുക്യപുത്ത, തേന പുരിസേന അസ്സ, അഥ സോ പുരിസോ കാലം കരേയ്യ. ഏവമേവ ഖോ, മാലുക്യപുത്ത, യോ ഏവം വദേയ്യ – ‘ന താവാഹം ഭഗവതി ബ്രഹ്മചരിയം ചരിസ്സാമി യാവ മേ ഭഗവാ ന ബ്യാകരിസ്സതി – ‘‘സസ്സതോ ലോകോ’’തി വാ ‘‘അസസ്സതോ ലോകോ’’തി വാ…പേ… ‘‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’’തി വാതി – അബ്യാകതമേവ തം, മാലുക്യപുത്ത, തഥാഗതേന അസ്സ, അഥ സോ പുഗ്ഗലോ കാലങ്കരേയ്യ.

൧൨൭. ‘‘‘സസ്സതോ ലോകോ’തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവം ‘നോ അസസ്സതോ ലോകോ’തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവമ്പി ‘നോ സസ്സതോ ലോകോ’തി വാ, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി, ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി വാ ദിട്ഠിയാ സതി അത്ഥേവ ജാതി, അത്ഥി ജരാ, അത്ഥി മരണം, സന്തി സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസാ; യേസാഹം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ നിഘാതം പഞ്ഞപേമി. ‘അന്തവാ ലോകോ’തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവം ‘നോ അനന്തവാ ലോകോ’തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവമ്പി ‘നോ അന്തവാ ലോകോ’തി വാ, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി, ‘അനന്തവാ ലോകോ’തി വാ ദിട്ഠിയാ സതി അത്ഥേവ ജാതി, അത്ഥി ജരാ, അത്ഥി മരണം, സന്തി സോകപരിദേവദുക്ഖദോമനസ്സുപായാസാ; യേസാഹം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ നിഘാതം പഞ്ഞപേമി. ‘തം ജീവം തം സരീര’ന്തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവം ‘നോ അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീര’ന്തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവമ്പി ‘നോ തം ജീവം തം സരീര’ന്തി വാ, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി, ‘അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീര’ന്തി വാ ദിട്ഠിയാ സതി അത്ഥേവ ജാതി…പേ… നിഘാതം പഞ്ഞപേമി. ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവം ‘നോ ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവമ്പി ‘നോ ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി, ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ ദിട്ഠിയാ സതി അത്ഥേവ ജാതി…പേ… യേസാഹം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ നിഘാതം പഞ്ഞപേമി. ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവം ‘നോ നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി ബ്രഹ്മചരിയവാസോ അഭവിസ്സാതി, ഏവമ്പി ‘നോ ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി, മാലുക്യപുത്ത, ദിട്ഠിയാ സതി, ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി വാ ദിട്ഠിയാ സതി അത്ഥേവ ജാതി…പേ… യേസാഹം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ നിഘാതം പഞ്ഞപേമി.

൧൨൮. ‘‘തസ്മാതിഹ, മാലുക്യപുത്ത, അബ്യാകതഞ്ച മേ അബ്യാകതതോ ധാരേഥ; ബ്യാകതഞ്ച മേ ബ്യാകതതോ ധാരേഥ. കിഞ്ച, മാലുക്യപുത്ത, മയാ അബ്യാകതം? ‘സസ്സതോ ലോകോ’തി മാലുക്യപുത്ത, മയാ അബ്യാകതം; ‘അസസ്സതോ ലോകോ’തി – മയാ അബ്യാകതം; ‘അന്തവാ ലോകോ’തി – മയാ അബ്യാകതം; ‘അനന്തവാ ലോകോ’തി – മയാ അബ്യാകതം; ‘തം ജീവം തം സരീര’ന്തി – മയാ അബ്യാകതം; ‘അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീര’ന്തി – മയാ അബ്യാകതം; ‘ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി – മയാ അബ്യാകതം; ‘ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി – മയാ അബ്യാകതം; ‘ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി – മയാ അബ്യാകതം; ‘നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാ’തി – മയാ അബ്യാകതം. കസ്മാ ചേതം, മാലുക്യപുത്ത, മയാ അബ്യാകതം? ന ഹേതം, മാലുക്യപുത്ത, അത്ഥസംഹിതം ന ആദിബ്രഹ്മചരിയകം ന [നേതം (സീ.)] നിബ്ബിദായ ന വിരാഗായ ന നിരോധായ ന ഉപസമായ ന അഭിഞ്ഞായ ന സമ്ബോധായ ന നിബ്ബാനായ സംവത്തതി. തസ്മാ തം മയാ അബ്യാകതം. കിഞ്ച, മാലുക്യപുത്ത, മയാ ബ്യാകതം? ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി, മാലുക്യപുത്ത, മയാ ബ്യാകതം; ‘അയം ദുക്ഖസമുദയോ’തി – മയാ ബ്യാകതം; ‘അയം ദുക്ഖനിരോധോ’തി – മയാ ബ്യാകതം; ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി – മയാ ബ്യാകതം. കസ്മാ ചേതം, മാലുക്യപുത്ത, മയാ ബ്യാകതം? ഏതഞ്ഹി, മാലുക്യപുത്ത, അത്ഥസംഹിതം ഏതം ആദിബ്രഹ്മചരിയകം നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ ഉപസമായ അഭിഞ്ഞായ സമ്ബോധായ നിബ്ബാനായ സംവത്തതി. തസ്മാ തം മയാ ബ്യാകതം. തസ്മാതിഹ, മാലുക്യപുത്ത, അബ്യാകതഞ്ച മേ അബ്യാകതതോ ധാരേഥ; ബ്യാകതഞ്ച മേ ബ്യാകതതോ ധാരേഥാ’’തി.

ഇദമവോച ഭഗവാ. അത്തമനോ ആയസ്മാ മാലുക്യപുത്തോ ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദീതി.

ചൂളമാലുക്യസുത്തം നിട്ഠിതം തതിയം.