൫. ചൂളധമ്മസമാദാനസുത്തം

൪൬൮. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച – ‘‘ചത്താരിമാനി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനാനി. കതമാനി ചത്താരി? അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നസുഖം ആയതിം ദുക്ഖവിപാകം; അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നദുക്ഖഞ്ചേവ ആയതിഞ്ച ദുക്ഖവിപാകം; അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നദുക്ഖം ആയതിം സുഖവിപാകം; അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നസുഖഞ്ചേവ ആയതിഞ്ച സുഖവിപാകം’’.

൪൬൯. ‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നസുഖം ആയതിം ദുക്ഖവിപാകം? സന്തി, ഭിക്ഖവേ, ഏകേ സമണബ്രാഹ്മണാ ഏവംവാദിനോ ഏവംദിട്ഠിനോ – ‘നത്ഥി കാമേസു ദോസോ’തി. തേ കാമേസു പാതബ്യതം ആപജ്ജന്തി. തേ ഖോ മോളിബദ്ധാഹി [മോളിബന്ധാഹി (സ്യാ. കം. ക.)] പരിബ്ബാജികാഹി പരിചാരേന്തി. തേ ഏവമാഹംസു – ‘കിംസു നാമ തേ ഭോന്തോ സമണബ്രാഹ്മണാ കാമേസു അനാഗതഭയം സമ്പസ്സമാനാ കാമാനം പഹാനമാഹംസു, കാമാനം പരിഞ്ഞം പഞ്ഞപേന്തി? സുഖോ ഇമിസ്സാ പരിബ്ബാജികായ തരുണായ മുദുകായ ലോമസായ ബാഹായ സമ്ഫസ്സോ’തി തേ കാമേസു പാതബ്യതം ആപജ്ജന്തി. തേ കാമേസു പാതബ്യതം ആപജ്ജിത്വാ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജന്തി. തേ തത്ഥ ദുക്ഖാ തിബ്ബാ ഖരാ കടുകാ വേദനാ വേദയന്തി. തേ ഏവമാഹംസു – ‘ഇദം ഖോ തേ ഭോന്തോ സമണബ്രാഹ്മണാ കാമേസു അനാഗതഭയം സമ്പസ്സമാനാ കാമാനം പഹാനമാഹംസു, കാമാനം പരിഞ്ഞം പഞ്ഞപേന്തി, ഇമേ ഹി മയം കാമഹേതു കാമനിദാനം ദുക്ഖാ തിബ്ബാ ഖരാ കടുകാ വേദനാ വേദയാമാ’തി. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ഗിമ്ഹാനം പച്ഛിമേ മാസേ മാലുവാസിപാടികാ ഫലേയ്യ. അഥ ഖോ തം, ഭിക്ഖവേ, മാലുവാബീജം അഞ്ഞതരസ്മിം സാലമൂലേ നിപതേയ്യ. അഥ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, യാ തസ്മിം സാലേ അധിവത്ഥാ ദേവതാ സാ ഭീതാ സംവിഗ്ഗാ സന്താസം ആപജ്ജേയ്യ. അഥ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തസ്മിം സാലേ അധിവത്ഥായ ദേവതായ മിത്താമച്ചാ ഞാതിസാലോഹിതാ ആരാമദേവതാ വനദേവതാ രുക്ഖദേവതാ ഓസധിതിണവനപ്പതീസു അധിവത്ഥാ ദേവതാ സങ്ഗമ്മ സമാഗമ്മ ഏവം സമസ്സാസേയ്യും – ‘മാ ഭവം ഭായി, മാ ഭവം ഭായി; അപ്പേവ നാമേതം മാലുവാബീജം മോരോ വാ ഗിലേയ്യ [മോരോ വാ ഗിലേയ്യ, ഗോധാ വാ ഖാദേയ്യ (ക.)], മഗോ വാ ഖാദേയ്യ, ദവഡാഹോ [വനദാഹോ (ക.)] വാ ഡഹേയ്യ, വനകമ്മികാ വാ ഉദ്ധരേയ്യും, ഉപചികാ വാ ഉട്ഠഹേയ്യും [ഉദ്രഭേയ്യും (സീ. പീ. ക.)], അബീജം വാ പനസ്സാ’തി. അഥ ഖോ തം, ഭിക്ഖവേ, മാലുവാബീജം നേവ മോരോ ഗിലേയ്യ, ന മഗോ ഖാദേയ്യ, ന ദവഡാഹോ ഡഹേയ്യ, ന വനകമ്മികാ ഉദ്ധരേയ്യും, ന ഉപചികാ ഉട്ഠഹേയ്യും, ബീജഞ്ച പനസ്സ തം പാവുസ്സകേന മേഘേന അഭിപ്പവുട്ഠം സമ്മദേവ വിരുഹേയ്യ. സാസ്സ മാലുവാലതാ തരുണാ മുദുകാ ലോമസാ വിലമ്ബിനീ, സാ തം സാലം ഉപനിസേവേയ്യ. അഥ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തസ്മിം സാലേ അധിവത്ഥായ ദേവതായ ഏവമസ്സ – ‘കിംസു നാമ തേ ഭോന്തോ മിത്താമച്ചാ ഞാതിസാലോഹിതാ ആരാമദേവതാ വനദേവതാ രുക്ഖദേവതാ ഓസധിതിണവനപ്പതീസു അധിവത്ഥാ ദേവതാ മാലുവാബീജേ അനാഗതഭയം സമ്പസ്സമാനാ സങ്ഗമ്മ സമാഗമ്മ ഏവം സമസ്സാസേസും [സമസ്സാസേയ്യും (ക.)] – ‘‘മാ ഭവം ഭായി മാ ഭവം ഭായി, അപ്പേവ നാമേതം മാലുവാബീജം മോരോ വാ ഗിലേയ്യ, മഗോ വാ ഖാദേയ്യ, ദവഡാഹോ വാ ഡഹേയ്യ, വനകമ്മികാ വാ ഉദ്ധരേയ്യും, ഉപചികാ വാ ഉട്ഠഹേയ്യും, അബീജം വാ പനസ്സാ’’തി; സുഖോ ഇമിസ്സാ മാലുവാലതായ തരുണായ മുദുകായ ലോമസായ വിലമ്ബിനിയാ സമ്ഫസ്സോ’തി. സാ തം സാലം അനുപരിഹരേയ്യ. സാ തം സാലം അനുപരിഹരിത്വാ ഉപരി വിടഭിം [വിടപം (സ്യാ. ട്ഠ.)] കരേയ്യ. ഉപരി വിടഭിം കരിത്വാ ഓഘനം ജനേയ്യ. ഓഘനം ജനേത്വാ യേ തസ്സ സാലസ്സ മഹന്താ മഹന്താ ഖന്ധാ തേ പദാലേയ്യ. അഥ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തസ്മിം സാലേ അധിവത്ഥായ ദേവതായ ഏവമസ്സ – ‘ഇദം ഖോ തേ ഭോന്തോ മിത്താമച്ചാ ഞാതിസാലോഹിതാ ആരാമദേവതാ വനദേവതാ രുക്ഖദേവതാ ഓസധിതിണവനപ്പതീസു അധിവത്ഥാ ദേവതാ മാലുവാബീജേ അനാഗതഭയം സമ്പസ്സമാനാ സങ്ഗമ്മ സമാഗമ്മ ഏവം സമസ്സാസേസും [സമസ്സാസേയ്യും (ക.)] – ‘‘മാ ഭവം ഭായി മാ ഭവം ഭായി, അപ്പേവ നാമേതം മാലുവാബീജം മോരോ വാ ഗിലേയ്യ, മഗോ വാ ഖാദേയ്യ, ദവഡാഹോ വാ ഡഹേയ്യ, വനകമ്മികാ വാ ഉദ്ധരേയ്യും, ഉപചികാ വാ ഉട്ഠഹേയ്യും അബീജം വാ പനസ്സാ’’തി. യഞ്ചാഹം [യം വാഹം (ക.), സ്വാഹം (സ്യാ. കം.)] മാലുവാബീജഹേതു ദുക്ഖാ തിബ്ബാ ഖരാ കടുകാ വേദനാ വേദയാമീ’തി. ഏവമേവ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സന്തി ഏകേ സമണബ്രാഹ്മണാ ഏവംവാദിനോ ഏവംദിട്ഠിനോ ‘നത്ഥി കാമേസു ദോസോ’തി. തേ കാമേസു പാതബ്യതം ആപജ്ജന്തി. തേ മോളിബദ്ധാഹി പരിബ്ബാജികാഹി പരിചാരേന്തി. തേ ഏവമാഹംസു – ‘കിംസു നാമ തേ ഭോന്തോ സമണബ്രാഹ്മണാ കാമേസു അനാഗതഭയം സമ്പസ്സമാനാ കാമാനം പഹാനമാഹംസു, കാമാനം പരിഞ്ഞം പഞ്ഞപേന്തി? സുഖോ ഇമിസ്സാ പരിബ്ബാജികായ തരുണായ മുദുകായ ലോമസായ ബാഹായ സമ്ഫസ്സോ’തി. തേ കാമേസു പാതബ്യതം ആപജ്ജന്തി. തേ കാമേസു പാതബ്യതം ആപജ്ജിത്വാ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജന്തി. തേ തത്ഥ ദുക്ഖാ തിബ്ബാ ഖരാ കടുകാ വേദനാ വേദയന്തി. തേ ഏവമാഹംസു – ‘ഇദം ഖോ തേ ഭോന്തോ സമണബ്രാഹ്മണാ കാമേസു അനാഗതഭയം സമ്പസ്സമാനാ കാമാനം പഹാനമാഹംസു, കാമാനം പരിഞ്ഞം പഞ്ഞപേന്തി. ഇമേ ഹി മയം കാമഹേതു കാമനിദാനം ദുക്ഖാ തിബ്ബാ ഖരാ കടുകാ വേദനാ വേദയാമാ’തി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നസുഖം ആയതിം ദുക്ഖവിപാകം.

൪൭൦. ‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നദുക്ഖഞ്ചേവ ആയതിഞ്ച ദുക്ഖവിപാകം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ അചേലകോ ഹോതി മുത്താചാരോ ഹത്ഥാപലേഖനോ, നഏഹിഭദ്ദന്തികോ, നതിട്ഠഭദ്ദന്തികോ, നാഭിഹടം, ന ഉദ്ദിസ്സകതം, ന നിമന്തനം സാദിയതി, സോ ന കുമ്ഭിമുഖാ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ന കളോപിമുഖാ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി, ന ഏളകമന്തരം, ന ദണ്ഡമന്തരം, ന മുസലമന്തരം, ന ദ്വിന്നം ഭുഞ്ജമാനാനം, ന ഗബ്ഭിനിയാ, ന പായമാനായ, ന പുരിസന്തരഗതായ, ന സങ്കിത്തീസു, ന യത്ഥ സാ ഉപട്ഠിതോ ഹോതി, ന യത്ഥ മക്ഖികാ സണ്ഡസണ്ഡചാരിനീ, ന മച്ഛം, ന മംസം, ന സുരം, ന മേരയം, ന ഥുസോദകം പിവതി. സോ ഏകാഗാരികോ വാ ഹോതി ഏകാലോപികോ, ദ്വാഗാരികോ വാ ഹോതി ദ്വാലോപികോ…പേ… സത്താഗാരികോ വാ ഹോതി സത്താലോപികോ. ഏകിസ്സാപി ദത്തിയാ യാപേതി, ദ്വീഹിപി ദത്തീഹി യാപേതി… സത്തഹിപി ദത്തീഹി യാപേതി. ഏകാഹികമ്പി ആഹാരം ആഹാരേതി, ദ്വീഹികമ്പി ആഹാരം ആഹാരേതി… സത്താഹികമ്പി ആഹാരം ആഹാരേതി. ഇതി ഏവരൂപം അദ്ധമാസികമ്പി പരിയായഭത്തഭോജനാനുയോഗമനുയുത്തോ വിഹരതി. സോ സാകഭക്ഖോ വാ ഹോതി, സാമാകഭക്ഖോ വാ ഹോതി, നീവാരഭക്ഖോ വാ ഹോതി, ദദ്ദുലഭക്ഖോ വാ ഹോതി, ഹടഭക്ഖോ വാ ഹോതി, കണഭക്ഖോ വാ ഹോതി, ആചാമഭക്ഖോ വാ ഹോതി, പിഞ്ഞാകഭക്ഖോ വാ ഹോതി, തിണഭക്ഖോ വാ ഹോതി, ഗോമയഭക്ഖോ വാ ഹോതി, വനമൂലഫലാഹാരോ യാപേതി പവത്തഫലഭോജീ. സോ സാണാനിപി ധാരേതി, മസാണാനിപി ധാരേതി, ഛവദുസ്സാനിപി ധാരേതി, പംസുകൂലാനിപി ധാരേതി, തിരീടാനിപി ധാരേതി, അജിനമ്പി ധാരേതി, അജിനക്ഖിപമ്പി ധാരേതി, കുസചീരമ്പി ധാരേതി, വാകചീരമ്പി ധാരേതി, ഫലകചീരമ്പി ധാരേതി, കേസകമ്ബലമ്പി ധാരേതി, വാളകമ്ബലമ്പി ധാരേതി, ഉലൂകപക്ഖമ്പി ധാരേതി, കേസമസ്സുലോചകോപി ഹോതി, കേസമസ്സുലോചനാനുയോഗമനുയുത്തോ, ഉബ്ഭട്ഠകോപി ഹോതി, ആസനപടിക്ഖിത്തോ, ഉക്കുടികോപി ഹോതി ഉക്കുടികപ്പധാനമനുയുത്തോ, കണ്ടകാപസ്സയികോപി ഹോതി, കണ്ടകാപസ്സയേ സേയ്യം കപ്പേതി [പസ്സ മ. നി. ൧.൧൫൫ മഹാസീഹനാദസുത്തേ], സായതതിയകമ്പി ഉദകോരോഹനാനുയോഗമനുയുത്തോ വിഹരതി. ഇതി ഏവരൂപം അനേകവിഹിതം കായസ്സ ആതാപനപരിതാപനാനുയോഗമനുയുത്തോ വിഹരതി. സോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നദുക്ഖഞ്ചേവ ആയതിഞ്ച ദുക്ഖവിപാകം.

൪൭൧. ‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നദുക്ഖം ആയതിം സുഖവിപാകം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പകതിയാ തിബ്ബരാഗജാതികോ ഹോതി, സോ അഭിക്ഖണം രാഗജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി; പകതിയാ തിബ്ബദോസജാതികോ ഹോതി, സോ അഭിക്ഖണം ദോസജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി; പകതിയാ തിബ്ബമോഹജാതികോ ഹോതി, സോ അഭിക്ഖണം മോഹജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. സോ സഹാപി ദുക്ഖേന, സഹാപി ദോമനസ്സേന, അസ്സുമുഖോപി രുദമാനോ പരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം ചരതി. സോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നദുക്ഖം ആയതിം സുഖവിപാകം.

൪൭൨. ‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നസുഖഞ്ചേവ ആയതിഞ്ച സുഖവിപാകം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പകതിയാ ന തിബ്ബരാഗജാതികോ ഹോതി, സോ ന അഭിക്ഖണം രാഗജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി; പകതിയാ ന തിബ്ബദോസജാതികോ ഹോതി, സോ ന അഭിക്ഖണം ദോസജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി; പകതിയാ ന തിബ്ബമോഹജാതികോ ഹോതി, സോ ന അഭിക്ഖണം മോഹജം ദുക്ഖം ദോമനസ്സം പടിസംവേദേതി. സോ വിവിച്ചേവ കാമേഹി വിവിച്ച അകുസലേഹി ധമ്മേഹി സവിതക്കം സവിചാരം വിവേകജം പീതിസുഖം പഠമം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. വിതക്കവിചാരാനം വൂപസമാ അജ്ഝത്തം സമ്പസാദനം ചേതസോ ഏകോദിഭാവം അവിതക്കം അവിചാരം സമാധിജം പീതിസുഖം ദുതിയം ഝാനം…പേ… തതിയം ഝാനം… ചതുത്ഥം ഝാനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സോ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മസമാദാനം പച്ചുപ്പന്നസുഖഞ്ചേവ ആയതിഞ്ച സുഖവിപാകം. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരി ധമ്മസമാദാനാനീ’’തി.

ഇദമവോച ഭഗവാ. അത്തമനാ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദുന്തി.

ചൂളധമ്മസമാദാനസുത്തം നിട്ഠിതം പഞ്ചമം.