൩. ധമ്മദായാദസുത്തം

൨൯. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘ധമ്മദായാദാ മേ, ഭിക്ഖവേ, ഭവഥ, മാ ആമിസദായാദാ. അത്ഥി മേ തുമ്ഹേസു അനുകമ്പാ – ‘കിന്തി മേ സാവകാ ധമ്മദായാദാ ഭവേയ്യും, നോ ആമിസദായാദാ’തി. തുമ്ഹേ ച മേ, ഭിക്ഖവേ, ആമിസദായാദാ ഭവേയ്യാഥ നോ ധമ്മദായാദാ, തുമ്ഹേപി തേന ആദിയാ [ആദിസ്സാ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ഭവേയ്യാഥ – ‘ആമിസദായാദാ സത്ഥുസാവകാ വിഹരന്തി, നോ ധമ്മദായാദാ’തി; അഹമ്പി തേന ആദിയോ ഭവേയ്യം – ‘ആമിസദായാദാ സത്ഥുസാവകാ വിഹരന്തി, നോ ധമ്മദായാദാ’തി. തുമ്ഹേ ച മേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മദായാദാ ഭവേയ്യാഥ, നോ ആമിസദായാദാ, തുമ്ഹേപി തേന ന ആദിയാ ഭവേയ്യാഥ – ‘ധമ്മദായാദാ സത്ഥുസാവകാ വിഹരന്തി, നോ ആമിസദായാദാ’തി; അഹമ്പി തേന ന ആദിയോ ഭവേയ്യം – ‘ധമ്മദായാദാ സത്ഥുസാവകാ വിഹരന്തി, നോ ആമിസദായാദാ’തി. തസ്മാതിഹ മേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മദായാദാ ഭവഥ, മാ ആമിസദായാദാ. അത്ഥി മേ തുമ്ഹേസു അനുകമ്പാ – ‘കിന്തി മേ സാവകാ ധമ്മദായാദാ ഭവേയ്യും, നോ ആമിസദായാദാ’തി.

൩൦. ‘‘ഇധാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഭുത്താവീ അസ്സം പവാരിതോ പരിപുണ്ണോ പരിയോസിതോ സുഹിതോ യാവദത്ഥോ; സിയാ ച മേ പിണ്ഡപാതോ അതിരേകധമ്മോ ഛഡ്ഡനീയധമ്മോ [ഛഡ്ഡിയധമ്മോ (സീ. സ്യാ. പീ.)]. അഥ ദ്വേ ഭിക്ഖൂ ആഗച്ഛേയ്യും ജിഘച്ഛാദുബ്ബല്യ- [ജിഘച്ഛാദുബ്ബല്ല (സീ. പീ.)] പരേതാ. ത്യാഹം ഏവം വദേയ്യം – ‘അഹം ഖോമ്ഹി, ഭിക്ഖവേ, ഭുത്താവീ പവാരിതോ പരിപുണ്ണോ പരിയോസിതോ സുഹിതോ യാവദത്ഥോ; അത്ഥി ച മേ അയം പിണ്ഡപാതോ അതിരേകധമ്മോ ഛഡ്ഡനീയധമ്മോ. സചേ ആകങ്ഖഥ, ഭുഞ്ജഥ, നോ ചേ തുമ്ഹേ ഭുഞ്ജിസ്സഥ [സചേ തുമ്ഹേ ന ഭുഞ്ജിസ്സഥ (സീ. സ്യാ. പീ.)], ഇദാനാഹം അപ്പഹരിതേ വാ ഛഡ്ഡേസ്സാമി, അപ്പാണകേ വാ ഉദകേ ഓപിലാപേസ്സാമീ’തി. തത്രേകസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഏവമസ്സ – ‘ഭഗവാ ഖോ ഭുത്താവീ പവാരിതോ പരിപുണ്ണോ പരിയോസിതോ സുഹിതോ യാവദത്ഥോ; അത്ഥി ചായം ഭഗവതോ പിണ്ഡപാതോ അതിരേകധമ്മോ ഛഡ്ഡനീയധമ്മോ. സചേ മയം ന ഭുഞ്ജിസ്സാമ, ഇദാനി ഭഗവാ അപ്പഹരിതേ വാ ഛഡ്ഡേസ്സതി, അപ്പാണകേ വാ ഉദകേ ഓപിലാപേസ്സതി’. വുത്തം ഖോ പനേതം ഭഗവതാ – ‘ധമ്മദായാദാ മേ, ഭിക്ഖവേ, ഭവഥ, മാ ആമിസദായാദാ’തി. ആമിസഞ്ഞതരം ഖോ പനേതം, യദിദം പിണ്ഡപാതോ. യംനൂനാഹം ഇമം പിണ്ഡപാതം അഭുഞ്ജിത്വാ ഇമിനാവ ജിഘച്ഛാദുബ്ബല്യേന ഏവം ഇമം രത്തിന്ദിവം [രത്തിദിവം (ക.)] വീതിനാമേയ്യ’’ന്തി. സോ തം പിണ്ഡപാതം അഭുഞ്ജിത്വാ തേനേവ ജിഘച്ഛാദുബ്ബല്യേന ഏവം തം രത്തിന്ദിവം വീതിനാമേയ്യ. അഥ ദുതിയസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഏവമസ്സ – ‘ഭഗവാ ഖോ ഭുത്താവീ പവാരിതോ പരിപുണ്ണോ പരിയോസിതോ സുഹിതോ യാവദത്ഥോ; അത്ഥി ചായം ഭഗവതോ പിണ്ഡപാതോ അതിരേകധമ്മോ ഛഡ്ഡനീയധമ്മോ. സചേ മയം ന ഭുഞ്ജിസ്സാമ, ഇദാനി ഭഗവാ അപ്പഹരിതേ വാ ഛഡ്ഡേസ്സതി, അപ്പാണകേ വാ ഉദകേ ഓപിലാപേസ്സതി. യംനൂനാഹം ഇമം പിണ്ഡപാതം ഭുഞ്ജിത്വാ ജിഘച്ഛാദുബ്ബല്യം പടിവിനോദേത്വാ [പടിവിനേത്വാ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ഏവം ഇമം രത്തിന്ദിവം വീതിനാമേയ്യ’ന്തി. സോ തം പിണ്ഡപാതം ഭുഞ്ജിത്വാ ജിഘച്ഛാദുബ്ബല്യം പടിവിനോദേത്വാ ഏവം തം രത്തിന്ദിവം വീതിനാമേയ്യ. കിഞ്ചാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു തം പിണ്ഡപാതം ഭുഞ്ജിത്വാ ജിഘച്ഛാദുബ്ബല്യം പടിവിനോദേത്വാ ഏവം തം രത്തിന്ദിവം വീതിനാമേയ്യ, അഥ ഖോ അസുയേവ മേ പുരിമോ ഭിക്ഖു പുജ്ജതരോ ച പാസംസതരോ ച. തം കിസ്സ ഹേതു? തഞ്ഹി തസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ദീഘരത്തം അപ്പിച്ഛതായ സന്തുട്ഠിയാ സല്ലേഖായ സുഭരതായ വീരിയാരമ്ഭായ സംവത്തിസ്സതി. തസ്മാതിഹ മേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മദായാദാ ഭവഥ, മാ ആമിസദായാദാ. അത്ഥി മേ തുമ്ഹേസു അനുകമ്പാ – ‘കിന്തി മേ സാവകാ ധമ്മദായാദാ ഭവേയ്യും, നോ ആമിസദായാദാ’’’തി.

ഇദമവോച ഭഗവാ. ഇദം വത്വാന [വത്വാ (സീ. പീ.) ഏവമീദിസേസു ഠാനേസു] സുഗതോ ഉട്ഠായാസനാ വിഹാരം പാവിസി.

൩൧. തത്ര ഖോ ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ അചിരപക്കന്തസ്സ ഭഗവതോ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ആവുസോ ഭിക്ഖവേ’’തി. ‘‘ആവുസോ’’തി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ പച്ചസ്സോസും. ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ഏതദവോച –

‘‘കിത്താവതാ നു ഖോ, ആവുസോ, സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകം നാനുസിക്ഖന്തി, കിത്താവതാ ച പന സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകമനുസിക്ഖന്തീ’’തി? ‘‘ദൂരതോപി ഖോ മയം, ആവുസോ, ആഗച്ഛാമ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ സന്തികേ ഏതസ്സ ഭാസിതസ്സ അത്ഥമഞ്ഞാതും. സാധു വതായസ്മന്തംയേവ സാരിപുത്തം പടിഭാതു ഏതസ്സ ഭാസിതസ്സ അത്ഥോ; ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ സുത്വാ ഭിക്ഖൂ ധാരേസ്സന്തീ’’തി. ‘‘തേന ഹാവുസോ, സുണാഥ, സാധുകം മനസി കരോഥ, ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവമാവുസോ’’തി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ പച്ചസ്സോസും. ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ഏതദവോച –

‘‘കിത്താവതാ നു ഖോ, ആവുസോ, സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകം നാനുസിക്ഖന്തി? ഇധാവുസോ, സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകം നാനുസിക്ഖന്തി, യേസഞ്ച ധമ്മാനം സത്ഥാ പഹാനമാഹ, തേ ച ധമ്മേ നപ്പജഹന്തി, ബാഹുലികാ [ബാഹുല്ലികാ (സ്യാ.)] ച ഹോന്തി, സാഥലികാ, ഓക്കമനേ പുബ്ബങ്ഗമാ, പവിവേകേ നിക്ഖിത്തധുരാ. തത്രാവുസോ, ഥേരാ ഭിക്ഖൂ തീഹി ഠാനേഹി ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. ‘സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകം നാനുസിക്ഖന്തീ’തി – ഇമിനാ പഠമേന ഠാനേന ഥേരാ ഭിക്ഖൂ ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. ‘യേസഞ്ച ധമ്മാനം സത്ഥാ പഹാനമാഹ തേ ച ധമ്മേ നപ്പജഹന്തീ’തി – ഇമിനാ ദുതിയേന ഠാനേന ഥേരാ ഭിക്ഖൂ ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. ‘ബാഹുലികാ ച, സാഥലികാ, ഓക്കമനേ പുബ്ബങ്ഗമാ, പവിവേകേ നിക്ഖിത്തധുരാ’തി – ഇമിനാ തതിയേന ഠാനേന ഥേരാ ഭിക്ഖൂ ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. ഥേരാ, ആവുസോ, ഭിക്ഖൂ ഇമേഹി തീഹി ഠാനേഹി ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. തത്രാവുസോ, മജ്ഝിമാ ഭിക്ഖൂ…പേ… നവാ ഭിക്ഖൂ തീഹി ഠാനേഹി ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. ‘സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകം നാനുസിക്ഖന്തീ’തി – ഇമിനാ പഠമേന ഠാനേന നവാ ഭിക്ഖൂ ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. ‘യേസഞ്ച ധമ്മാനം സത്ഥാ പഹാനമാഹ തേ ച ധമ്മേ നപ്പജഹന്തീ’തി – ഇമിനാ ദുതിയേന ഠാനേന നവാ ഭിക്ഖൂ ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. ‘ബാഹുലികാ ച ഹോന്തി, സാഥലികാ, ഓക്കമനേ പുബ്ബങ്ഗമാ, പവിവേകേ നിക്ഖിത്തധുരാ’തി – ഇമിനാ തതിയേന ഠാനേന നവാ ഭിക്ഖൂ ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. നവാ, ആവുസോ, ഭിക്ഖൂ ഇമേഹി തീഹി ഠാനേഹി ഗാരയ്ഹാ ഭവന്തി. ഏത്താവതാ ഖോ, ആവുസോ, സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകം നാനുസിക്ഖന്തി.

൩൨. ‘‘കിത്താവതാ ച, പനാവുസോ, സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകമനുസിക്ഖന്തി? ഇധാവുസോ, സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകമനുസിക്ഖന്തി – യേസഞ്ച ധമ്മാനം സത്ഥാ പഹാനമാഹ തേ ച ധമ്മേ പജഹന്തി; ന ച ബാഹുലികാ ഹോന്തി, ന സാഥലികാ ഓക്കമനേ നിക്ഖിത്തധുരാ പവിവേകേ പുബ്ബങ്ഗമാ. തത്രാവുസോ, ഥേരാ ഭിക്ഖൂ തീഹി ഠാനേഹി പാസംസാ ഭവന്തി. ‘സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകമനുസിക്ഖന്തീ’തി – ഇമിനാ പഠമേന ഠാനേന ഥേരാ ഭിക്ഖൂ പാസംസാ ഭവന്തി. ‘യേസഞ്ച ധമ്മാനം സത്ഥാ പഹാനമാഹ തേ ച ധമ്മേ പജഹന്തീ’തി – ഇമിനാ ദുതിയേന ഠാനേന ഥേരാ ഭിക്ഖൂ പാസംസാ ഭവന്തി. ‘ന ച ബാഹുലികാ, ന സാഥലികാ ഓക്കമനേ നിക്ഖിത്തധുരാ പവിവേകേ പുബ്ബങ്ഗമാ’തി – ഇമിനാ തതിയേന ഠാനേന ഥേരാ ഭിക്ഖൂ പാസംസാ ഭവന്തി. ഥേരാ, ആവുസോ, ഭിക്ഖൂ ഇമേഹി തീഹി ഠാനേഹി പാസംസാ ഭവന്തി. തത്രാവുസോ, മജ്ഝിമാ ഭിക്ഖൂ…പേ… നവാ ഭിക്ഖൂ തീഹി ഠാനേഹി പാസംസാ ഭവന്തി. ‘സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകമനുസിക്ഖന്തീ’തി – ഇമിനാ പഠമേന ഠാനേന നവാ ഭിക്ഖൂ പാസംസാ ഭവന്തി. ‘യേസഞ്ച ധമ്മാനം സത്ഥാ പഹാനമാഹ തേ ച ധമ്മേ പജഹന്തീ’തി – ഇമിനാ ദുതിയേന ഠാനേന നവാ ഭിക്ഖൂ പാസംസാ ഭവന്തി. ‘ന ച ബാഹുലികാ, ന സാഥലികാ ഓക്കമനേ നിക്ഖിത്തധുരാ പവിവേകേ പുബ്ബങ്ഗമാ’തി – ഇമിനാ തതിയേന ഠാനേന നവാ ഭിക്ഖൂ പാസംസാ ഭവന്തി. നവാ, ആവുസോ, ഭിക്ഖൂ ഇമേഹി തീഹി ഠാനേഹി പാസംസാ ഭവന്തി. ഏത്താവതാ ഖോ, ആവുസോ, സത്ഥു പവിവിത്തസ്സ വിഹരതോ സാവകാ വിവേകമനുസിക്ഖന്തി.

൩൩. ‘‘തത്രാവുസോ, ലോഭോ ച പാപകോ ദോസോ ച പാപകോ. ലോഭസ്സ ച പഹാനായ ദോസസ്സ ച പഹാനായ അത്ഥി മജ്ഝിമാ പടിപദാ ചക്ഖുകരണീ ഞാണകരണീ ഉപസമായ അഭിഞ്ഞായ സമ്ബോധായ നിബ്ബാനായ സംവത്തതി. കതമാ ച സാ, ആവുസോ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ ചക്ഖുകരണീ ഞാണകരണീ ഉപസമായ അഭിഞ്ഞായ സമ്ബോധായ നിബ്ബാനായ സംവത്തതി? അയമേവ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ, സേയ്യഥിദം [സേയ്യഥീദം (സീ. സ്യാ. പീ.)] – സമ്മാദിട്ഠി സമ്മാസങ്കപ്പോ സമ്മാവാചാ സമ്മാകമ്മന്തോ സമ്മാആജീവോ സമ്മാവായാമോ സമ്മാസതി സമ്മാസമാധി. അയം ഖോ സാ, ആവുസോ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ ചക്ഖുകരണീ ഞാണകരണീ ഉപസമായ അഭിഞ്ഞായ സമ്ബോധായ നിബ്ബാനായ സംവത്തതി.

‘‘തത്രാവുസോ, കോധോ ച പാപകോ ഉപനാഹോ ച പാപകോ…പേ… മക്ഖോ ച പാപകോ പളാസോ ച പാപകോ, ഇസ്സാ ച പാപികാ മച്ഛേരഞ്ച പാപകം, മായാ ച പാപികാ സാഠേയ്യഞ്ച പാപകം, ഥമ്ഭോ ച പാപകോ സാരമ്ഭോ ച പാപകോ, മാനോ ച പാപകോ അതിമാനോ ച പാപകോ, മദോ ച പാപകോ പമാദോ ച പാപകോ. മദസ്സ ച പഹാനായ പമാദസ്സ ച പഹാനായ അത്ഥി മജ്ഝിമാ പടിപദാ ചക്ഖുകരണീ ഞാണകരണീ ഉപസമായ അഭിഞ്ഞായ സമ്ബോധായ നിബ്ബാനായ സംവത്തതി. കതമാ ച സാ, ആവുസോ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ ചക്ഖുകരണീ ഞാണകരണീ ഉപസമായ അഭിഞ്ഞായ സമ്ബോധായ നിബ്ബാനായ സംവത്തതി? അയമേവ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ, സേയ്യഥിദം – സമ്മാദിട്ഠി സമ്മാസങ്കപ്പോ സമ്മാവാചാ സമ്മാകമ്മന്തോ സമ്മാആജീവോ സമ്മാവായാമോ സമ്മാസതി സമ്മാസമാധി. അയം ഖോ സാ, ആവുസോ, മജ്ഝിമാ പടിപദാ ചക്ഖുകരണീ ഞാണകരണീ ഉപസമായ അഭിഞ്ഞായ സമ്ബോധായ നിബ്ബാനായ സംവത്തതീ’’തി.

ഇദമവോചായസ്മാ സാരിപുത്തോ. അത്തമനാ തേ ഭിക്ഖൂ ആയസ്മതോ സാരിപുത്തസ്സ ഭാസിതം അഭിനന്ദുന്തി.

ധമ്മദായാദസുത്തം നിട്ഠിതം തതിയം.