൨. സബ്ബാസവസുത്തം

൧൪. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച – ‘‘സബ്ബാസവസംവരപരിയായം വോ, ഭിക്ഖവേ, ദേസേസ്സാമി. തം സുണാഥ, സാധുകം മനസി കരോഥ, ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

൧൫. ‘‘ജാനതോ അഹം, ഭിക്ഖവേ, പസ്സതോ ആസവാനം ഖയം വദാമി, നോ അജാനതോ നോ അപസ്സതോ. കിഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ജാനതോ കിഞ്ച പസ്സതോ ആസവാനം ഖയം വദാമി? യോനിസോ ച മനസികാരം അയോനിസോ ച മനസികാരം. അയോനിസോ, ഭിക്ഖവേ, മനസികരോതോ അനുപ്പന്നാ ചേവ ആസവാ ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാ ച ആസവാ പവഡ്ഢന്തി; യോനിസോ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, മനസികരോതോ അനുപ്പന്നാ ചേവ ആസവാ ന ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാ ച ആസവാ പഹീയന്തി.

൧൬. ‘‘അത്ഥി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ ദസ്സനാ പഹാതബ്ബാ, അത്ഥി ആസവാ സംവരാ പഹാതബ്ബാ, അത്ഥി ആസവാ പടിസേവനാ പഹാതബ്ബാ, അത്ഥി ആസവാ അധിവാസനാ പഹാതബ്ബാ, അത്ഥി ആസവാ പരിവജ്ജനാ പഹാതബ്ബാ, അത്ഥി ആസവാ വിനോദനാ പഹാതബ്ബാ, അത്ഥി ആസവാ ഭാവനാ പഹാതബ്ബാ.

ദസ്സനാ പഹാതബ്ബാസവാ

൧൭. ‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ ദസ്സനാ പഹാതബ്ബാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ – അരിയാനം അദസ്സാവീ അരിയധമ്മസ്സ അകോവിദോ അരിയധമ്മേ അവിനീതോ, സപ്പുരിസാനം അദസ്സാവീ സപ്പുരിസധമ്മസ്സ അകോവിദോ സപ്പുരിസധമ്മേ അവിനീതോ – മനസികരണീയേ ധമ്മേ നപ്പജാനാതി, അമനസികരണീയേ ധമ്മേ നപ്പജാനാതി. സോ മനസികരണീയേ ധമ്മേ അപ്പജാനന്തോ അമനസികരണീയേ ധമ്മേ അപ്പജാനന്തോ, യേ ധമ്മാ ന മനസികരണീയാ, തേ ധമ്മേ മനസി കരോതി, യേ ധമ്മാ മനസികരണീയാ തേ ധമ്മേ ന മനസി കരോതി.

‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാ ന മനസികരണീയാ യേ ധമ്മേ മനസി കരോതി? യസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ മനസികരോതോ അനുപ്പന്നോ വാ കാമാസവോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ കാമാസവോ പവഡ്ഢതി; അനുപ്പന്നോ വാ ഭവാസവോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ ഭവാസവോ പവഡ്ഢതി; അനുപ്പന്നോ വാ അവിജ്ജാസവോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ അവിജ്ജാസവോ പവഡ്ഢതി – ഇമേ ധമ്മാ ന മനസികരണീയാ യേ ധമ്മേ മനസി കരോതി.

‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാ മനസികരണീയാ യേ ധമ്മേ ന മനസി കരോതി? യസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ മനസികരോതോ അനുപ്പന്നോ വാ കാമാസവോ ന ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ കാമാസവോ പഹീയതി; അനുപ്പന്നോ വാ ഭവാസവോ ന ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ ഭവാസവോ പഹീയതി; അനുപ്പന്നോ വാ അവിജ്ജാസവോ ന ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ അവിജ്ജാസവോ പഹീയതി – ഇമേ ധമ്മാ മനസികരണീയാ യേ ധമ്മേ ന മനസി കരോതി.

‘‘തസ്സ അമനസികരണീയാനം ധമ്മാനം മനസികാരാ മനസികരണീയാനം ധമ്മാനം അമനസികാരാ അനുപ്പന്നാ ചേവ ആസവാ ഉപ്പജ്ജന്തി ഉപ്പന്നാ ച ആസവാ പവഡ്ഢന്തി.

൧൮. ‘‘സോ ഏവം അയോനിസോ മനസി കരോതി – ‘അഹോസിം നു ഖോ അഹം അതീതമദ്ധാനം? ന നു ഖോ അഹോസിം അതീതമദ്ധാനം? കിം നു ഖോ അഹോസിം അതീതമദ്ധാനം? കഥം നു ഖോ അഹോസിം അതീതമദ്ധാനം? കിം ഹുത്വാ കിം അഹോസിം നു ഖോ അഹം അതീതമദ്ധാനം? ഭവിസ്സാമി നു ഖോ അഹം അനാഗതമദ്ധാനം? ന നു ഖോ ഭവിസ്സാമി അനാഗതമദ്ധാനം? കിം നു ഖോ ഭവിസ്സാമി അനാഗതമദ്ധാനം? കഥം നു ഖോ ഭവിസ്സാമി അനാഗതമദ്ധാനം? കിം ഹുത്വാ കിം ഭവിസ്സാമി നു ഖോ അഹം അനാഗതമദ്ധാന’ന്തി? ഏതരഹി വാ പച്ചുപ്പന്നമദ്ധാനം [പച്ചുപ്പന്നമദ്ധാനം ആരബ്ഭ (സ്യാ.)] അജ്ഝത്തം കഥംകഥീ ഹോതി – ‘അഹം നു ഖോസ്മി? നോ നു ഖോസ്മി? കിം നു ഖോസ്മി? കഥം നു ഖോസ്മി? അയം നു ഖോ സത്തോ കുതോ ആഗതോ? സോ കുഹിം ഗാമീ ഭവിസ്സതീ’തി?

൧൯. ‘‘തസ്സ ഏവം അയോനിസോ മനസികരോതോ ഛന്നം ദിട്ഠീനം അഞ്ഞതരാ ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി. ‘അത്ഥി മേ അത്താ’തി വാ അസ്സ [വാസ്സ (സീ. സ്യാ. പീ.)] സച്ചതോ ഥേതതോ ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി; ‘നത്ഥി മേ അത്താ’തി വാ അസ്സ സച്ചതോ ഥേതതോ ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി; ‘അത്തനാവ അത്താനം സഞ്ജാനാമീ’തി വാ അസ്സ സച്ചതോ ഥേതതോ ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി; ‘അത്തനാവ അനത്താനം സഞ്ജാനാമീ’തി വാ അസ്സ സച്ചതോ ഥേതതോ ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി; ‘അനത്തനാവ അത്താനം സഞ്ജാനാമീ’തി വാ അസ്സ സച്ചതോ ഥേതതോ ദിട്ഠി ഉപ്പജ്ജതി; അഥ വാ പനസ്സ ഏവം ദിട്ഠി ഹോതി – ‘യോ മേ അയം അത്താ വദോ വേദേയ്യോ തത്ര തത്ര കല്യാണപാപകാനം കമ്മാനം വിപാകം പടിസംവേദേതി സോ ഖോ പന മേ അയം അത്താ നിച്ചോ ധുവോ സസ്സതോ അവിപരിണാമധമ്മോ സസ്സതിസമം തഥേവ ഠസ്സതീ’തി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ദിട്ഠിഗതം ദിട്ഠിഗഹനം ദിട്ഠികന്താരം ദിട്ഠിവിസൂകം ദിട്ഠിവിപ്ഫന്ദിതം ദിട്ഠിസംയോജനം. ദിട്ഠിസംയോജനസംയുത്തോ, ഭിക്ഖവേ, അസ്സുതവാ പുഥുജ്ജനോ ന പരിമുച്ചതി ജാതിയാ ജരായ മരണേന സോകേഹി പരിദേവേഹി ദുക്ഖേഹി ദോമനസ്സേഹി ഉപായാസേഹി; ‘ന പരിമുച്ചതി ദുക്ഖസ്മാ’തി വദാമി.

൨൦. ‘‘സുതവാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോ – അരിയാനം ദസ്സാവീ അരിയധമ്മസ്സ കോവിദോ അരിയധമ്മേ സുവിനീതോ, സപ്പുരിസാനം ദസ്സാവീ സപ്പുരിസധമ്മസ്സ കോവിദോ സപ്പുരിസധമ്മേ സുവിനീതോ – മനസികരണീയേ ധമ്മേ പജാനാതി അമനസികരണീയേ ധമ്മേ പജാനാതി. സോ മനസികരണീയേ ധമ്മേ പജാനന്തോ അമനസികരണീയേ ധമ്മേ പജാനന്തോ യേ ധമ്മാ ന മനസികരണീയാ തേ ധമ്മേ ന മനസി കരോതി, യേ ധമ്മാ മനസികരണീയാ തേ ധമ്മേ മനസി കരോതി.

‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാ ന മനസികരണീയാ യേ ധമ്മേ ന മനസി കരോതി? യസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ മനസികരോതോ അനുപ്പന്നോ വാ കാമാസവോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ കാമാസവോ പവഡ്ഢതി; അനുപ്പന്നോ വാ ഭവാസവോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ ഭവാസവോ പവഡ്ഢതി; അനുപ്പന്നോ വാ അവിജ്ജാസവോ ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ അവിജ്ജാസവോ പവഡ്ഢതി – ഇമേ ധമ്മാ ന മനസികരണീയാ, യേ ധമ്മേ ന മനസി കരോതി.

‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാ മനസികരണീയാ യേ ധമ്മേ മനസി കരോതി? യസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ മനസികരോതോ അനുപ്പന്നോ വാ കാമാസവോ ന ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ കാമാസവോ പഹീയതി; അനുപ്പന്നോ വാ ഭവാസവോ ന ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ ഭവാസവോ പഹീയതി; അനുപ്പന്നോ വാ അവിജ്ജാസവോ ന ഉപ്പജ്ജതി, ഉപ്പന്നോ വാ അവിജ്ജാസവോ പഹീയതി – ഇമേ ധമ്മാ മനസികരണീയാ യേ ധമ്മേ മനസി കരോതി.

‘‘തസ്സ അമനസികരണീയാനം ധമ്മാനം അമനസികാരാ മനസികരണീയാനം ധമ്മാനം മനസികാരാ അനുപ്പന്നാ ചേവ ആസവാ ന ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാ ച ആസവാ പഹീയന്തി.

൨൧. ‘‘സോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യോനിസോ മനസി കരോതി, ‘അയം ദുക്ഖസമുദയോ’തി യോനിസോ മനസി കരോതി, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധോ’തി യോനിസോ മനസി കരോതി, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യോനിസോ മനസി കരോതി. തസ്സ ഏവം യോനിസോ മനസികരോതോ തീണി സംയോജനാനി പഹീയന്തി – സക്കായദിട്ഠി, വിചികിച്ഛാ, സീലബ്ബതപരാമാസോ. ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ ദസ്സനാ പഹാതബ്ബാ.

സംവരാ പഹാതബ്ബാസവാ

൨൨. ‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ സംവരാ പഹാതബ്ബാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പടിസങ്ഖാ യോനിസോ ചക്ഖുന്ദ്രിയസംവരസംവുതോ വിഹരതി. യഞ്ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, ചക്ഖുന്ദ്രിയസംവരം അസംവുതസ്സ വിഹരതോ ഉപ്പജ്ജേയ്യും ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, ചക്ഖുന്ദ്രിയസംവരം സംവുതസ്സ വിഹരതോ ഏവംസ തേ ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ ന ഹോന്തി. പടിസങ്ഖാ യോനിസോ സോതിന്ദ്രിയസംവരസംവുതോ വിഹരതി…പേ… ഘാനിന്ദ്രിയസംവരസംവുതോ വിഹരതി…പേ… ജിവ്ഹിന്ദ്രിയസംവരസംവുതോ വിഹരതി…പേ… കായിന്ദ്രിയസംവരസംവുതോ വിഹരതി…പേ… മനിന്ദ്രിയസംവരസംവുതോ വിഹരതി. യഞ്ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, മനിന്ദ്രിയസംവരം അസംവുതസ്സ വിഹരതോ ഉപ്പജ്ജേയ്യും ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, മനിന്ദ്രിയസംവരം സംവുതസ്സ വിഹരതോ ഏവംസ തേ ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ ന ഹോന്തി.

‘‘യഞ്ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, സംവരം അസംവുതസ്സ വിഹരതോ ഉപ്പജ്ജേയ്യും ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, സംവരം സംവുതസ്സ വിഹരതോ ഏവംസ തേ ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ ന ഹോന്തി. ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ സംവരാ പഹാതബ്ബാ.

പടിസേവനാ പഹാതബ്ബാസവാ

൨൩. ‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ പടിസേവനാ പഹാതബ്ബാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പടിസങ്ഖാ യോനിസോ ചീവരം പടിസേവതി – ‘യാവദേവ സീതസ്സ പടിഘാതായ, ഉണ്ഹസ്സ പടിഘാതായ, ഡംസമകസവാതാതപസരീംസപ- [സിരിംസപ (സീ. സ്യാ. പീ.)] സമ്ഫസ്സാനം പടിഘാതായ, യാവദേവ ഹിരികോപീനപ്പടിച്ഛാദനത്ഥം’.

‘‘പടിസങ്ഖാ യോനിസോ പിണ്ഡപാതം പടിസേവതി – ‘നേവ ദവായ, ന മദായ, ന മണ്ഡനായ, ന വിഭൂസനായ, യാവദേവ ഇമസ്സ കായസ്സ ഠിതിയാ യാപനായ, വിഹിംസൂപരതിയാ, ബ്രഹ്മചരിയാനുഗ്ഗഹായ, ഇതി പുരാണഞ്ച വേദനം പടിഹങ്ഖാമി നവഞ്ച വേദനം ന ഉപ്പാദേസ്സാമി, യാത്രാ ച മേ ഭവിസ്സതി അനവജ്ജതാ ച ഫാസുവിഹാരോ ച’ [ചാതി (സീ.)].

‘‘പടിസങ്ഖാ യോനിസോ സേനാസനം പടിസേവതി – ‘യാവദേവ സീതസ്സ പടിഘാതായ, ഉണ്ഹസ്സ പടിഘാതായ, ഡംസമകസവാതാതപസരീംസപസമ്ഫസ്സാനം പടിഘാതായ, യാവദേവ ഉതുപരിസ്സയവിനോദനപടിസല്ലാനാരാമത്ഥം’.

‘‘പടിസങ്ഖാ യോനിസോ ഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരം പടിസേവതി – ‘യാവദേവ ഉപ്പന്നാനം വേയ്യാബാധികാനം വേദനാനം പടിഘാതായ, അബ്യാബജ്ഝപരമതായ’ [അബ്യാപജ്ഝപരമതായ (സീ. സ്യാ. പീ.), അബ്യാപജ്ജപരമതായ (ക.)].

‘‘യഞ്ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പടിസേവതോ ഉപ്പജ്ജേയ്യും ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, പടിസേവതോ ഏവംസ തേ ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ ന ഹോന്തി. ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ പടിസേവനാ പഹാതബ്ബാ.

അധിവാസനാ പഹാതബ്ബാസവാ

൨൪. ‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ അധിവാസനാ പഹാതബ്ബാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പടിസങ്ഖാ യോനിസോ ഖമോ ഹോതി സീതസ്സ ഉണ്ഹസ്സ, ജിഘച്ഛായ പിപാസായ. ഡംസമകസവാതാതപസരീംസപസമ്ഫസ്സാനം, ദുരുത്താനം ദുരാഗതാനം വചനപഥാനം, ഉപ്പന്നാനം സാരീരികാനം വേദനാനം ദുക്ഖാനം തിബ്ബാനം [തിപ്പാനം (സീ. സ്യാ. പീ.)] ഖരാനം കടുകാനം അസാതാനം അമനാപാനം പാണഹരാനം അധിവാസകജാതികോ ഹോതി.

‘‘യഞ്ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അനധിവാസയതോ ഉപ്പജ്ജേയ്യും ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, അധിവാസയതോ ഏവംസ തേ ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ ന ഹോന്തി. ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ അധിവാസനാ പഹാതബ്ബാ.

പരിവജ്ജനാ പഹാതബ്ബാസവാ

൨൫. ‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ പരിവജ്ജനാ പഹാതബ്ബാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പടിസങ്ഖാ യോനിസോ ചണ്ഡം ഹത്ഥിം പരിവജ്ജേതി, ചണ്ഡം അസ്സം പരിവജ്ജേതി, ചണ്ഡം ഗോണം പരിവജ്ജേതി, ചണ്ഡം കുക്കുരം പരിവജ്ജേതി, അഹിം ഖാണും കണ്ടകട്ഠാനം സോബ്ഭം പപാതം ചന്ദനികം ഓളിഗല്ലം. യഥാരൂപേ അനാസനേ നിസിന്നം യഥാരൂപേ അഗോചരേ ചരന്തം യഥാരൂപേ പാപകേ മിത്തേ ഭജന്തം വിഞ്ഞൂ സബ്രഹ്മചാരീ പാപകേസു ഠാനേസു ഓകപ്പേയ്യും, സോ തഞ്ച അനാസനം തഞ്ച അഗോചരം തേ ച പാപകേ മിത്തേ പടിസങ്ഖാ യോനിസോ പരിവജ്ജേതി.

‘‘യഞ്ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അപരിവജ്ജയതോ ഉപ്പജ്ജേയ്യും ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, പരിവജ്ജയതോ ഏവംസ തേ ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ ന ഹോന്തി. ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ പരിവജ്ജനാ പഹാതബ്ബാ.

വിനോദനാ പഹാതബ്ബാസവാ

൨൬. ‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ വിനോദനാ പഹാതബ്ബാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പടിസങ്ഖാ യോനിസോ ഉപ്പന്നം കാമവിതക്കം നാധിവാസേതി പജഹതി വിനോദേതി ബ്യന്തീകരോതി അനഭാവം ഗമേതി, ഉപ്പന്നം ബ്യാപാദവിതക്കം…പേ… ഉപ്പന്നം വിഹിംസാവിതക്കം…പേ… ഉപ്പന്നുപ്പന്നേ പാപകേ അകുസലേ ധമ്മേ നാധിവാസേതി പജഹതി വിനോദേതി ബ്യന്തീകരോതി അനഭാവം ഗമേതി.

‘‘യഞ്ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അവിനോദയതോ ഉപ്പജ്ജേയ്യും ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, വിനോദയതോ ഏവംസ തേ ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ ന ഹോന്തി. ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ വിനോദനാ പഹാതബ്ബാ.

ഭാവനാ പഹാതബ്ബാസവാ

൨൭. ‘‘കതമേ ച, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ ഭാവനാ പഹാതബ്ബാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പടിസങ്ഖാ യോനിസോ സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം; പടിസങ്ഖാ യോനിസോ ധമ്മവിചയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി…പേ… വീരിയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… പീതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… പസ്സദ്ധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… സമാധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി വിവേകനിസ്സിതം വിരാഗനിസ്സിതം നിരോധനിസ്സിതം വോസ്സഗ്ഗപരിണാമിം.

‘‘യഞ്ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, അഭാവയതോ ഉപ്പജ്ജേയ്യും ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ, ഭാവയതോ ഏവംസ തേ ആസവാ വിഘാതപരിളാഹാ ന ഹോന്തി. ഇമേ വുച്ചന്തി, ഭിക്ഖവേ, ആസവാ ഭാവനാ പഹാതബ്ബാ.

൨൮. ‘‘യതോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ യേ ആസവാ ദസ്സനാ പഹാതബ്ബാ തേ ദസ്സനാ പഹീനാ ഹോന്തി, യേ ആസവാ സംവരാ പഹാതബ്ബാ തേ സംവരാ പഹീനാ ഹോന്തി, യേ ആസവാ പടിസേവനാ പഹാതബ്ബാ തേ പടിസേവനാ പഹീനാ ഹോന്തി, യേ ആസവാ അധിവാസനാ പഹാതബ്ബാ തേ അധിവാസനാ പഹീനാ ഹോന്തി, യേ ആസവാ പരിവജ്ജനാ പഹാതബ്ബാ തേ പരിവജ്ജനാ പഹീനാ ഹോന്തി, യേ ആസവാ വിനോദനാ പഹാതബ്ബാ തേ വിനോദനാ പഹീനാ ഹോന്തി, യേ ആസവാ ഭാവനാ പഹാതബ്ബാ തേ ഭാവനാ പഹീനാ ഹോന്തി; അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ – ‘ഭിക്ഖു സബ്ബാസവസംവരസംവുതോ വിഹരതി, അച്ഛേച്ഛി [അച്ഛേജ്ജി (ക.)] തണ്ഹം, വിവത്തയി [വാവത്തയി (സീ. പീ.)] സംയോജനം, സമ്മാ മാനാഭിസമയാ അന്തമകാസി ദുക്ഖസ്സാ’’’തി.

ഇദമവോച ഭഗവാ. അത്തമനാ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഭാസിതം അഭിനന്ദുന്തി.

സബ്ബാസവസുത്തം നിട്ഠിതം ദുതിയം.