൭. ദ്വിധാപഥസുത്തം

൭൭. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ കോസലേസു അദ്ധാനമഗ്ഗപടിപന്നോ ഹോതി ആയസ്മതാ നാഗസമാലേന പച്ഛാസമണേന. അദ്ദസാ ഖോ ആയസ്മാ നാഗസമാലോ അന്തരാമഗ്ഗേ ദ്വിധാപഥം [ദ്വേധാപഥം (സീ.)]. ദിസ്വാന ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അയം, ഭന്തേ, ഭഗവാ പന്ഥോ; ഇമിനാ ഗച്ഛാമാ’’തി. ഏവം വുത്തേ, ഭഗവാ ആയസ്മന്തം നാഗസമാലം ഏതദവോച – ‘‘അയം, നാഗസമാല, പന്ഥോ; ഇമിനാ ഗച്ഛാമാ’’തി.

ദുതിയമ്പി…പേ… തതിയമ്പി ഖോ ആയസ്മാ നാഗസമാലോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അയം, ഭന്തേ, ഭഗവാ പന്ഥോ; ഇമിനാ ഗച്ഛാമാ’’തി. തതിയമ്പി ഖോ ഭഗവാ ആയസ്മന്തം നാഗസമാലം ഏതദവോച – ‘‘അയം, നാഗസമാല, പന്ഥോ; ഇമിനാ ഗച്ഛാമാ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ നാഗസമാലോ ഭഗവതോ പത്തചീവരം തത്ഥേവ ഛമായം നിക്ഖിപിത്വാ പക്കാമി – ‘‘ഇദം, ഭന്തേ, ഭഗവതോ പത്തചീവര’’ന്തി.

അഥ ഖോ ആയസ്മതോ നാഗസമാലസ്സ തേന പന്ഥേന ഗച്ഛന്തസ്സ അന്തരാമഗ്ഗേ ചോരാ നിക്ഖമിത്വാ ഹത്ഥേഹി ച പാദേഹി ച ആകോടേസും പത്തഞ്ച ഭിന്ദിംസു സങ്ഘാടിഞ്ച വിപ്ഫാലേസും. അഥ ഖോ ആയസ്മാ നാഗസമാലോ ഭിന്നേന പത്തേന വിപ്ഫാലിതായ സങ്ഘാടിയാ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ നാഗസമാലോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘ഇധ മയ്ഹം, ഭന്തേ, തേന പന്ഥേന ഗച്ഛന്തസ്സ അന്തരാമഗ്ഗേ ചോരാ നിക്ഖമിത്വാ ഹത്ഥേഹി ച പാദേഹി ച ആകോടേസും, പത്തഞ്ച ഭിന്ദിംസു, സങ്ഘാടിഞ്ച വിപ്ഫാലേസു’’ന്തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതമത്ഥം വിദിത്വാ തായം വേലായം ഇമം ഉദാനം ഉദാനേസി –

‘‘സദ്ധിം ചരമേകതോ വസം,

മിസ്സോ അഞ്ഞജനേന വേദഗൂ;

വിദ്വാ പജഹാതി പാപകം,

കോഞ്ചോ ഖീരപകോവ നിന്നഗ’’ന്തി. സത്തമം;