൧൦. ലോകസുത്തം

൩൦. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ ഉരുവേലായം വിഹരതി നജ്ജാ നേരഞ്ജരായ തീരേ ബോധിരുക്ഖമൂലേ പഠമാഭിസമ്ബുദ്ധോ. തേന ഖോ പന സമയേന ഭഗവാ സത്താഹം ഏകപല്ലങ്കേന നിസിന്നോ ഹോതി വിമുത്തിസുഖപടിസംവേദീ.

അഥ ഖോ ഭഗവാ തസ്സ സത്താഹസ്സ അച്ചയേന തമ്ഹാ സമാധിമ്ഹാ വുട്ഠഹിത്വാ ബുദ്ധചക്ഖുനാ ലോകം വോലോകേസി. അദ്ദസാ ഖോ ഭഗവാ ബുദ്ധചക്ഖുനാ വോലോകേന്തോ സത്തേ അനേകേഹി സന്താപേഹി സന്തപ്പമാനേ, അനേകേഹി ച പരിളാഹേഹി പരിഡയ്ഹമാനേ – രാഗജേഹിപി, ദോസജേഹിപി, മോഹജേഹിപി [മോഹജേഹിപീതി (സബ്ബത്ഥ)].

അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതമത്ഥം വിദിത്വാ തായം വേലായം ഇമം ഉദാനം ഉദാനേസി –

‘‘അയം ലോകോ സന്താപജാതോ,

ഫസ്സപരേതോ രോഗം വദതി അത്തതോ;

യേന യേന ഹി മഞ്ഞതി [യേന ഹി മഞ്ഞതി (സ്യാ. പീ.)],

തതോ തം ഹോതി അഞ്ഞഥാ.

‘‘അഞ്ഞഥാഭാവീ ഭവസത്തോ ലോകോ,

ഭവപരേതോ ഭവമേവാഭിനന്ദതി;

യദഭിനന്ദതി തം ഭയം,

യസ്സ ഭായതി തം ദുക്ഖം;

ഭവവിപ്പഹാനായ ഖോ പനിദം ബ്രഹ്മചരിയം വുസ്സതി’’.

‘‘‘യേ ഹി കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ ഭവേന ഭവസ്സ വിപ്പമോക്ഖമാഹംസു, സബ്ബേ തേ അവിപ്പമുത്താ ഭവസ്മാ’തി വദാമി. ‘യേ വാ പന കേചി സമണാ വാ ബ്രാഹ്മണാ വാ വിഭവേന ഭവസ്സ നിസ്സരണമാഹംസു, സബ്ബേ തേ അനിസ്സടാ ഭവസ്മാ’തി വദാമി.

‘‘ഉപധിഞ്ഹി പടിച്ച ദുക്ഖമിദം സമ്ഭോതി, സബ്ബുപാദാനക്ഖയാ നത്ഥി ദുക്ഖസ്സ സമ്ഭവോ. ലോകമിമം പസ്സ; പുഥൂ അവിജ്ജായ പരേതാ ഭൂതാ ഭൂതരതാ അപരിമുത്താ; യേ ഹി കേചി ഭവാ സബ്ബധി സബ്ബത്ഥതായ സബ്ബേ തേ ഭവാ അനിച്ചാ ദുക്ഖാ വിപരിണാമധമ്മാ’’തി.

‘‘ഏവമേതം യഥാഭൂതം, സമ്മപ്പഞ്ഞായ പസ്സതോ;

ഭവതണ്ഹാ പഹീയതി, വിഭവം നാഭിനന്ദതി.

‘‘സബ്ബസോ തണ്ഹാനം ഖയാ,

അസേസവിരാഗനിരോധോ നിബ്ബാനം;

തസ്സ നിബ്ബുതസ്സ ഭിക്ഖുനോ,

അനുപാദാ [അനുപാദാനാ (സീ.)] പുനബ്ഭവോ ന ഹോതി;

അഭിഭൂതോ മാരോ വിജിതസങ്ഗാമോ,

ഉപച്ചഗാ സബ്ബഭവാനി താദീ’’തി. ദസമം;

നന്ദവഗ്ഗോ തതിയോ നിട്ഠിതോ.