൪. ചതുകനിപാതോ

൧. നാഗസമാലത്ഥേരഗാഥാ

൨൬൭. ‘‘അലങ്കതാ സുവസനാ, മാലിനീ ചന്ദനുസ്സദാ;

മജ്ഝേ മഹാപഥേ നാരീ, തുരിയേ നച്ചതി നട്ടകീ.

൨൬൮. ‘‘പിണ്ഡികായ പവിട്ഠോഹം, ഗച്ഛന്തോ നം ഉദിക്ഖിസം;

അലങ്കതം സുവസനം, മച്ചുപാസംവ ഓഡ്ഡിതം.

൨൬൯. ‘‘തതോ മേ മനസീകാരോ, യോനിസോ ഉദപജ്ജഥ;

ആദീനവോ പാതുരഹു, നിബ്ബിദാ സമതിട്ഠഥ [സമ്പതിട്ഠഥ (ക.)].

൨൭൦. ‘‘തതോ ചിത്തം വിമുച്ചി മേ, പസ്സ ധമ്മസുധമ്മതം;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

… നാഗസമാലോ ഥേരോ….

൨. ഭഗുത്ഥേരഗാഥാ

൨൭൧. ‘‘അഹം മിദ്ധേന പകതോ, വിഹാരാ ഉപനിക്ഖമിം;

ചങ്കമം അഭിരുഹന്തോ, തത്ഥേവ പപതിം ഛമാ.

൨൭൨. ‘‘ഗത്താനി പരിമജ്ജിത്വാ, പുനപാരുയ്ഹ ചങ്കമം;

ചങ്കമേ ചങ്കമിം സോഹം, അജ്ഝത്തം സുസമാഹിതോ.

൨൭൩. ‘‘തതോ മേ മനസീകാരോ, യോനിസോ ഉദപജ്ജഥ;

ആദീനവോ പാതുരഹു, നിബ്ബിദാ സമതിട്ഠഥ.

൨൭൪. ‘‘തതോ ചിത്തം വിമുച്ചി മേ, പസ്സ ധമ്മസുധമ്മതം;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

… ഭഗുത്ഥേരോ….

൩. സഭിയത്ഥേരഗാഥാ

൨൭൫. [ധ. പ. ൬ ധമ്മപദേപി] ‘‘പരേ ച ന വിജാനന്തി, മയമേത്ഥ യമാമസേ;

യേ ച തത്ഥ വിജാനന്തി, തതോ സമ്മന്തി മേധഗാ.

൨൭൬. ‘‘യദാ ച അവിജാനന്താ, ഇരിയന്ത്യമരാ വിയ;

വിജാനന്തി ച യേ ധമ്മം, ആതുരേസു അനാതുരാ.

൨൭൭. ‘‘യം കിഞ്ചി സിഥിലം കമ്മം, സംകിലിട്ഠഞ്ച യം വതം;

സങ്കസ്സരം ബ്രഹ്മചരിയം, ന തം ഹോതി മഹപ്ഫലം.

൨൭൮. ‘‘യസ്സ സബ്രഹ്മചാരീസു, ഗാരവോ നൂപലബ്ഭതി;

ആരകാ ഹോതി സദ്ധമ്മാ, നഭം പുഥവിയാ യഥാ’’തി.

… സഭിയോ ഥേരോ….

൪. നന്ദകത്ഥേരഗാഥാ

൨൭൯. ‘‘ധിരത്ഥു പൂരേ ദുഗ്ഗന്ധേ, മാരപക്ഖേ അവസ്സുതേ;

നവസോതാനി തേ കായേ, യാനി സന്ദന്തി സബ്ബദാ.

൨൮൦. ‘‘മാ പുരാണം അമഞ്ഞിത്ഥോ, മാസാദേസി തഥാഗതേ;

സഗ്ഗേപി തേ ന രജ്ജന്തി, കിമങ്ഗം പന [കിമങ്ഗ പന (സീ.)] മാനുസേ.

൨൮൧. ‘‘യേ ച ഖോ ബാലാ ദുമ്മേധാ, ദുമ്മന്തീ മോഹപാരുതാ;

താദിസാ തത്ഥ രജ്ജന്തി, മാരഖിത്തമ്ഹി ബന്ധനേ.

൨൮൨. ‘‘യേസം രാഗോ ച ദോസോ ച, അവിജ്ജാ ച വിരാജിതാ;

താദീ തത്ഥ ന രജ്ജന്തി, ഛിന്നസുത്താ അബന്ധനാ’’തി.

… നന്ദകോ ഥേരോ….

൫. ജമ്ബുകത്ഥേരഗാഥാ

൨൮൩. ‘‘പഞ്ചപഞ്ഞാസവസ്സാനി, രജോജല്ലമധാരയിം;

ഭുഞ്ജന്തോ മാസികം ഭത്തം, കേസമസ്സും അലോചയിം.

൨൮൪. ‘‘ഏകപാദേന അട്ഠാസിം, ആസനം പരിവജ്ജയിം;

സുക്ഖഗൂഥാനി ച ഖാദിം, ഉദ്ദേസഞ്ച ന സാദിയിം.

൨൮൫. ‘‘ഏതാദിസം കരിത്വാന, ബഹും ദുഗ്ഗതിഗാമിനം;

വുയ്ഹമാനോ മഹോഘേന, ബുദ്ധം സരണമാഗമം.

൨൮൬. ‘‘സരണഗമനം പസ്സ, പസ്സ ധമ്മസുധമ്മതം;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

… ജമ്ബുകോ ഥേരോ….

൬. സേനകത്ഥേരഗാഥാ

൨൮൭. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി, ഗയായം ഗയഫഗ്ഗുയാ;

യം അദ്ദസാസിം സമ്ബുദ്ധം, ദേസേന്തം ധമ്മമുത്തമം.

൨൮൮. ‘‘മഹപ്പഭം ഗണാചരിയം, അഗ്ഗപത്തം വിനായകം;

സദേവകസ്സ ലോകസ്സ, ജിനം അതുലദസ്സനം.

൨൮൯. ‘‘മഹാനാഗം മഹാവീരം, മഹാജുതിമനാസവം;

സബ്ബാസവപരിക്ഖീണം, സത്ഥാരമകുതോഭയം.

൨൯൦. ‘‘ചിരസംകിലിട്ഠം വത മം, ദിട്ഠിസന്ദാനബന്ധിതം [സന്ധിതം (സീ. സ്യാ.), സന്ദിതം (പീ. സീ. അട്ഠ.)];

വിമോചയി സോ ഭഗവാ, സബ്ബഗന്ഥേഹി സേനക’’ന്തി.

… സേനകോ ഥേരോ….

൭. സമ്ഭൂതത്ഥേരഗാഥാ

൨൯൧. ‘‘യോ ദന്ധകാലേ തരതി, തരണീയേ ച ദന്ധയേ;

അയോനി [അയോനിസോ (സ്യാ.)] സംവിധാനേന, ബാലോ ദുക്ഖം നിഗച്ഛതി.

൨൯൨. ‘‘തസ്സത്ഥാ പരിഹായന്തി, കാളപക്ഖേവ ചന്ദിമാ;

ആയസക്യഞ്ച [ആയസസ്യഞ്ച (സീ.)] പപ്പോതി, മിത്തേഹി ച വിരുജ്ഝതി.

൨൯൩. ‘‘യോ ദന്ധകാലേ ദന്ധേതി, തരണീയേ ച താരയേ;

യോനിസോ സംവിധാനേന, സുഖം പപ്പോതി പണ്ഡിതോ.

൨൯൪. ‘‘തസ്സത്ഥാ പരിപൂരേന്തി, സുക്കപക്ഖേവ ചന്ദിമാ;

യസോ കിത്തിഞ്ച പപ്പോതി, മിത്തേഹി ന വിരുജ്ഝതീ’’തി.

… സമ്ഭൂതോ ഥേരോ….

൮. രാഹുലത്ഥേരഗാഥാ

൨൯൫. ‘‘ഉഭയേനേവ സമ്പന്നോ, രാഹുലഭദ്ദോതി മം വിദൂ;

യഞ്ചമ്ഹി പുത്തോ ബുദ്ധസ്സ, യഞ്ച ധമ്മേസു ചക്ഖുമാ.

൨൯൬. ‘‘യഞ്ച മേ ആസവാ ഖീണാ, യഞ്ച നത്ഥി പുനബ്ഭവോ;

അരഹാ ദക്ഖിണേയ്യോമ്ഹി, തേവിജ്ജോ അമതദ്ദസോ.

൨൯൭. ‘‘കാമന്ധാ ജാലപച്ഛന്നാ, തണ്ഹാഛാദനഛാദിതാ;

പമത്തബന്ധുനാ ബദ്ധാ, മച്ഛാവ കുമിനാമുഖേ.

൨൯൮. ‘‘തം കാമം അഹമുജ്ഝിത്വാ, ഛേത്വാ മാരസ്സ ബന്ധനം;

സമൂലം തണ്ഹമബ്ബുയ്ഹ, സീതിഭൂതോസ്മി നിബ്ബുതോ’’തി.

… രാഹുലോ ഥേരോ….

൯. ചന്ദനത്ഥേരഗാഥാ

൨൯൯. ‘‘ജാതരൂപേന സഞ്ഛന്നാ [പച്ഛന്നാ (സീ.)], ദാസീഗണപുരക്ഖതാ;

അങ്കേന പുത്തമാദായ, ഭരിയാ മം ഉപാഗമി.

൩൦൦. ‘‘തഞ്ച ദിസ്വാന ആയന്തിം, സകപുത്തസ്സ മാതരം;

അലങ്കതം സുവസനം, മച്ചുപാസംവ ഓഡ്ഡിതം.

൩൦൧. ‘‘തതോ മേ മനസീകാരോ, യോനിസോ ഉദപജ്ജഥ;

ആദീനവോ പാതുരഹു, നിബ്ബിദാ സമതിട്ഠഥ.

൩൦൨. ‘‘തതോ ചിത്തം വിമുച്ചി മേ, പസ്സ ധമ്മസുധമ്മതം;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

… ചന്ദനോ ഥേരോ….

൧൦. ധമ്മികത്ഥേരഗാഥാ

൩൦൩. [ജാ. ൧.൧൦.൧൦൨ ജാതകേപി] ‘‘ധമ്മോ ഹവേ രക്ഖതി ധമ്മചാരിം, ധമ്മോ സുചിണ്ണോ സുഖമാവഹതി;

ഏസാനിസംസോ ധമ്മേ സുചിണ്ണേ, ന ദുഗ്ഗതിം ഗച്ഛതി ധമ്മചാരീ.

൩൦൪. [ജാ. ൧.൧൫.൩൮൫] ‘‘നഹി ധമ്മോ അധമ്മോ ച, ഉഭോ സമവിപാകിനോ;

അധമ്മോ നിരയം നേതി, ധമ്മോ പാപേതി സുഗ്ഗതിം.

൩൦൫. ‘‘തസ്മാ ഹി ധമ്മേസു കരേയ്യ ഛന്ദം, ഇതി മോദമാനോ സുഗതേന താദിനാ;

ധമ്മേ ഠിതാ സുഗതവരസ്സ സാവകാ, നീയന്തി ധീരാ സരണവരഗ്ഗഗാമിനോ.

൩൦൬. ‘‘വിപ്ഫോടിതോ ഗണ്ഡമൂലോ, തണ്ഹാജാലോ സമൂഹതോ;

സോ ഖീണസംസാരോ ന ചത്ഥി കിഞ്ചനം,

ചന്ദോ യഥാ ദോസിനാ പുണ്ണമാസിയ’’ന്തി.

… ധമ്മികോ ഥേരോ….

൧൧. സപ്പകത്ഥേരഗാഥാ

൩൦൭. ‘‘യദാ ബലാകാ സുചിപണ്ഡരച്ഛദാ, കാളസ്സ മേഘസ്സ ഭയേന തജ്ജിതാ;

പലേഹിതി ആലയമാലയേസിനീ, തദാ നദീ അജകരണീ രമേതി മം.

൩൦൮. ‘‘യദാ ബലാകാ സുവിസുദ്ധപണ്ഡരാ, കാളസ്സ മേഘസ്സ ഭയേന തജ്ജിതാ;

പരിയേസതി ലേണമലേണദസ്സിനീ, തദാ നദീ അജകരണീ രമേതി മം.

൩൦൯. ‘‘കം നു തത്ഥ ന രമേന്തി, ജമ്ബുയോ ഉഭതോ തഹിം;

സോഭേന്തി ആപഗാകൂലം, മമ ലേണസ്സ [മഹാലേണസ്സ (സ്യാ. ക.)] പച്ഛതോ.

൩൧൦. ‘‘താ മതമദസങ്ഘസുപ്പഹീനാ,

ഭേകാ മന്ദവതീ പനാദയന്തി;

‘നാജ്ജ ഗിരിനദീഹി വിപ്പവാസസമയോ,

ഖേമാ അജകരണീ സിവാ സുരമ്മാ’’’തി.

… സപ്പകോ ഥേരോ….

൧൨. മുദിതത്ഥേരഗാഥാ

൩൧൧. ‘‘പബ്ബജിം ജീവികത്ഥോഹം, ലദ്ധാന ഉപസമ്പദം;

തതോ സദ്ധം പടിലഭിം, ദള്ഹവീരിയോ പരക്കമിം.

൩൧൨. ‘‘കാമം ഭിജ്ജതുയം കായോ, മംസപേസീ വിസീയരും [വിസിയന്തു (ക.)];

ഉഭോ ജണ്ണുകസന്ധീഹി, ജങ്ഘായോ പപതന്തു മേ.

൩൧൩. ‘‘നാസിസ്സം ന പിവിസ്സാമി, വിഹാരാ ച ന നിക്ഖമേ;

നപി പസ്സം നിപാതേസ്സം, തണ്ഹാസല്ലേ അനൂഹതേ.

൩൧൪. ‘‘തസ്സ മേവം വിഹരതോ, പസ്സ വീരിയപരക്കമം;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

… മുദിതോ ഥേരോ….

ചതുക്കനിപാതോ നിട്ഠിതോ.