൧൮. ചത്താലീസനിപാതോ

൧. മഹാകസ്സപത്ഥേരഗാഥാ

൧൦൫൪. ‘‘ന ഗണേന പുരക്ഖതോ ചരേ, വിമനോ ഹോതി സമാധി ദുല്ലഭോ;

നാനാജനസങ്ഗഹോ ദുഖോ, ഇതി ദിസ്വാന ഗണം ന രോചയേ.

൧൦൫൫. ‘‘ന കുലാനി ഉപബ്ബജേ മുനി, വിമനോ ഹോതി സമാധി ദുല്ലഭോ;

സോ ഉസ്സുക്കോ രസാനുഗിദ്ധോ, അത്ഥം രിഞ്ചതി യോ സുഖാവഹോ.

൧൦൫൬. ‘‘പങ്കോതി ഹി നം അവേദയും, യായം വന്ദനപൂജനാ കുലേസു;

സുഖുമം സല്ല ദുരുബ്ബഹം, സക്കാരോ കാപുരിസേന ദുജ്ജഹോ.

൧൦൫൭. ‘‘സേനാസനമ്ഹാ ഓരുയ്ഹ, നഗരം പിണ്ഡായ പാവിസിം;

ഭുഞ്ജന്തം പുരിസം കുട്ഠിം, സക്കച്ചം തം ഉപട്ഠഹിം.

൧൦൫൮. ‘‘സോ മേ [തം (സീ. ക.)] പക്കേന ഹത്ഥേന, ആലോപം ഉപനാമയി;

ആലോപം പക്ഖിപന്തസ്സ, അങ്ഗുലി ചേത്ഥ [പേത്ഥ (സീ. ക.)] ഛിജ്ജഥ.

൧൦൫൯. ‘‘കുട്ടമൂലഞ്ച [കുഡ്ഡമൂലഞ്ച (സീ. സ്യാ.)] നിസ്സായ, ആലോപം തം അഭുഞ്ജിസം;

ഭുഞ്ജമാനേ വാ ഭുത്തേ വാ, ജേഗുച്ഛം മേ ന വിജ്ജതി.

൧൦൬൦. ‘‘ഉത്തിട്ഠപിണ്ഡോ ആഹാരോ, പൂതിമുത്തഞ്ച ഓസധം;

സേനാസനം രുക്ഖമൂലം, പംസുകൂലഞ്ച ചീവരം;

യസ്സേതേ അഭിസമ്ഭുത്വാ [അഭിഭുഞ്ജതി (?)], സ വേ ചാതുദ്ദിസോ നരോ.

൧൦൬൧. ‘‘യത്ഥ ഏകേ വിഹഞ്ഞന്തി, ആരുഹന്താ സിലുച്ചയം;

തസ്സ ബുദ്ധസ്സ ദായാദോ, സമ്പജാനോ പതിസ്സതോ;

ഇദ്ധിബലേനുപത്ഥദ്ധോ, കസ്സപോ അഭിരൂഹതി.

൧൦൬൨. ‘‘പിണ്ഡപാതപടിക്കന്തോ, സേലമാരുയ്ഹ കസ്സപോ;

ഝായതി അനുപാദാനോ, പഹീനഭയഭേരവോ.

൧൦൬൩. ‘‘പിണ്ഡപാതപടിക്കന്തോ, സേലമാരുയ്ഹ കസ്സപോ;

ഝായതി അനുപാദാനോ, ഡയ്ഹമാനേസു നിബ്ബുതോ.

൧൦൬൪. ‘‘പിണ്ഡപാതപടിക്കന്തോ, സേലമാരുയ്ഹ കസ്സപോ;

ഝായതി അനുപാദാനോ, കതകിച്ചോ അനാസവോ.

൧൦൬൫. ‘‘കരേരിമാലാവിതതാ, ഭൂമിഭാഗാ മനോരമാ;

കുഞ്ജരാഭിരുദാ രമ്മാ, തേ സേലാ രമയന്തി മം.

൧൦൬൬. ‘‘നീലബ്ഭവണ്ണാ രുചിരാ, വാരിസീതാ സുചിന്ധരാ;

ഇന്ദഗോപകസഞ്ഛന്നാ, തേ സേലാ രമയന്തി മം.

൧൦൬൭. ‘‘നീലബ്ഭകൂടസദിസാ, കൂടാഗാരവരൂപമാ;

വാരണാഭിരുദാ രമ്മാ, തേ സേലാ രമയന്തി മം.

൧൦൬൮. ‘‘അഭിവുട്ഠാ രമ്മതലാ, നഗാ ഇസിഭി സേവിതാ;

അബ്ഭുന്നദിതാ സിഖീഹി, തേ സേലാ രമയന്തി മം.

൧൦൬൯. ‘‘അലം ഝായിതുകാമസ്സ, പഹിതത്തസ്സ മേ സതോ;

അലം മേ അത്ഥകാമസ്സ [അത്തകാമസ്സ (?)], പഹിതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ.

൧൦൭൦. ‘‘അലം മേ ഫാസുകാമസ്സ, പഹിതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ;

അലം മേ യോഗകാമസ്സ, പഹിതത്തസ്സ താദിനോ.

൧൦൭൧. ‘‘ഉമാപുപ്ഫേന സമാനാ, ഗഗനാവബ്ഭഛാദിതാ;

നാനാദിജഗണാകിണ്ണാ, തേ സേലാ രമയന്തി മം.

൧൦൭൨. ‘‘അനാകിണ്ണാ ഗഹട്ഠേഹി, മിഗസങ്ഘനിസേവിതാ;

നാനാദിജഗണാകിണ്ണാ, തേ സേലാ രമയന്തി മം.

൧൦൭൩. ‘‘അച്ഛോദികാ പുഥുസിലാ, ഗോനങ്ഗുലമിഗായുതാ;

അമ്ബുസേവാലസഞ്ഛന്നാ, തേ സേലാ രമയന്തി മം.

൧൦൭൪. ‘‘ന പഞ്ചങ്ഗികേന തുരിയേന, രതി മേ ഹോതി താദിസീ;

യഥാ ഏകഗ്ഗചിത്തസ്സ, സമ്മാ ധമ്മം വിപസ്സതോ.

൧൦൭൫. ‘‘കമ്മം ബഹുകം ന കാരയേ, പരിവജ്ജേയ്യ ജനം ന ഉയ്യമേ;

ഉസ്സുക്കോ സോ രസാനുഗിദ്ധോ, അത്ഥം രിഞ്ചതി യോ സുഖാവഹോ.

൧൦൭൬. ‘‘കമ്മം ബഹുകം ന കാരയേ, പരിവജ്ജേയ്യ അനത്തനേയ്യമേതം;

കിച്ഛതി കായോ കിലമതി, ദുക്ഖിതോ സോ സമഥം ന വിന്ദതി.

൧൦൭൭. ‘‘ഓട്ഠപ്പഹതമത്തേന, അത്താനമ്പി ന പസ്സതി;

പത്ഥദ്ധഗീവോ ചരതി, അഹം സേയ്യോതി മഞ്ഞതി.

൧൦൭൮. ‘‘അസേയ്യോ സേയ്യസമാനം, ബാലോ മഞ്ഞതി അത്താനം;

ന തം വിഞ്ഞൂ പസംസന്തി, പത്ഥദ്ധമാനസം നരം.

൧൦൭൯. ‘‘യോ ച സേയ്യോഹമസ്മീതി, നാഹം സേയ്യോതി വാ പന;

ഹീനോ തംസദിസോ [തീനോഹം സദിസോ (സ്യാ.)] വാതി, വിധാസു ന വികമ്പതി.

൧൦൮൦. ‘‘പഞ്ഞവന്തം തഥാ താദിം, സീലേസു സുസമാഹിതം;

ചേതോസമഥമനുത്തം, തഞ്ചേ വിഞ്ഞൂ പസംസരേ.

൧൦൮൧. ‘‘യസ്സ സബ്രഹ്മചാരീസു, ഗാരവോ നൂപലബ്ഭതി;

ആരകാ ഹോതി സദ്ധമ്മാ, നഭതോ പുഥവീ യഥാ.

൧൦൮൨. ‘‘യേസഞ്ച ഹിരി ഓത്തപ്പം, സദാ സമ്മാ ഉപട്ഠിതം;

വിരൂള്ഹബ്രഹ്മചരിയാ തേ, തേസം ഖീണാ പുനബ്ഭവാ.

൧൦൮൩. ‘‘ഉദ്ധതോ ചപലോ ഭിക്ഖു, പംസുകൂലേന പാരുതോ;

കപീവ സീഹചമ്മേന, ന സോ തേനുപസോഭതി.

൧൦൮൪. ‘‘അനുദ്ധതോ അചപലോ, നിപകോ സംവുതിന്ദ്രിയോ;

സോഭതി പംസുകൂലേന, സീഹോവ ഗിരിഗബ്ഭരേ.

൧൦൮൫. ‘‘ഏതേ സമ്ബഹുലാ ദേവാ, ഇദ്ധിമന്തോ യസസ്സിനോ;

ദസദേവസഹസ്സാനി, സബ്ബേ തേ ബ്രഹ്മകായികാ.

൧൦൮൬. ‘‘ധമ്മസേനാപതിം വീരം, മഹാഝായിം സമാഹിതം;

സാരിപുത്തം നമസ്സന്താ, തിട്ഠന്തി പഞ്ജലീകതാ.

൧൦൮൭. ‘‘‘നമോ തേ പുരിസാജഞ്ഞ, നമോ തേ പുരിസുത്തമ;

യസ്സ തേ നാഭിജാനാമ, യമ്പി നിസ്സായ ഝായതി [ഝായസി (ക. അട്ഠ.)].

൧൦൮൮. ‘‘‘അച്ഛേരം വത ബുദ്ധാനം, ഗമ്ഭീരോ ഗോചരോ സകോ;

യേ മയം നാഭിജാനാമ, വാലവേധിസമാഗതാ’.

൧൦൮൯. ‘‘തം തഥാ ദേവകായേഹി, പൂജിതം പൂജനാരഹം;

സാരിപുത്തം തദാ ദിസ്വാ, കപ്പിനസ്സ സിതം അഹു.

൧൦൯൦. ‘‘യാവതാ ബുദ്ധഖേത്തമ്ഹി, ഠപയിത്വാ മഹാമുനിം;

ധുതഗുണേ വിസിട്ഠോഹം, സദിസോ മേ ന വിജ്ജതി.

൧൦൯൧. ‘‘പരിചിണ്ണോ മയാ സത്ഥാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം;

ഓഹിതോ ഗരുകോ ഭാരോ, നത്ഥി ദാനി പുനബ്ഭവോ.

൧൦൯൨. ‘‘ന ചീവരേ ന സയനേ, ഭോജനേ നുപലിമ്പതി;

ഗോതമോ അനപ്പമേയ്യോ, മുളാലപുപ്ഫം വിമലംവ;

അമ്ബുനാ നേക്ഖമ്മനിന്നോ, തിഭവാഭിനിസ്സടോ.

൧൦൯൩. ‘‘സതിപട്ഠാനഗീവോ സോ, സദ്ധാഹത്ഥോ മഹാമുനി;

പഞ്ഞാസീസോ മഹാഞാണീ, സദാ ചരതി നിബ്ബുതോ’’തി.

… മഹാകസ്സപോ ഥേരോ….

ചത്താലീസനിപാതോ നിട്ഠിതോ.