൨. സാരിപുത്തത്ഥേരഗാഥാ

൯൮൧. ‘‘യഥാചാരീ യഥാസതോ സതീമാ, യതസങ്കപ്പജ്ഝായി അപ്പമത്തോ;

അജ്ഝത്തരതോ സമാഹിതത്തോ, ഏകോ സന്തുസിതോ തമാഹു ഭിക്ഖും.

൯൮൨. ‘‘അല്ലം സുക്ഖം വാ ഭുഞ്ജന്തോ, ന ബാള്ഹം സുഹിതോ സിയാ;

ഊനൂദരോ മിതാഹാരോ, സതോ ഭിക്ഖു പരിബ്ബജേ.

൯൮൩. ‘‘ചത്താരോ പഞ്ച ആലോപേ, അഭുത്വാ ഉദകം പിവേ;

അലം ഫാസുവിഹാരായ, പഹിതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ.

൯൮൪. ‘‘കപ്പിയം തം ചേ ഛാദേതി, ചീവരം ഇദമത്ഥികം [ഇദമത്ഥിതം (സീ.)];

അലം ഫാസുവിഹാരായ, പഹിതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ.

൯൮൫. ‘‘പല്ലങ്കേന നിസിന്നസ്സ, ജണ്ണുകേ നാഭിവസ്സതി;

അലം ഫാസുവിഹാരായ, പഹിതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ.

൯൮൬. [സം. നി. ൪.൨൫൩; ഇതിവു. ൫൩] ‘‘യോ സുഖം ദുക്ഖതോ അദ്ദ, ദുക്ഖമദ്ദക്ഖി സല്ലതോ;

ഉഭയന്തരേന [ഉഭയമന്തരേ (സീ.)] നാഹോസി, കേന ലോകസ്മി കിം സിയാ.

൯൮൭. ‘‘മാ മേ കദാചി പാപിച്ഛോ, കുസീതോ ഹീനവീരിയോ;

അപ്പസ്സുതോ അനാദരോ, കേന ലോകസ്മി കിം സിയാ.

൯൮൮. ‘‘ബഹുസ്സുതോ ച മേധാവീ, സീലേസു സുസമാഹിതോ;

ചേതോസമഥമനുയുത്തോ, അപി മുദ്ധനി തിട്ഠതു.

൯൮൯. ‘‘യോ പപഞ്ചമനുയുത്തോ, പപഞ്ചാഭിരതോ മഗോ;

വിരാധയീ സോ നിബ്ബാനം, യോഗക്ഖേമം അനുത്തരം.

൯൯൦. ‘‘യോ ച പപഞ്ചം ഹിത്വാന, നിപ്പപഞ്ചപഥേ രതോ;

ആരാധയീ സോ നിബ്ബാനം, യോഗക്ഖേമം അനുത്തരം.

൯൯൧. [ധ. പ. ൯൮] ‘‘ഗാമേ വാ യദി വാരഞ്ഞേ, നിന്നേ വാ യദി വാ ഥലേ;

യത്ഥ അരഹന്തോ വിഹരന്തി, തം ഭൂമിരാമണേയ്യകം.

൯൯൨. ‘‘രമണീയാനി അരഞ്ഞാനി, യത്ഥ ന രമതീ ജനോ;

വീതരാഗാ രമിസ്സന്തി, ന തേ കാമഗവേസിനോ.

൯൯൩. [ധ. പ. ൭൬] ‘‘നിധീനംവ പവത്താരം, യം പസ്സേ വജ്ജദസ്സിനം;

നിഗ്ഗയ്ഹവാദിം മേധാവിം, താദിസം പണ്ഡിതം ഭജേ;

താദിസം ഭജമാനസ്സ, സേയ്യോ ഹോതി ന പാപിയോ.

൯൯൪. [ധ. പ. ൭൭] ‘‘ഓവദേയ്യാനുസാസേയ്യ, അസബ്ഭാ ച നിവാരയേ;

സതഞ്ഹി സോ പിയോ ഹോതി, അസതം ഹോതി അപ്പിയോ.

൯൯൫. ‘‘അഞ്ഞസ്സ ഭഗവാ ബുദ്ധോ, ധമ്മം ദേസേസി ചക്ഖുമാ;

ധമ്മേ ദേസിയമാനമ്ഹി, സോതമോധേസിമത്ഥികോ;

തം മേ അമോഘം സവനം, വിമുത്തോമ്ഹി അനാസവോ.

൯൯൬. ‘‘നേവ പുബ്ബേനിവാസായ, നപി ദിബ്ബസ്സ ചക്ഖുനോ;

ചേതോപരിയായ ഇദ്ധിയാ, ചുതിയാ ഉപപത്തിയാ;

സോതധാതുവിസുദ്ധിയാ, പണിധീ മേ ന വിജ്ജതി [കഥാ. ൩൭൮].

൯൯൭. ‘‘രുക്ഖമൂലംവ നിസ്സായ, മുണ്ഡോ സങ്ഘാടിപാരുതോ;

പഞ്ഞായ ഉത്തമോ ഥേരോ, ഉപതിസ്സോവ [ഉപതിസ്സോ ച (സീ. ക.)] ഝായതി.

൯൯൮. ‘‘അവിതക്കം സമാപന്നോ, സമ്മാസമ്ബുദ്ധസാവകോ;

അരിയേന തുണ്ഹീഭാവേന, ഉപേതോ ഹോതി താവദേ.

൯൯൯. [ഉദാ. ൨൪] ‘‘യഥാപി പബ്ബതോ സേലോ, അചലോ സുപ്പതിട്ഠിതോ;

ഏവം മോഹക്ഖയാ ഭിക്ഖു, പബ്ബതോവ ന വേധതി.

൧൦൦൦. ‘‘അനങ്ഗണസ്സ പോസസ്സ, നിച്ചം സുചിഗവേസിനോ;

വാലഗ്ഗമത്തം പാപസ്സ, അബ്ഭമത്തംവ ഖായതി.

൧൦൦൧. ‘‘നാഭിനന്ദാമി മരണം, നാഭിനന്ദാമി ജീവിതം;

നിക്ഖിപിസ്സം ഇമം കായം, സമ്പജാനോ പതിസ്സതോ.

൧൦൦൨. ‘‘നാഭിനന്ദാമി മരണം, നാഭിനന്ദാമി ജീവിതം;

കാലഞ്ച പടികങ്ഖാമി, നിബ്ബിസം ഭതകോ യഥാ.

൧൦൦൩. ‘‘ഉഭയേന മിദം മരണമേവ, നാമരണം പച്ഛാ വാ പുരേ വാ;

പടിപജ്ജഥ മാ വിനസ്സഥ, ഖണോ വോ മാ ഉപച്ചഗാ.

൧൦൦൪. ‘‘നഗരം യഥാ പച്ചന്തം, ഗുത്തം സന്തരബാഹിരം;

ഏവം ഗോപേഥ അത്താനം, ഖണോ വോ മാ ഉപച്ചഗാ;

ഖണാതീതാ ഹി സോചന്തി, നിരയമ്ഹി സമപ്പിതാ.

൧൦൦൫. ‘‘ഉപസന്തോ ഉപരതോ, മന്തഭാണീ [മത്തഭാണീ (സീ.)] അനുദ്ധതോ;

ധുനാതി പാപകേ ധമ്മേ, ദുമപത്തംവ മാലുതോ.

൧൦൦൬. ‘‘ഉപസന്തോ ഉപരതോ, മന്തഭാണീ അനുദ്ധതോ;

അപ്പാസി [അബ്ബഹി (സ്യാ.), അഭാസി (?)] പാപകേ ധമ്മേ, ദുമപത്തംവ മാലുതോ.

൧൦൦൭. ‘‘ഉപസന്തോ അനായാസോ, വിപ്പസന്നോ അനാവിലോ;

കല്യാണസീലോ മേധാവീ, ദുക്ഖസ്സന്തകരോ സിയാ.

൧൦൦൮. ‘‘ന വിസ്സസേ ഏകതിയേസു ഏവം, അഗാരിസു പബ്ബജിതേസു ചാപി;

സാധൂപി ഹുത്വാ ന അസാധു ഹോന്തി, അസാധു ഹുത്വാ പുന സാധു ഹോന്തി.

൧൦൦൯. ‘‘കാമച്ഛന്ദോ ച ബ്യാപാദോ, ഥിനമിദ്ധഞ്ച ഭിക്ഖുനോ;

ഉദ്ധച്ചം വിചികിച്ഛാ ച, പഞ്ചേതേ ചിത്തകേലിസാ.

൧൦൧൦. ‘‘യസ്സ സക്കരിയമാനസ്സ, അസക്കാരേന ചൂഭയം;

സമാധി ന വികമ്പതി, അപ്പമാദവിഹാരിനോ.

൧൦൧൧. ‘‘തം ഝായിനം സാതതികം, സുഖുമദിട്ഠിവിപസ്സകം;

ഉപാദാനക്ഖയാരാമം, ആഹു സപ്പുരിസോ ഇതി.

൧൦൧൨. ‘‘മഹാസമുദ്ദോ പഥവീ, പബ്ബതോ അനിലോപി ച;

ഉപമായ ന യുജ്ജന്തി, സത്ഥു വരവിമുത്തിയാ.

൧൦൧൩. ‘‘ചക്കാനുവത്തകോ ഥേരോ, മഹാഞാണീ സമാഹിതോ;

പഥവാപഗ്ഗിസമാനോ, ന രജ്ജതി ന ദുസ്സതി.

൧൦൧൪. ‘‘പഞ്ഞാപാരമിതം പത്തോ, മഹാബുദ്ധി മഹാമതി;

അജളോ ജളസമാനോ, സദാ ചരതി നിബ്ബുതോ.

൧൦൧൫. ‘‘പരിചിണ്ണോ മയാ സത്ഥാ…പേ… ഭവനേത്തി സമൂഹതാ.

൧൦൧൬. ‘‘സമ്പാദേഥപ്പമാദേന, ഏസാ മേ അനുസാസനീ;

ഹന്ദാഹം പരിനിബ്ബിസ്സം, വിപ്പമുത്തോമ്ഹി സബ്ബധീ’’തി.

… സാരിപുത്തോ ഥേരോ….