൧൭. തിംസനിപാതോ

൧. ഫുസ്സത്ഥേരഗാഥാ

൯൪൯. പാസാദികേ ബഹൂ ദിസ്വാ, ഭാവിതത്തേ സുസംവുതേ;

ഇസി പണ്ഡരസഗോത്തോ [പണ്ഡരസ്സ ഗോത്തോ (സീ.)], അപുച്ഛി ഫുസ്സസവ്ഹയം.

൯൫൦. ‘‘കിംഛന്ദാ കിമധിപ്പായാ, കിമാകപ്പാ ഭവിസ്സരേ;

അനാഗതമ്ഹി കാലമ്ഹി, തം മേ അക്ഖാഹി പുച്ഛിതോ’’.

൯൫൧. ‘‘സുണോഹി വചനം മയ്ഹം, ഇസിപണ്ഡരസവ്ഹയ;

സക്കച്ചം ഉപധാരേഹി, ആചിക്ഖിസ്സാമ്യനാഗതം.

൯൫൨. ‘‘കോധനാ ഉപനാഹീ ച, മക്ഖീ ഥമ്ഭീ സഠാ ബഹൂ;

ഉസ്സുകീ നാനാവാദാ ച, ഭവിസ്സന്തി അനാഗതേ.

൯൫൩. ‘‘അഞ്ഞാതമാനിനോ ധമ്മേ, ഗമ്ഭീരേ തീരഗോചരാ;

ലഹുകാ അഗരു ധമ്മേ, അഞ്ഞമഞ്ഞമഗാരവാ.

൯൫൪. ‘‘ബഹൂ ആദീനവാ ലോകേ, ഉപ്പജ്ജിസ്സന്ത്യനാഗതേ;

സുദേസിതം ഇമം ധമ്മം, കിലേസേസ്സന്തി [കിലേസിസ്സന്തി (സീ.), കിലിസിസ്സന്തി (സ്യാ. ക.)] ദുമ്മതീ.

൯൫൫. ‘‘ഗുണഹീനാപി സങ്ഘമ്ഹി, വോഹരന്താ വിസാരദാ;

ബലവന്തോ ഭവിസ്സന്തി, മുഖരാ അസ്സുതാവിനോ.

൯൫൬. ‘‘ഗുണവന്തോപി സങ്ഘമ്ഹി, വോഹരന്താ യഥാത്ഥതോ;

ദുബ്ബലാ തേ ഭവിസ്സന്തി, ഹിരീമനാ അനത്ഥികാ.

൯൫൭. ‘‘രജതം ജാതരൂപഞ്ച, ഖേത്തം വത്ഥുമജേളകം;

ദാസിദാസഞ്ച ദുമ്മേധാ, സാദിയിസ്സന്ത്യനാഗതേ.

൯൫൮. ‘‘ഉജ്ഝാനസഞ്ഞിനോ ബാലാ, സീലേസു അസമാഹിതാ;

ഉന്നളാ വിചരിസ്സന്തി, കലഹാഭിരതാ മഗാ.

൯൫൯. ‘‘ഉദ്ധതാ ച ഭവിസ്സന്തി, നീലചീവരപാരുതാ;

കുഹാ ഥദ്ധാ ലപാ സിങ്ഗീ, ചരിസ്സന്ത്യരിയാ വിയ.

൯൬൦. ‘‘തേലസണ്ഠേഹി കേസേഹി, ചപലാ അഞ്ജനക്ഖികാ;

രഥിയായ ഗമിസ്സന്തി, ദന്തവണ്ണികപാരുതാ.

൯൬൧. ‘‘അജേഗുച്ഛം വിമുത്തേഹി, സുരത്തം അരഹദ്ധജം;

ജിഗുച്ഛിസ്സന്തി കാസാവം, ഓദാതേസു സമുച്ഛിതാ [ഓദാതേ സുസമുച്ഛിതാ (സീ.)].

൯൬൨. ‘‘ലാഭകാമാ ഭവിസ്സന്തി, കുസീതാ ഹീനവീരിയാ;

കിച്ഛന്താ വനപത്ഥാനി, ഗാമന്തേസു വസിസ്സരേ.

൯൬൩. ‘‘യേ യേ ലാഭം ലഭിസ്സന്തി, മിച്ഛാജീവരതാ സദാ;

തേ തേവ അനുസിക്ഖന്താ, ഭജിസ്സന്തി അസംയതാ.

൯൬൪. ‘‘യേ യേ അലാഭിനോ ലാഭം, ന തേ പുജ്ജാ ഭവിസ്സരേ;

സുപേസലേപി തേ ധീരേ, സേവിസ്സന്തി ന തേ തദാ.

൯൬൫. ‘‘മിലക്ഖുരജനം രത്തം [പിലക്ഖരജനം രത്തം (?)], ഗരഹന്താ സകം ധജം;

തിത്ഥിയാനം ധജം കേചി, ധാരിസ്സന്ത്യവദാതകം.

൯൬൬. ‘‘അഗാരവോ ച കാസാവേ, തദാ തേസം ഭവിസ്സതി;

പടിസങ്ഖാ ച കാസാവേ, ഭിക്ഖൂനം ന ഭവിസ്സതി.

൯൬൭. ‘‘അഭിഭൂതസ്സ ദുക്ഖേന, സല്ലവിദ്ധസ്സ രുപ്പതോ;

പടിസങ്ഖാ മഹാഘോരാ, നാഗസ്സാസി അചിന്തിയാ.

൯൬൮. ‘‘ഛദ്ദന്തോ ഹി തദാ ദിസ്വാ, സുരത്തം അരഹദ്ധജം;

താവദേവ ഭണീ ഗാഥാ, ഗജോ അത്ഥോപസംഹിതാ’’.

൯൬൯. [ധ. പ. ൯; ജാ. ൧.൨.൧൪൧; ൧.൧൬.൧൨൨] ‘‘അനിക്കസാവോ കാസാവം, യോ വത്ഥം പരിധസ്സതി [പരിദഹിസ്സതി (സീ. സ്യാ.)];

അപേതോ ദമസച്ചേന, ന സോ കാസാവമരഹതി.

൯൭൦. ‘‘യോ ച വന്തകാസാവസ്സ, സീലേസു സുസമാഹിതോ;

ഉപേതോ ദമസച്ചേന, സ വേ കാസാവമരഹതി.

൯൭൧. ‘‘വിപന്നസീലോ ദുമ്മേധോ, പാകടോ കാമകാരിയോ;

വിബ്ഭന്തചിത്തോ നിസ്സുക്കോ, ന സോ കാസാവമരഹതി.

൯൭൨. ‘‘യോ ച സീലേന സമ്പന്നോ, വീതരാഗോ സമാഹിതോ;

ഓദാതമനസങ്കപ്പോ, സ വേ കാസാവമരഹതി.

൯൭൩. ‘‘ഉദ്ധതോ ഉന്നളോ ബാലോ, സീലം യസ്സ ന വിജ്ജതി;

ഓദാതകം അരഹതി, കാസാവം കിം കരിസ്സതി.

൯൭൪. ‘‘ഭിക്ഖൂ ച ഭിക്ഖുനിയോ ച, ദുട്ഠചിത്താ അനാദരാ;

താദീനം മേത്തചിത്താനം, നിഗ്ഗണ്ഹിസ്സന്ത്യനാഗതേ.

൯൭൫. ‘‘സിക്ഖാപേന്താപി ഥേരേഹി, ബാലാ ചീവരധാരണം;

ന സുണിസ്സന്തി ദുമ്മേധാ, പാകടാ കാമകാരിയാ.

൯൭൬. ‘‘തേ തഥാ സിക്ഖിതാ ബാലാ, അഞ്ഞമഞ്ഞം അഗാരവാ;

നാദിയിസ്സന്തുപജ്ഝായേ, ഖളുങ്കോ വിയ സാരഥിം.

൯൭൭. ‘‘ഏവം അനാഗതദ്ധാനം, പടിപത്തി ഭവിസ്സതി;

ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീനഞ്ച, പത്തേ കാലമ്ഹി പച്ഛിമേ.

൯൭൮. ‘‘പുരാ ആഗച്ഛതേ ഏതം, അനാഗതം മഹബ്ഭയം;

സുബ്ബചാ ഹോഥ സഖിലാ, അഞ്ഞമഞ്ഞം സഗാരവാ.

൯൭൯. ‘‘മേത്തചിത്താ കാരുണികാ, ഹോഥ സീലേസു സംവുതാ;

ആരദ്ധവീരിയാ പഹിതത്താ, നിച്ചം ദള്ഹപരക്കമാ.

൯൮൦. ‘‘പമാദം ഭയതോ ദിസ്വാ, അപ്പമാദഞ്ച ഖേമതോ;

ഭാവേഥട്ഠങ്ഗികം മഗ്ഗം, ഫുസന്താ അമതം പദ’’ന്തി.

… ഫുസ്സോ ഥേരോ….

൨. സാരിപുത്തത്ഥേരഗാഥാ

൯൮൧. ‘‘യഥാചാരീ യഥാസതോ സതീമാ, യതസങ്കപ്പജ്ഝായി അപ്പമത്തോ;

അജ്ഝത്തരതോ സമാഹിതത്തോ, ഏകോ സന്തുസിതോ തമാഹു ഭിക്ഖും.

൯൮൨. ‘‘അല്ലം സുക്ഖം വാ ഭുഞ്ജന്തോ, ന ബാള്ഹം സുഹിതോ സിയാ;

ഊനൂദരോ മിതാഹാരോ, സതോ ഭിക്ഖു പരിബ്ബജേ.

൯൮൩. ‘‘ചത്താരോ പഞ്ച ആലോപേ, അഭുത്വാ ഉദകം പിവേ;

അലം ഫാസുവിഹാരായ, പഹിതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ.

൯൮൪. ‘‘കപ്പിയം തം ചേ ഛാദേതി, ചീവരം ഇദമത്ഥികം [ഇദമത്ഥിതം (സീ.)];

അലം ഫാസുവിഹാരായ, പഹിതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ.

൯൮൫. ‘‘പല്ലങ്കേന നിസിന്നസ്സ, ജണ്ണുകേ നാഭിവസ്സതി;

അലം ഫാസുവിഹാരായ, പഹിതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ.

൯൮൬. [സം. നി. ൪.൨൫൩; ഇതിവു. ൫൩] ‘‘യോ സുഖം ദുക്ഖതോ അദ്ദ, ദുക്ഖമദ്ദക്ഖി സല്ലതോ;

ഉഭയന്തരേന [ഉഭയമന്തരേ (സീ.)] നാഹോസി, കേന ലോകസ്മി കിം സിയാ.

൯൮൭. ‘‘മാ മേ കദാചി പാപിച്ഛോ, കുസീതോ ഹീനവീരിയോ;

അപ്പസ്സുതോ അനാദരോ, കേന ലോകസ്മി കിം സിയാ.

൯൮൮. ‘‘ബഹുസ്സുതോ ച മേധാവീ, സീലേസു സുസമാഹിതോ;

ചേതോസമഥമനുയുത്തോ, അപി മുദ്ധനി തിട്ഠതു.

൯൮൯. ‘‘യോ പപഞ്ചമനുയുത്തോ, പപഞ്ചാഭിരതോ മഗോ;

വിരാധയീ സോ നിബ്ബാനം, യോഗക്ഖേമം അനുത്തരം.

൯൯൦. ‘‘യോ ച പപഞ്ചം ഹിത്വാന, നിപ്പപഞ്ചപഥേ രതോ;

ആരാധയീ സോ നിബ്ബാനം, യോഗക്ഖേമം അനുത്തരം.

൯൯൧. [ധ. പ. ൯൮] ‘‘ഗാമേ വാ യദി വാരഞ്ഞേ, നിന്നേ വാ യദി വാ ഥലേ;

യത്ഥ അരഹന്തോ വിഹരന്തി, തം ഭൂമിരാമണേയ്യകം.

൯൯൨. ‘‘രമണീയാനി അരഞ്ഞാനി, യത്ഥ ന രമതീ ജനോ;

വീതരാഗാ രമിസ്സന്തി, ന തേ കാമഗവേസിനോ.

൯൯൩. [ധ. പ. ൭൬] ‘‘നിധീനംവ പവത്താരം, യം പസ്സേ വജ്ജദസ്സിനം;

നിഗ്ഗയ്ഹവാദിം മേധാവിം, താദിസം പണ്ഡിതം ഭജേ;

താദിസം ഭജമാനസ്സ, സേയ്യോ ഹോതി ന പാപിയോ.

൯൯൪. [ധ. പ. ൭൭] ‘‘ഓവദേയ്യാനുസാസേയ്യ, അസബ്ഭാ ച നിവാരയേ;

സതഞ്ഹി സോ പിയോ ഹോതി, അസതം ഹോതി അപ്പിയോ.

൯൯൫. ‘‘അഞ്ഞസ്സ ഭഗവാ ബുദ്ധോ, ധമ്മം ദേസേസി ചക്ഖുമാ;

ധമ്മേ ദേസിയമാനമ്ഹി, സോതമോധേസിമത്ഥികോ;

തം മേ അമോഘം സവനം, വിമുത്തോമ്ഹി അനാസവോ.

൯൯൬. ‘‘നേവ പുബ്ബേനിവാസായ, നപി ദിബ്ബസ്സ ചക്ഖുനോ;

ചേതോപരിയായ ഇദ്ധിയാ, ചുതിയാ ഉപപത്തിയാ;

സോതധാതുവിസുദ്ധിയാ, പണിധീ മേ ന വിജ്ജതി [കഥാ. ൩൭൮].

൯൯൭. ‘‘രുക്ഖമൂലംവ നിസ്സായ, മുണ്ഡോ സങ്ഘാടിപാരുതോ;

പഞ്ഞായ ഉത്തമോ ഥേരോ, ഉപതിസ്സോവ [ഉപതിസ്സോ ച (സീ. ക.)] ഝായതി.

൯൯൮. ‘‘അവിതക്കം സമാപന്നോ, സമ്മാസമ്ബുദ്ധസാവകോ;

അരിയേന തുണ്ഹീഭാവേന, ഉപേതോ ഹോതി താവദേ.

൯൯൯. [ഉദാ. ൨൪] ‘‘യഥാപി പബ്ബതോ സേലോ, അചലോ സുപ്പതിട്ഠിതോ;

ഏവം മോഹക്ഖയാ ഭിക്ഖു, പബ്ബതോവ ന വേധതി.

൧൦൦൦. ‘‘അനങ്ഗണസ്സ പോസസ്സ, നിച്ചം സുചിഗവേസിനോ;

വാലഗ്ഗമത്തം പാപസ്സ, അബ്ഭമത്തംവ ഖായതി.

൧൦൦൧. ‘‘നാഭിനന്ദാമി മരണം, നാഭിനന്ദാമി ജീവിതം;

നിക്ഖിപിസ്സം ഇമം കായം, സമ്പജാനോ പതിസ്സതോ.

൧൦൦൨. ‘‘നാഭിനന്ദാമി മരണം, നാഭിനന്ദാമി ജീവിതം;

കാലഞ്ച പടികങ്ഖാമി, നിബ്ബിസം ഭതകോ യഥാ.

൧൦൦൩. ‘‘ഉഭയേന മിദം മരണമേവ, നാമരണം പച്ഛാ വാ പുരേ വാ;

പടിപജ്ജഥ മാ വിനസ്സഥ, ഖണോ വോ മാ ഉപച്ചഗാ.

൧൦൦൪. ‘‘നഗരം യഥാ പച്ചന്തം, ഗുത്തം സന്തരബാഹിരം;

ഏവം ഗോപേഥ അത്താനം, ഖണോ വോ മാ ഉപച്ചഗാ;

ഖണാതീതാ ഹി സോചന്തി, നിരയമ്ഹി സമപ്പിതാ.

൧൦൦൫. ‘‘ഉപസന്തോ ഉപരതോ, മന്തഭാണീ [മത്തഭാണീ (സീ.)] അനുദ്ധതോ;

ധുനാതി പാപകേ ധമ്മേ, ദുമപത്തംവ മാലുതോ.

൧൦൦൬. ‘‘ഉപസന്തോ ഉപരതോ, മന്തഭാണീ അനുദ്ധതോ;

അപ്പാസി [അബ്ബഹി (സ്യാ.), അഭാസി (?)] പാപകേ ധമ്മേ, ദുമപത്തംവ മാലുതോ.

൧൦൦൭. ‘‘ഉപസന്തോ അനായാസോ, വിപ്പസന്നോ അനാവിലോ;

കല്യാണസീലോ മേധാവീ, ദുക്ഖസ്സന്തകരോ സിയാ.

൧൦൦൮. ‘‘ന വിസ്സസേ ഏകതിയേസു ഏവം, അഗാരിസു പബ്ബജിതേസു ചാപി;

സാധൂപി ഹുത്വാ ന അസാധു ഹോന്തി, അസാധു ഹുത്വാ പുന സാധു ഹോന്തി.

൧൦൦൯. ‘‘കാമച്ഛന്ദോ ച ബ്യാപാദോ, ഥിനമിദ്ധഞ്ച ഭിക്ഖുനോ;

ഉദ്ധച്ചം വിചികിച്ഛാ ച, പഞ്ചേതേ ചിത്തകേലിസാ.

൧൦൧൦. ‘‘യസ്സ സക്കരിയമാനസ്സ, അസക്കാരേന ചൂഭയം;

സമാധി ന വികമ്പതി, അപ്പമാദവിഹാരിനോ.

൧൦൧൧. ‘‘തം ഝായിനം സാതതികം, സുഖുമദിട്ഠിവിപസ്സകം;

ഉപാദാനക്ഖയാരാമം, ആഹു സപ്പുരിസോ ഇതി.

൧൦൧൨. ‘‘മഹാസമുദ്ദോ പഥവീ, പബ്ബതോ അനിലോപി ച;

ഉപമായ ന യുജ്ജന്തി, സത്ഥു വരവിമുത്തിയാ.

൧൦൧൩. ‘‘ചക്കാനുവത്തകോ ഥേരോ, മഹാഞാണീ സമാഹിതോ;

പഥവാപഗ്ഗിസമാനോ, ന രജ്ജതി ന ദുസ്സതി.

൧൦൧൪. ‘‘പഞ്ഞാപാരമിതം പത്തോ, മഹാബുദ്ധി മഹാമതി;

അജളോ ജളസമാനോ, സദാ ചരതി നിബ്ബുതോ.

൧൦൧൫. ‘‘പരിചിണ്ണോ മയാ സത്ഥാ…പേ… ഭവനേത്തി സമൂഹതാ.

൧൦൧൬. ‘‘സമ്പാദേഥപ്പമാദേന, ഏസാ മേ അനുസാസനീ;

ഹന്ദാഹം പരിനിബ്ബിസ്സം, വിപ്പമുത്തോമ്ഹി സബ്ബധീ’’തി.

… സാരിപുത്തോ ഥേരോ….

൩. ആനന്ദത്ഥേരഗാഥാ

൧൦൧൭. ‘‘പിസുണേന ച കോധനേന ച, മച്ഛരിനാ ച വിഭൂതനന്ദിനാ;

സഖിതം ന കരേയ്യ പണ്ഡിതോ, പാപോ കാപുരിസേന സങ്ഗമോ.

൧൦൧൮. ‘‘സദ്ധേന ച പേസലേന ച, പഞ്ഞവതാ ബഹുസ്സുതേന ച;

സഖിതം കരേയ്യ പണ്ഡിതോ, ഭദ്ദോ സപ്പുരിസേന സങ്ഗമോ.

൧൦൧൯. ‘‘പസ്സ ചിത്തകതം ബിമ്ബം…പേ… യസ്സ നത്ഥി ധുവം ഠിതി.