൧൪. ചുദ്ദസകനിപാതോ

൧. ഖദിരവനിയരേവതത്ഥേരഗാഥാ

൬൪൫. ‘‘യദാ അഹം പബ്ബജിതോ, അഗാരസ്മാനഗാരിയം;

നാഭിജാനാമി സങ്കപ്പം, അനരിയം ദോസസംഹിതം.

൬൪൬. ‘‘‘ഇമേ ഹഞ്ഞന്തു വജ്ഝന്തു, ദുക്ഖം പപ്പോന്തു പാണിനോ’;

സങ്കപ്പം നാഭിജാനാമി, ഇമസ്മിം ദീഘമന്തരേ.

൬൪൭. ‘‘മേത്തഞ്ച അഭിജാനാമി, അപ്പമാണം സുഭാവിതം;

അനുപുബ്ബം പരിചിതം, യഥാ ബുദ്ധേന ദേസിതം.

൬൪൮. ‘‘സബ്ബമിത്തോ സബ്ബസഖോ, സബ്ബഭൂതാനുകമ്പകോ;

മേത്തചിത്തഞ്ച [മേത്തം ചിത്തം (സീ. സ്യാ.)] ഭാവേമി, അബ്യാപജ്ജരതോ [അബ്യാപജ്ഝരതോ (സീ. സ്യാ.)] സദാ.

൬൪൯. ‘‘അസംഹീരം അസംകുപ്പം, ചിത്തം ആമോദയാമഹം;

ബ്രഹ്മവിഹാരം ഭാവേമി, അകാപുരിസസേവിതം.

൬൫൦. ‘‘അവിതക്കം സമാപന്നോ, സമ്മാസമ്ബുദ്ധസാവകോ;

അരിയേന തുണ്ഹീഭാവേന, ഉപേതോ ഹോതി താവദേ.

൬൫൧. ‘‘യഥാപി പബ്ബതോ സേലോ, അചലോ സുപ്പതിട്ഠിതോ;

ഏവം മോഹക്ഖയാ ഭിക്ഖു, പബ്ബതോവ ന വേധതി.

൬൫൨. ‘‘അനങ്ഗണസ്സ പോസസ്സ, നിച്ചം സുചിഗവേസിനോ;

വാലഗ്ഗമത്തം പാപസ്സ, അബ്ഭമത്തംവ ഖായതി.

൬൫൩. ‘‘നഗരം യഥാ പച്ചന്തം, ഗുത്തം സന്തരബാഹിരം;

ഏവം ഗോപേഥ അത്താനം, ഖണോ വോ മാ ഉപച്ചഗാ.

൬൫൪. ‘‘നാഭിനന്ദാമി മരണം, നാഭിനന്ദാമി ജീവിതം;

കാലഞ്ച പടികങ്ഖാമി, നിബ്ബിസം ഭതകോ യഥാ.

൬൫൫. ‘‘നാഭിനന്ദാമി മരണം…പേ… സമ്പജാനോ പതിസ്സതോ.

൬൫൬. ‘‘പരിചിണ്ണോ മയാ സത്ഥാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം;

ഓഹിതോ ഗരുകോ ഭാരോ, ഭവനേത്തി സമൂഹതാ.

൬൫൭. ‘‘യസ്സ ചത്ഥായ പബ്ബജിതോ, അഗാരസ്മാനഗാരിയം;

സോ മേ അത്ഥോ അനുപ്പത്തോ, സബ്ബസംയോജനക്ഖയോ.

൬൫൮. ‘‘സമ്പാദേഥപ്പമാദേന, ഏസാ മേ അനുസാസനീ;

ഹന്ദാഹം പരിനിബ്ബിസ്സം, വിപ്പമുത്തോമ്ഹി സബ്ബധീ’’തി.

… ഖദിരവനിയരേവതോ ഥേരോ….

൨. ഗോദത്തത്ഥേരഗാഥാ

൬൫൯. ‘‘യഥാപി ഭദ്ദോ ആജഞ്ഞോ, ധുരേ യുത്തോ ധുരസ്സഹോ [ധുരാസഹോ (അട്ഠ.)];

മഥിതോ അതിഭാരേന, സംയുഗം നാതിവത്തതി.

൬൬൦. ‘‘ഏവം പഞ്ഞായ യേ തിത്താ, സമുദ്ദോ വാരിനാ യഥാ;

ന പരേ അതിമഞ്ഞന്തി, അരിയധമ്മോവ പാണിനം.

൬൬൧. ‘‘കാലേ കാലവസം പത്താ, ഭവാഭവവസം ഗതാ;

നരാ ദുക്ഖം നിഗച്ഛന്തി, തേധ സോചന്തി മാണവാ [മാനവാ (സീ.)].

൬൬൨. ‘‘ഉന്നതാ സുഖധമ്മേന, ദുക്ഖധമ്മേന ചോനതാ;

ദ്വയേന ബാലാ ഹഞ്ഞന്തി, യഥാഭൂതം അദസ്സിനോ.

൬൬൩. ‘‘യേ ച ദുക്ഖേ സുഖസ്മിഞ്ച, മജ്ഝേ സിബ്ബിനിമച്ചഗൂ;

ഠിതാ തേ ഇന്ദഖീലോവ, ന തേ ഉന്നതഓനതാ.

൬൬൪. ‘‘ന ഹേവ ലാഭേ നാലാഭേ, ന യസേ ന ച കിത്തിയാ;

ന നിന്ദായം പസംസായ, ന തേ ദുക്ഖേ സുഖമ്ഹി.

൬൬൫. ‘‘സബ്ബത്ഥ തേ ന ലിമ്പന്തി, ഉദബിന്ദുവ പോക്ഖരേ;

സബ്ബത്ഥ സുഖിതാ ധീരാ, സബ്ബത്ഥ അപരാജിതാ.

൬൬൬. ‘‘ധമ്മേന ച അലാഭോ യോ, യോ ച ലാഭോ അധമ്മികോ;

അലാഭോ ധമ്മികോ സേയ്യോ, യം ചേ ലാഭോ അധമ്മികോ.

൬൬൭. ‘‘യസോ ച അപ്പബുദ്ധീനം, വിഞ്ഞൂനം അയസോ ച യോ;

അയസോവ സേയ്യോ വിഞ്ഞൂനം, ന യസോ അപ്പബുദ്ധിനം.

൬൬൮. ‘‘ദുമ്മേധേഹി പസംസാ ച, വിഞ്ഞൂഹി ഗരഹാ ച യാ;

ഗരഹാവ സേയ്യോ വിഞ്ഞൂഹി, യം ചേ ബാലപ്പസംസനാ.

൬൬൯. ‘‘സുഖഞ്ച കാമമയികം, ദുക്ഖഞ്ച പവിവേകിയം;

പവിവേകദുക്ഖം സേയ്യോ, യം ചേ കാമമയം സുഖം.

൬൭൦. ‘‘ജീവിതഞ്ച അധമ്മേന, ധമ്മേന മരണഞ്ച യം;

മരണം ധമ്മികം സേയ്യോ, യം ചേ ജീവേ അധമ്മികം.

൬൭൧. ‘‘കാമകോപപ്പഹീനാ യേ, സന്തചിത്താ ഭവാഭവേ;

ചരന്തി ലോകേ അസിതാ, നത്ഥി തേസം പിയാപിയം.

൬൭൨. ‘‘ഭാവയിത്വാന ബോജ്ഝങ്ഗേ, ഇന്ദ്രിയാനി ബലാനി ച;

പപ്പുയ്യ പരമം സന്തിം, പരിനിബ്ബന്തിനാസവാ’’തി.

… ഗോദത്തോ ഥേരോ….

ചുദ്ദസകനിപാതോ നിട്ഠിതോ.