൯. ഹേമവതസുത്തം
൧൫൩. ‘‘അജ്ജ പന്നരസോ ഉപോസഥോ, (ഇതി സാതാഗിരോ യക്ഖോ)
ദിബ്ബാ [ദിബ്യാ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] രത്തി ഉപട്ഠിതാ;
അനോമനാമം സത്ഥാരം, ഹന്ദ പസ്സാമ ഗോതമം’’.
൧൫൪. ‘‘കച്ചി മനോ സുപണിഹിതോ, (ഇതി ഹേമവതോ യക്ഖോ)
സബ്ബഭൂതേസു താദിനോ;
കച്ചി ഇട്ഠേ അനിട്ഠേ ച, സങ്കപ്പസ്സ വസീകതാ’’.
൧൫൫. ‘‘മനോ ചസ്സ സുപണിഹിതോ, (ഇതി സാതാഗിരോ യക്ഖോ)
സബ്ബഭൂതേസു താദിനോ;
അഥോ ഇട്ഠേ അനിട്ഠേ ച, സങ്കപ്പസ്സ വസീകതാ’’.
൧൫൬. ‘‘കച്ചി അദിന്നം നാദിയതി, (ഇതി ഹേമവതോ യക്ഖോ)
കച്ചി പാണേസു സഞ്ഞതോ;
കച്ചി ആരാ പമാദമ്ഹാ, കച്ചി ഝാനം ന രിഞ്ചതി’’.
൧൫൭. ‘‘ന സോ അദിന്നം ആദിയതി, (ഇതി സാതാഗിരോ യക്ഖോ)
അഥോ പാണേസു സഞ്ഞതോ;
അഥോ ആരാ പമാദമ്ഹാ, ബുദ്ധോ ഝാനം ന രിഞ്ചതി’’.
൧൫൮. ‘‘കച്ചി മുസാ ന ഭണതി, (ഇതി ഹേമവതോ യക്ഖോ)
കച്ചി ന ഖീണബ്യപ്പഥോ;
കച്ചി വേഭൂതിയം നാഹ, കച്ചി സമ്ഫം ന ഭാസതി’’.
൧൫൯. ‘‘മുസാ ച സോ ന ഭണതി, (ഇതി സാതാഗിരോ യക്ഖോ)
അഥോ ന ഖീണബ്യപ്പഥോ;
അഥോ വേഭൂതിയം നാഹ, മന്താ അത്ഥം ച [അത്ഥം സോ (സീ. പീ. ക.)] ഭാസതി’’.
൧൬൦. ‘‘കച്ചി ന രജ്ജതി കാമേസു, (ഇതി ഹേമവതോ യക്ഖോ)
കച്ചി ചിത്തം അനാവിലം;
കച്ചി മോഹം അതിക്കന്തോ, കച്ചി ധമ്മേസു ചക്ഖുമാ’’.
൧൬൧. ‘‘ന സോ രജ്ജതി കാമേസു, (ഇതി സാതാഗിരോ യക്ഖോ)
അഥോ ചിത്തം അനാവിലം;
സബ്ബമോഹം അതിക്കന്തോ, ബുദ്ധോ ധമ്മേസു ചക്ഖുമാ’’.
൧൬൨. ‘‘കച്ചി വിജ്ജായ സമ്പന്നോ, (ഇതി ഹേമവതോ യക്ഖോ )
കച്ചി സംസുദ്ധചാരണോ;
കച്ചിസ്സ ആസവാ ഖീണാ, കച്ചി നത്ഥി പുനബ്ഭവോ’’.
൧൬൩. ‘‘വിജ്ജായ ചേവ സമ്പന്നോ, (ഇതി സാതാഗിരോ യക്ഖോ)
അഥോ സംസുദ്ധചാരണോ;
സബ്ബസ്സ ആസവാ ഖീണാ, നത്ഥി തസ്സ പുനബ്ഭവോ’’.
൧൬൪. ‘‘സമ്പന്നം മുനിനോ ചിത്തം, കമ്മുനാ ബ്യപ്പഥേന ച;
വിജ്ജാചരണസമ്പന്നം, ധമ്മതോ നം പസംസതി’’.
൧൬൫. ‘‘സമ്പന്നം മുനിനോ ചിത്തം, കമ്മുനാ ബ്യപ്പഥേന ച;
വിജ്ജാചരണസമ്പന്നം, ധമ്മതോ അനുമോദസി’’.
൧൬൬. ‘‘സമ്പന്നം മുനിനോ ചിത്തം, കമ്മുനാ ബ്യപ്പഥേന ച;
വിജ്ജാചരണസമ്പന്നം, ഹന്ദ പസ്സാമ ഗോതമം.
൧൬൭. ‘‘ഏണിജങ്ഘം കിസം വീരം [ധീരം (സ്യാ.)], അപ്പാഹാരം അലോലുപം;
മുനിം വനസ്മിം ഝായന്തം, ഏഹി പസ്സാമ ഗോതമം.
൧൬൮. ‘‘സീഹംവേകചരം നാഗം, കാമേസു അനപേക്ഖിനം;
ഉപസങ്കമ്മ പുച്ഛാമ, മച്ചുപാസപ്പമോചനം.
൧൬൯. ‘‘അക്ഖാതാരം പവത്താരം, സബ്ബധമ്മാന പാരഗും;
ബുദ്ധം വേരഭയാതീതം, മയം പുച്ഛാമ ഗോതമം’’.
൧൭൦. ‘‘കിസ്മിം ലോകോ സമുപ്പന്നോ, (ഇതി ഹേമവതോ യക്ഖോ)
കിസ്മിം കുബ്ബതി സന്ഥവം [സന്ധവം (ക.)];
കിസ്സ ലോകോ ഉപാദായ, കിസ്മിം ലോകോ വിഹഞ്ഞതി’’.
൧൭൧. ‘‘ഛസു [ഛസ്സു (സീ. പീ.)] ലോകോ സമുപ്പന്നോ, (ഹേമവതാതി ഭഗവാ)
ഛസു കുബ്ബതി സന്ഥവം;
ഛന്നമേവ ഉപാദായ, ഛസു ലോകോ വിഹഞ്ഞതി’’.
൧൭൨. ‘‘കതമം തം ഉപാദാനം, യത്ഥ ലോകോ വിഹഞ്ഞതി;
നിയ്യാനം പുച്ഛിതോ ബ്രൂഹി, കഥം ദുക്ഖാ പമുച്ചതി’’ [പമുഞ്ചതി (സ്യാ.)].
൧൭൩. ‘‘പഞ്ച കാമഗുണാ ലോകേ, മനോഛട്ഠാ പവേദിതാ;
ഏത്ഥ ഛന്ദം വിരാജേത്വാ, ഏവം ദുക്ഖാ പമുച്ചതി.
൧൭൪. ‘‘ഏതം ലോകസ്സ നിയ്യാനം, അക്ഖാതം വോ യഥാതഥം;
ഏതം വോ അഹമക്ഖാമി, ഏവം ദുക്ഖാ പമുച്ചതി’’.
൧൭൫. ‘‘കോ സൂധ തരതി ഓഘം, കോധ തരതി അണ്ണവം;
അപ്പതിട്ഠേ അനാലമ്ബേ, കോ ഗമ്ഭീരേ ന സീദതി’’.
൧൭൬. ‘‘സബ്ബദാ സീലസമ്പന്നോ, പഞ്ഞവാ സുസമാഹിതോ;
അജ്ഝത്തചിന്തീ [അജ്ഝത്തസഞ്ഞീ (സ്യാ. കം. ക.)] സതിമാ, ഓഘം തരതി ദുത്തരം.
൧൭൭. ‘‘വിരതോ കാമസഞ്ഞായ, സബ്ബസംയോജനാതിഗോ;
നന്ദീഭവപരിക്ഖീണോ, സോ ഗമ്ഭീരേ ന സീദതി’’.
൧൭൮. ‘‘ഗബ്ഭീരപഞ്ഞം നിപുണത്ഥദസ്സിം, അകിഞ്ചനം കാമഭവേ അസത്തം;
തം പസ്സഥ സബ്ബധി വിപ്പമുത്തം, ദിബ്ബേ പഥേ കമമാനം മഹേസിം.
൧൭൯. ‘‘അനോമനാമം നിപുണത്ഥദസ്സിം, പഞ്ഞാദദം കാമാലയേ അസത്തം;
തം പസ്സഥ സബ്ബവിദും സുമേധം, അരിയേ പഥേ കമമാനം മഹേസിം.
൧൮൦. ‘‘സുദിട്ഠം വത നോ അജ്ജ, സുപ്പഭാതം സുഹുട്ഠിതം;
യം അദ്ദസാമ സമ്ബുദ്ധം, ഓഘതിണ്ണമനാസവം.
൧൮൧. ‘‘ഇമേ ദസസതാ യക്ഖാ, ഇദ്ധിമന്തോ യസസ്സിനോ;
സബ്ബേ തം സരണം യന്തി, ത്വം നോ സത്ഥാ അനുത്തരോ.
൧൮൨. ‘‘തേ മയം വിചരിസ്സാമ, ഗാമാ ഗാമം നഗാ നഗം;
നമസ്സമാനാ സമ്ബുദ്ധം, ധമ്മസ്സ ച സുധമ്മത’’ന്തി.
ഹേമവതസുത്തം നവമം നിട്ഠിതം.