൭. വസലസുത്തം

ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. അഥ ഖോ ഭഗവാ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പാവിസി. തേന ഖോ പന സമയേന അഗ്ഗികഭാരദ്വാജസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ നിവേസനേ അഗ്ഗി പജ്ജലിതോ ഹോതി ആഹുതി പഗ്ഗഹിതാ. അഥ ഖോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം സപദാനം പിണ്ഡായ ചരമാനോ യേന അഗ്ഗികഭാരദ്വാജസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ നിവേസനം തേനുപസങ്കമി.

അദ്ദസാ ഖോ അഗ്ഗികഭാരദ്വാജോ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം ദൂരതോവ ആഗച്ഛന്തം. ദിസ്വാന ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘തത്രേവ [അത്രേവ (സ്യാ. ക.)], മുണ്ഡക; തത്രേവ, സമണക; തത്രേവ, വസലക തിട്ഠാഹീ’’തി.

ഏവം വുത്തേ, ഭഗവാ അഗ്ഗികഭാരദ്വാജം ബ്രാഹ്മണം ഏതദവോച – ‘‘ജാനാസി പന ത്വം, ബ്രാഹ്മണ, വസലം വാ വസലകരണേ വാ ധമ്മേ’’തി? ‘‘ന ഖ്വാഹം, ഭോ ഗോതമ, ജാനാമി വസലം വാ വസലകരണേ വാ ധമ്മേ; സാധു മേ ഭവം ഗോതമോ തഥാ ധമ്മം ദേസേതു, യഥാഹം ജാനേയ്യം വസലം വാ വസലകരണേ വാ ധമ്മേ’’തി. ‘‘തേന ഹി, ബ്രാഹ്മണ, സുണാഹി, സാധുകം മനസി കരോഹി; ഭാസിസ്സാമീ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭോ’’തി ഖോ അഗ്ഗികഭാരദ്വാജോ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസി. ഭഗവാ ഏതദവോച –

൧൧൬. ‘‘കോധനോ ഉപനാഹീ ച, പാപമക്ഖീ ച യോ നരോ;

വിപന്നദിട്ഠി മായാവീ, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൧൭. ‘‘ഏകജം വാ ദ്വിജം [ദിജം (പീ.)] വാപി, യോധ പാണം വിഹിംസതി;

യസ്സ പാണേ ദയാ നത്ഥി, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൧൮. ‘‘യോ ഹന്തി പരിരുന്ധതി [ഉപരുന്ധേതി (സ്യാ.), ഉപരുന്ധതി (ക.)], ഗാമാനി നിഗമാനി ച;

നിഗ്ഗാഹകോ [നിഗ്ഘാതകോ (?)] സമഞ്ഞാതോ, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൧൯. ‘‘ഗാമേ വാ യദി വാ രഞ്ഞേ, യം പരേസം മമായിതം;

ഥേയ്യാ അദിന്നമാദേതി [അദിന്നം ആദിയതി (സീ. പീ.)], തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൦. ‘‘യോ ഹവേ ഇണമാദായ, ചുജ്ജമാനോ [ഭുഞ്ജമാനോ (?)] പലായതി;

ന ഹി തേ ഇണമത്ഥീതി, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൧. ‘‘യോ വേ കിഞ്ചിക്ഖകമ്യതാ, പന്ഥസ്മിം വജന്തം ജനം;

ഹന്ത്വാ കിഞ്ചിക്ഖമാദേതി, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൨. ‘‘അത്തഹേതു പരഹേതു, ധനഹേതു ച [ധനഹേതു വ (ക.)] യോ നരോ;

സക്ഖിപുട്ഠോ മുസാ ബ്രൂതി, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൩. ‘‘യോ ഞാതീനം സഖീനം വാ, ദാരേസു പടിദിസ്സതി;

സാഹസാ [സഹസാ (സീ. സ്യാ.)] സമ്പിയേന വാ, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൪. ‘‘യോ മാതരം പിതരം വാ, ജിണ്ണകം ഗതയോബ്ബനം;

പഹു സന്തോ ന ഭരതി, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൫. ‘‘യോ മാതരം പിതരം വാ, ഭാതരം ഭഗിനിം സസും;

ഹന്തി രോസേതി വാചായ, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൬. ‘‘യോ അത്ഥം പുച്ഛിതോ സന്തോ, അനത്ഥമനുസാസതി;

പടിച്ഛന്നേന മന്തേതി, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൭. ‘‘യോ കത്വാ പാപകം കമ്മം, മാ മം ജഞ്ഞാതി ഇച്ഛതി [വിഭ. ൮൯൪ പസ്സിതബ്ബം];

യോ പടിച്ഛന്നകമ്മന്തോ, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൮. ‘‘യോ വേ പരകുലം ഗന്ത്വാ, ഭുത്വാന [സുത്വാ ച (സ്യാ. ക.)] സുചിഭോജനം;

ആഗതം നപ്പടിപൂജേതി, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൨൯. ‘‘യോ ബ്രാഹ്മണം സമണം വാ, അഞ്ഞം വാപി വനിബ്ബകം;

മുസാവാദേന വഞ്ചേതി, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൩൦. ‘‘യോ ബ്രാഹ്മണം സമണം വാ, ഭത്തകാലേ ഉപട്ഠിതേ;

രോസേതി വാചാ ന ച ദേതി, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൩൧. ‘‘അസതം യോധ പബ്രൂതി, മോഹേന പലിഗുണ്ഠിതോ;

കിഞ്ചിക്ഖം നിജിഗീസാനോ [നിജിഗിംസാനോ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)], തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൩൨. ‘‘യോ ചത്താനം സമുക്കംസേ, പരേ ച മവജാനാതി [മവജാനതി (സീ. സ്യാ. പീ.)];

നിഹീനോ സേന മാനേന, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൩൩. ‘‘രോസകോ കദരിയോ ച, പാപിച്ഛോ മച്ഛരീ സഠോ;

അഹിരികോ അനോത്തപ്പീ, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൩൪. ‘‘യോ ബുദ്ധം പരിഭാസതി, അഥ വാ തസ്സ സാവകം;

പരിബ്ബാജം [പരിബ്ബജം (ക.), പരിബ്ബാജകം (സ്യാ. കം.)] ഗഹട്ഠം വാ, തം ജഞ്ഞാ വസലോ ഇതി.

൧൩൫. ‘‘യോ വേ അനരഹം [അനരഹാ (സീ. പീ.)] സന്തോ, അരഹം പടിജാനാതി [പടിജാനതി (സീ. സ്യാ. പീ.)];

ചോരോ സബ്രഹ്മകേ ലോകേ, ഏസോ ഖോ വസലാധമോ.

൧൩൬. ‘‘ഏതേ ഖോ വസലാ വുത്താ, മയാ യേതേ പകാസിതാ;

ന ജച്ചാ വസലോ ഹോതി, ന ജച്ചാ ഹോതി ബ്രാഹ്മണോ;

കമ്മുനാ [കമ്മനാ (സീ. പീ.)] വസലോ ഹോതി, കമ്മുനാ ഹോതി ബ്രാഹ്മണോ.

൧൩൭. ‘‘തദമിനാപി ജാനാഥ, യഥാമേദം [യഥാപേദം (ക.)] നിദസ്സനം;

ചണ്ഡാലപുത്തോ സോപാകോ [സപാകോ (?)], മാതങ്ഗോ ഇതി വിസ്സുതോ.

൧൩൮. ‘‘സോ യസം പരമം പത്തോ [സോ യസപ്പരമപ്പത്തോ (സ്യാ. ക.)], മാതങ്ഗോ യം സുദുല്ലഭം;

ആഗച്ഛും തസ്സുപട്ഠാനം, ഖത്തിയാ ബ്രാഹ്മണാ ബഹൂ.

൧൩൯. ‘‘ദേവയാനം അഭിരുയ്ഹ, വിരജം സോ മഹാപഥം;

കാമരാഗം വിരാജേത്വാ, ബ്രഹ്മലോകൂപഗോ അഹു;

ന നം ജാതി നിവാരേസി, ബ്രഹ്മലോകൂപപത്തിയാ.

൧൪൦. ‘‘അജ്ഝായകകുലേ ജാതാ, ബ്രാഹ്മണാ മന്തബന്ധവാ;

തേ ച പാപേസു കമ്മേസു, അഭിണ്ഹമുപദിസ്സരേ.

൧൪൧. ‘‘ദിട്ഠേവ ധമ്മേ ഗാരയ്ഹാ, സമ്പരായേ ച ദുഗ്ഗതി;

ന നേ ജാതി നിവാരേതി, ദുഗ്ഗത്യാ [ദുഗ്ഗച്ചാ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ഗരഹായ വാ.

൧൪൨. ‘‘ന ജച്ചാ വസലോ ഹോതി, ന ജച്ചാ ഹോതി ബ്രാഹ്മണോ;

കമ്മുനാ വസലോ ഹോതി, കമ്മുനാ ഹോതി ബ്രാഹ്മണോ’’തി.

ഏവം വുത്തേ, അഗ്ഗികഭാരദ്വാജോ ബ്രാഹ്മണോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘അഭിക്കന്തം, ഭോ ഗോതമ…പേ… ഉപാസകം മം ഭവം ഗോതമോ ധാരേതു അജ്ജതഗ്ഗേ പാണുപേതം സരണം ഗത’’ന്തി.

വസലസുത്തം സത്തമം നിട്ഠിതം.