൯. അങ്കുരപേതവത്ഥു

൨൫൭. ‘‘യസ്സ അത്ഥായ ഗച്ഛാമ, കമ്ബോജം ധനഹാരകാ;

അയം കാമദദോ യക്ഖോ, ഇമം യക്ഖം നയാമസേ.

൨൫൮. ‘‘ഇമം യക്ഖം ഗഹേത്വാന, സാധുകേന പസയ്ഹ വാ;

യാനം ആരോപയിത്വാന, ഖിപ്പം ഗച്ഛാമ ദ്വാരക’’ന്തി.

൨൫൯. [ജാ. ൧.൧൦.൧൫൧; ൧.൧൪.൧൯൬; ൨.൧൮.൧൫൩; ൨.൨൨.൧൦] ‘‘യസ്സ രുക്ഖസ്സ ഛായായ, നിസീദേയ്യ സയേയ്യ വാ;

ന തസ്സ സാഖം ഭഞ്ജേയ്യ, മിത്തദുബ്ഭോ ഹി പാപകോ’’തി.

൨൬൦. ‘‘യസ്സ രുക്ഖസ്സ ഛായായ, നിസീദേയ്യ സയേയ്യ വാ;

ഖന്ധമ്പി തസ്സ ഛിന്ദേയ്യ, അത്ഥോ ചേ താദിസോ സിയാ’’തി.

൨൬൧. ‘‘യസ്സ രുക്ഖസ്സ ഛായായ, നിസീദേയ്യ സയേയ്യ വാ;

ന തസ്സ പത്തം ഭിന്ദേയ്യ [ഹിംസേയ്യ (ക.)], മിത്തദുബ്ഭോ ഹി പാപകോ’’തി.

൨൬൨. ‘‘യസ്സ രുക്ഖസ്സ ഛായായ, നിസീദേയ്യ സയേയ്യ വാ;

സമൂലമ്പി തം അബ്ബുഹേ [ഉബ്ബഹേ (?)], അത്ഥോ ചേ താദിസോ സിയാ’’തി.

൨൬൩. ‘‘യസ്സേകരത്തിമ്പി ഘരേ വസേയ്യ, യത്ഥന്നപാനം പുരിസോ ലഭേഥ;

ന തസ്സ പാപം മനസാപി ചിന്തയേ, കതഞ്ഞുതാ സപ്പുരിസേഹി വണ്ണിതാ.

൨൬൪. ‘‘യസ്സേകരത്തിമ്പി ഘരേ വസേയ്യ, അന്നേന പാനേന ഉപട്ഠിതോ സിയാ;

ന തസ്സ പാപം മനസാപി ചിന്തയേ, അദുബ്ഭപാണീ ദഹതേ മിത്തദുബ്ഭിം.

൨൬൫. ‘‘യോ പുബ്ബേ കതകല്യാണോ, പച്ഛാ പാപേന ഹിംസതി;

അല്ലപാണിഹതോ [അദുബ്ഭിപാണീഹതോ (ക)] പോസോ, ന സോ ഭദ്രാനി പസ്സതീ’’തി.

൨൬൬. ‘‘നാഹം ദേവേന വാ മനുസ്സേന വാ, ഇസ്സരിയേന വാഹം സുപ്പസയ്ഹോ;

യക്ഖോഹമസ്മി പരമിദ്ധിപത്തോ, ദൂരങ്ഗമോ വണ്ണബലൂപപന്നോ’’തി.

൨൬൭. ‘‘പാണി തേ സബ്ബസോ വണ്ണോ, പഞ്ചധാരോ മധുസ്സവോ;

നാനാരസാ പഗ്ഘരന്തി, മഞ്ഞേഹം തം പുരിന്ദദ’’ന്തി.

൨൬൮. ‘‘നാമ്ഹി ദേവോ ന ഗന്ധബ്ബോ, നാപി സക്കോ പുരിന്ദദോ;

പേതം മം അങ്കുര ജാനാഹി, രോരുവമ്ഹാ [ഹേരുവമ്ഹാ (സീ.)] ഇധാഗത’’ന്തി.

൨൬൯. ‘‘കിംസീലോ കിംസമാചാരോ, രോരുവസ്മിം പുരേ തുവം;

കേന തേ ബ്രഹ്മചരിയേന, പുഞ്ഞം പാണിമ്ഹി ഇജ്ഝതീ’’തി.

൨൭൦. ‘‘തുന്നവായോ പുരേ ആസിം, രോരുവസ്മിം തദാ അഹം;

സുകിച്ഛവുത്തി കപണോ, ന മേ വിജ്ജതി ദാതവേ.

൨൭൧. ‘‘നിവേസനഞ്ച [ആവേസനഞ്ച (സീ.)] മേ ആസി, അസയ്ഹസ്സ ഉപന്തികേ;

സദ്ധസ്സ ദാനപതിനോ, കതപുഞ്ഞസ്സ ലജ്ജിനോ.

൨൭൨. ‘‘തത്ഥ യാചനകാ യന്തി, നാനാഗോത്താ വനിബ്ബകാ;

തേ ച മം തത്ഥ പുച്ഛന്തി, അസയ്ഹസ്സ നിവേസനം.

൨൭൩. ‘‘കത്ഥ ഗച്ഛാമ ഭദ്ദം വോ, കത്ഥ ദാനം പദീയതി;

തേസാഹം പുട്ഠോ അക്ഖാമി, അസയ്ഹസ്സ നിവേസനം.

൨൭൪. ‘‘പഗ്ഗയ്ഹ ദക്ഖിണം ബാഹും, ഏത്ഥ ഗച്ഛഥ ഭദ്ദം വോ;

ഏത്ഥ ദാനം പദീയതി, അസയ്ഹസ്സ നിവേസനേ.

൨൭൫. ‘‘തേന പാണി കാമദദോ, തേന പാണി മധുസ്സവോ;

തേന മേ ബ്രഹ്മചരിയേന, പുഞ്ഞം പാണിമ്ഹി ഇജ്ഝതീ’’തി.

൨൭൬. ‘‘ന കിര ത്വം അദാ ദാനം, സകപാണീഹി കസ്സചി;

പരസ്സ ദാനം അനുമോദമാനോ, പാണിം പഗ്ഗയ്ഹ പാവദി.

൨൭൭. ‘‘തേന പാണി കാമദദോ, തേന പാണി മധുസ്സവോ;

തേന തേ ബ്രഹ്മചരിയേന, പുഞ്ഞം പാണിമ്ഹി ഇജ്ഝതി.

൨൭൮. ‘‘യോ സോ ദാനമദാ ഭന്തേ, പസന്നോ സകപാണിഭി;

സോ ഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, കിം നു സോ ദിസതം ഗതോ’’തി.

൨൭൯. ‘‘നാഹം പജാനാമി അസയ്ഹസാഹിനോ, അങ്ഗീരസസ്സ ഗതിം ആഗതിം വാ;

സുതഞ്ച മേ വേസ്സവണസ്സ സന്തികേ, സക്കസ്സ സഹബ്യതം ഗതോ അസയ്ഹോ’’തി.

൨൮൦. ‘‘അലമേവ കാതും കല്യാണം, ദാനം ദാതും യഥാരഹം;

പാണിം കാമദദം ദിസ്വാ, കോ പുഞ്ഞം ന കരിസ്സതി.

൨൮൧. ‘‘സോ ഹി നൂന ഇതോ ഗന്ത്വാ, അനുപ്പത്വാന ദ്വാരകം;

ദാനം പട്ഠപയിസ്സാമി, യം മമസ്സ സുഖാവഹം.

൨൮൨. ‘‘ദസ്സാമന്നഞ്ച പാനഞ്ച, വത്ഥസേനാസനാനി ച;

പപഞ്ച ഉദപാനഞ്ച, ദുഗ്ഗേ സങ്കമനാനി ചാ’’തി.

൨൮൩. ‘‘കേന തേ അങ്ഗുലീ കുണാ [കുണ്ഠാ (സീ. സ്യാ.)], മുഖഞ്ച കുണലീകതം [കുണ്ഡലീകതം (സീ. സ്യാ. ക.)];

അക്ഖീനി ച പഗ്ഘരന്തി, കിം പാപം പകതം തയാ’’തി.

൨൮൪. ‘‘അങ്ഗീരസസ്സ ഗഹപതിനോ, സദ്ധസ്സ ഘരമേസിനോ;

തസ്സാഹം ദാനവിസ്സഗ്ഗേ, ദാനേ അധികതോ അഹും.

൨൮൫. ‘‘തത്ഥ യാചനകേ ദിസ്വാ, ആഗതേ ഭോജനത്ഥികേ;

ഏകമന്തം അപക്കമ്മ, അകാസിം കുണലിം മുഖം.

൨൮൬. ‘‘തേന മേ അങ്ഗുലീ കുണാ, മുഖഞ്ച കുണലീകതം;

അക്ഖീനി മേ പഗ്ഘരന്തി, തം പാപം പകതം മയാ’’തി.

൨൮൭. ‘‘ധമ്മേന തേ കാപുരിസ, മുഖഞ്ച കുണലീകതം;

അക്ഖീനി ച പഗ്ഘരന്തി, യം തം പരസ്സ ദാനസ്സ;

അകാസി കുണലിം മുഖം.

൨൮൮. ‘‘കഥം ഹി ദാനം ദദമാനോ, കരേയ്യ പരപത്തിയം;

അന്നം പാനം ഖാദനീയം, വത്ഥസേനാസനാനി ച.

൨൮൯. ‘‘സോ ഹി നൂന ഇതോ ഗന്ത്വാ, അനുപ്പത്വാന ദ്വാരകം;

ദാനം പട്ഠപയിസ്സാമി, യം മമസ്സ സുഖാവഹം.

൨൯൦. ‘‘ദസ്സാമന്നഞ്ച പാനഞ്ച, വത്ഥസേനാസനാനി ച;

പപഞ്ച ഉദപാനഞ്ച, ദുഗ്ഗേ സങ്കമനാനി ചാ’’തി.

൨൯൧. തതോ ഹി സോ നിവത്തിത്വാ, അനുപ്പത്വാന ദ്വാരകം;

ദാനം പട്ഠപയി അങ്കുരോ, യംതുമസ്സ [യം തം അസ്സ (സ്യാ.), യന്തമസ്സ (ക.)] സുഖാവഹം.

൨൯൨. അദാ അന്നഞ്ച പാനഞ്ച, വത്ഥസേനാസനാനി ച;

പപഞ്ച ഉദപാനഞ്ച, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ.

൨൯൩. ‘‘കോ ഛാതോ കോ ച തസിതോ, കോ വത്ഥം പരിദഹിസ്സതി;

കസ്സ സന്താനി യോഗ്ഗാനി, ഇതോ യോജേന്തു വാഹനം.

൨൯൪. ‘‘കോ ഛത്തിച്ഛതി ഗന്ധഞ്ച, കോ മാലം കോ ഉപാഹനം;

ഇതിസ്സു തത്ഥ ഘോസേന്തി, കപ്പകാ സൂദമാഗധാ [പാടവാ (ക.)];

സദാ സായഞ്ച പാതോ ച, അങ്കുരസ്സ നിവേസനേ.

൨൯൫. ‘‘‘സുഖം സുപതി അങ്കുരോ’, ഇതി ജാനാതി മം ജനോ;

ദുക്ഖം സുപാമി സിന്ധക [സന്ദുക, സിന്ധുക (ക.)], യം ന പസ്സാമി യാചകേ.

൨൯൬. ‘‘‘സുഖം സുപതി അങ്കുരോ’, ഇതി ജാനാതി മം ജനോ;

ദുക്ഖം സിന്ധക സുപാമി, അപ്പകേ സു വനിബ്ബകേ’’തി.

൨൯൭. ‘‘സക്കോ ചേ തേ വരം ദജ്ജാ, താവതിംസാനമിസ്സരോ;

കിസ്സ സബ്ബസ്സ ലോകസ്സ, വരമാനോ വരം വരേ’’തി.

൨൯൮. ‘‘സക്കോ ചേ മേ വരം ദജ്ജാ, താവതിംസാനമിസ്സരോ;

കാലുട്ഠിതസ്സ മേ സതോ, സുരിയുഗ്ഗമനം പതി;

ദിബ്ബാ ഭക്ഖാ പാതുഭവേയ്യും, സീലവന്തോ ച യാചകാ.

൨൯൯. ‘‘ദദതോ മേ ന ഖീയേഥ, ദത്വാ നാനുതപേയ്യഹം;

ദദം ചിത്തം പസാദേയ്യം, ഏതം സക്കം വരം വരേ’’തി.

൩൦൦. ‘‘ന സബ്ബവിത്താനി പരേ പവേച്ഛേ, ദദേയ്യ ദാനഞ്ച ധനഞ്ച രക്ഖേ;

തസ്മാ ഹി ദാനാ ധനമേവ സേയ്യോ, അതിപ്പദാനേന കുലാ ന ഹോന്തി.

൩൦൧. ‘‘അദാനമതിദാനഞ്ച, നപ്പസംസന്തി പണ്ഡിതാ;

തസ്മാ ഹി ദാനാ ധനമേവ സേയ്യോ, സമേന വത്തേയ്യ സ ധീരധമ്മോ’’തി.

൩൦൨. ‘‘അഹോ വത രേ അഹമേവ ദജ്ജം, സന്തോ ച മം സപ്പുരിസാ ഭജേയ്യും;

മേഘോവ നിന്നാനി പരിപൂരയന്തോ [ഭിപൂരയന്തോ (സീ.), ഹി പൂരയന്തോ (സ്യാ.)], സന്തപ്പയേ സബ്ബവനിബ്ബകാനം.

൩൦൩. ‘‘യസ്സ യാചനകേ ദിസ്വാ, മുഖവണ്ണോ പസീദതി;

ദത്വാ അത്തമനോ ഹോതി, തം ഘരം വസതോ സുഖം.

൩൦൪. ‘‘യസ്സ യാചനകേ ദിസ്വാ, മുഖവണ്ണോ പസീദതി;

ദത്വാ അത്തമനോ ഹോതി, ഏസാ യഞ്ഞസ്സ [പുഞ്ഞസ്സ (സീ.)] സമ്പദാ.

൩൦൫. [അ. നി. ൬.൩൭] ‘‘പുബ്ബേവ ദാനാ സുമനോ, ദദം ചിത്തം പസാദയേ;

ദത്വാ അത്തമനോ ഹോതി, ഏസാ യഞ്ഞസ്സ [പുഞ്ഞസ്സ (സീ.)] സമ്പദാ’’തി.

൩൦൬. സട്ഠി വാഹസഹസ്സാനി, അങ്കുരസ്സ നിവേസനേ;

ഭോജനം ദീയതേ നിച്ചം, പുഞ്ഞപേക്ഖസ്സ ജന്തുനോ.

൩൦൭. തിസഹസ്സാനി സൂദാനി ഹി [സൂദാനി (സ്യാ. ക.)], ആമുത്തമണികുണ്ഡലാ;

അങ്കുരം ഉപജീവന്തി, ദാനേ യഞ്ഞസ്സ വാവടാ [ബ്യാവടാ (സീ.), പാവടാ (സ്യാ.)].

൩൦൮. സട്ഠി പുരിസസഹസ്സാനി, ആമുത്തമണികുണ്ഡലാ;

അങ്കുരസ്സ മഹാദാനേ, കട്ഠം ഫാലേന്തി മാണവാ.

൩൦൯. സോളസിത്ഥിസഹസ്സാനി, സബ്ബാലങ്കാരഭൂസിതാ;

അങ്കുരസ്സ മഹാദാനേ, വിധാ പിണ്ഡേന്തി നാരിയോ.

൩൧൦. സോളസിത്ഥിസഹസ്സാനി, സബ്ബാലങ്കാരഭൂസിതാ;

അങ്കുരസ്സ മഹാദാനേ, ദബ്ബിഗാഹാ ഉപട്ഠിതാ.

൩൧൧. ബഹും ബഹൂനം പാദാസി, ചിരം പാദാസി ഖത്തിയോ;

സക്കച്ചഞ്ച സഹത്ഥാ ച, ചിത്തീകത്വാ പുനപ്പുനം.

൩൧൨. ബഹൂ മാസേ ച പക്ഖേ ച, ഉതുസംവച്ഛരാനി ച;

മഹാദാനം പവത്തേസി, അങ്കുരോ ദീഘമന്തരം.

൩൧൩. ഏവം ദത്വാ യജിത്വാ ച, അങ്കുരോ ദീഘമന്തരം;

സോ ഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസൂപഗോ അഹു.

൩൧൪. കടച്ഛുഭിക്ഖം ദത്വാന, അനുരുദ്ധസ്സ ഇന്ദകോ;

സോ ഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസൂപഗോ അഹു.

൩൧൫. ദസഹി ഠാനേഹി അങ്കുരം, ഇന്ദകോ അതിരോചതി;

രൂപേ സദ്ദേ രസേ ഗന്ധേ, ഫോട്ഠബ്ബേ ച മനോരമേ.

൩൧൬. ആയുനാ യസസാ ചേവ, വണ്ണേന ച സുഖേന ച;

ആധിപച്ചേന അങ്കുരം, ഇന്ദകോ അതിരോചതി.

൩൧൭. താവതിംസേ യദാ ബുദ്ധോ, സിലായം പണ്ഡുകമ്ബലേ;

പാരിച്ഛത്തകമൂലമ്ഹി, വിഹാസി പുരിസുത്തമോ.

൩൧൮. ദസസു ലോകധാതൂസു, സന്നിപതിത്വാന ദേവതാ;

പയിരുപാസന്തി സമ്ബുദ്ധം, വസന്തം നഗമുദ്ധനി.

൩൧൯. ന കോചി ദേവോ വണ്ണേന, സമ്ബുദ്ധം അതിരോചതി;

സബ്ബേ ദേവേ അതിക്കമ്മ [അധിഗയ്ഹ (സീ.), അതിഗ്ഗയ്ഹ (ക)], സമ്ബുദ്ധോവ വിരോചതി.

൩൨൦. യോജനാനി ദസ ദ്വേ ച, അങ്കുരോയം തദാ അഹു;

അവിദൂരേവ ബുദ്ധസ്സ [അവിദൂരേ സമ്ബുദ്ധസ്സ (ക.)], ഇന്ദകോ അതിരോചതി.

൩൨൧. ഓലോകേത്വാന സമ്ബുദ്ധോ, അങ്കുരഞ്ചാപി ഇന്ദകം;

ദക്ഖിണേയ്യം സമ്ഭാവേന്തോ [പഭാവേന്തോ (സീ.)], ഇദം വചനമബ്രവി.

൩൨൨. ‘‘മഹാദാനം തയാ ദിന്നം, അങ്കുര ദീഘമന്തരം;

അതിദൂരേ [സുവിദൂരേ (ക.)] നിസിന്നോസി, ആഗച്ഛ മമ സന്തികേ’’തി.

൩൨൩. ചോദിതോ ഭാവിതത്തേന, അങ്കുരോ ഇദമബ്രവി;

‘‘കിം മയ്ഹം തേന ദാനേന, ദക്ഖിണേയ്യേന സുഞ്ഞതം.

൩൨൪. ‘‘അയം സോ ഇന്ദകോ യക്ഖോ, ദജ്ജാ ദാനം പരിത്തകം;

അതിരോചതി അമ്ഹേഹി, ചന്ദോ താരഗണേ യഥാ’’തി.

൩൨൫. ‘‘ഉജ്ജങ്ഗലേ യഥാ ഖേത്തേ, ബീജം ബഹുമ്പി രോപിതം;

ന വിപുലഫലം ഹോതി, നപി തോസേതി കസ്സകം.

൩൨൬. ‘‘തഥേവ ദാനം ബഹുകം, ദുസ്സീലേസു പതിട്ഠിതം;

ന വിപുലഫലം ഹോതി, നപി തോസേതി ദായകം.

൩൨൭. ‘‘യഥാപി ഭദ്ദകേ ഖേത്തേ, ബീജം അപ്പമ്പി രോപിതം;

സമ്മാ ധാരം പവേച്ഛന്തേ, ഫലം തോസേതി കസ്സകം.

൩൨൮. ‘‘തഥേവ സീലവന്തേസു, ഗുണവന്തേസു താദിസു;

അപ്പകമ്പി കതം കാരം, പുഞ്ഞം ഹോതി മഹപ്ഫല’’ന്തി.

൩൨൯. വിചേയ്യ ദാനം ദാതബ്ബം, യത്ഥ ദിന്നം മഹപ്ഫലം;

വിചേയ്യ ദാനം ദത്വാന, സഗ്ഗം ഗച്ഛന്തി ദായകാ.